مکانیابی مناطق بهینۀ توسعۀ اکوتوریسم در پارک ملی کویر با استفاده از GIS و الگوریتم ژنتیک | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 12، دوره 47، شماره 2، 1394، صفحه 367-390 اصل مقاله (1.57 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2015.52188 | ||
| نویسندگان | ||
| مهران مقصودی* 1؛ حسنعلی فرجی سبکبار2؛ حمیده پرواز3؛ حسن بهنام مرشدی3 | ||
| 1دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 3کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی توریسم، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| پارک ملی کویر بهعنوان گسترهای از سرزمین ایران، با جاذبههای گردشگری چون ورزشی، تاریخی، علمی، تنوع خوب گیاهان و جانوران همساز با محیط و عوارض ژئومورفولوژیکی خاص، یکی از فضاهای نادر در کشور است که در صورت مطالعه و شناسایی قابلیتهای گردشگری آن و برنامهریزی در این زمینه، قابلیت تبدیل به یک منطقة اکوتوریستی فوقالعاده را دارد. با توجه به اینکه سازمان یونسکو به این منطقه، عنوان ذخیرهگاه زیستکره را داده است، بهینهکردن فعالیت اکوتوریسم در راستای توسعة پایدار این منطقه ضرورت بیشتری مییابد. در این پژوهش، سعی برآن است تا بهترین مکان توسعة فعالیت اکوتوریسم مشخص شود. پس از استخراج معیارها از طریق تکنیک دلفی و شناسایی و آمادهسازی تمامی معیارها و عوامل مؤثر بر مکانیابی، وزن معیارها از طریق مدل AHP محاسبه شد. پس از آمادهسازی لایههای مربوطه، هریک از نقشهها بهصورت لایههای رستری در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (Arc GIS) تهیه شدند. لایههای اطلاعاتی، پس از ارزشگذاری با یکدیگر تلفیق شدند و در آخر، نقشة مناطق بهینة توسعة اکوتوریسم منطقه تهیه شد. نتایج پژوهش گویای آن است که از مجموع 598/686 کیلومتر مربع مساحت منطقة مورد مطالعه، حدود 01/52 کیلومتر مربع آن برای گسترش اکوتوریسم، بسیار مناسب، 26/98 کیلومتر مربع آن مناسب، 03/169 کیلومتر مربع نسبتاً مناسب، 65/210 کیلومتر مربع نامناسب و 156,08 کیلومتر مربع، بسیار نامناسب است. در انتها، برای اطمینان از مکان بهینة نقشة نهایی GIS، مجدداً منطقه از لحاظ مکانهای بهینه مطالعه و بازبینی شد. این مطالعه با استفاده از الگوریتم ژنتیک انجام شد که یک روش بهینهسازی است و با بهکارگیری انتخاب طبیعی، روی مجموعهای از جوابهای بالقوه عمل میکند و هدف آن، تولید جوابهای بهتر، برای رسیدن به جواب بهینه است. در این خروجی نیز منطقة قصر بهرام، بهترین نقطه در پارک ملی کویر از منظر گسترش اکوتوریسم است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اکوتوریسم؛ الگوریتم ژنتیک؛ پارک ملی کویر؛ مدل فرایند تحلیل سلسلهمراتبی؛ مکانیابی؛ مناطق بهینه؛ GIS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,679 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,169 |
||