پیشبینی سطح ویژه و ظرفیت تبادل کاتیونی با استفاده از بعد فرکتالی توزیع اندازه ذرات خاک | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 11، دوره 45، شماره 4، 1393، صفحه 463-474 اصل مقاله (805.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2014.52599 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا اسماعیل نژاد1؛ جواد سیدمحمدی* 2؛ محمود شعبانپور3؛ حسن رمضان پور4 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه علوم خاک دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک دانشگاه تبریز | ||
| 3دانشیار گروه علوم خاک دانشگاه گیلان | ||
| 4دانشیار، گروه علوم خاک دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| ظرفیت تبادل کاتیونی و سطح ویژه از خصوصیات مهم خاکاند که اندازهگیری مستقیم آنها مشکل، پرهزینه، و وقتگیر است. بعد فرکتالی توزیع اندازة ذرات خاک در ارتباط با بسیاری از فرایندهای استاتیک و دینامیک خاکـ مثل انتقال آب و املاح، ظرفیت نگهداشت آب خاک، ذخیره و نگهداری گرمای خاک، و غیرهـ مطالعه شده و به مثابة ابزاری مناسب برای تخمین ویژگیهای مرتبط با بافت خاک معرفی شده است. در این تحقیق رابطة بعد فرکتالی توزیع اندازة ذرات با سطح ویژه و ظرفیت تبادل کاتیونی برای 40 نمونه خاک، که 32 نمونة آن برای یافتن روابط تجربی و 8 نمونة آن برای آزمون روابط بهدست آمده، از منطقة گیلوان با کلاسهای بافتی شنی تا رسی، که دارای مواد مادری متفاوت بودند، ارزیابی شد. نتایج نشان داد مقادیر بعد فرکتالی برای نمونههای خاک مطالعهشده از 45/2 تا 99/2 متغیر است؛ که با ریزشدن بافت خاک مقدار آن زیاد میشود. روابط رگرسیونی بهدستآمده بین بعد فرکتالی با سطح ویژه و ظرفیت تبادل کاتیونی توانی بود که ارزش ضریب تبیین برای آنها بهترتیب 87/0 و 80/0 و در سطح احتمال 1 درصد معنادار بود. آزمون روابط بهدستآمده بین بعد فرکتالی با درصد رس، سطح ویژه، و ظرفیت تبادل کاتیونی نشان داد بین مقادیر اندازهگیری و پیشبینیشده همبستگی معناداری در سطح احتمال 1 درصد برقرار است. این پژوهش نشان داد بعد فرکتالی توزیع اندازة ذرات خاک میتواند شاخصی مفید در مطالعات مدلسازی و شبیهسازی برای تخمین سطح ویژه و ظرفیت تبادل کاتیونی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بافت خاک؛ تخمین؛ توابع توانی؛ گیلوان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,390 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,940 |
||