ارائۀ مدلی برای ناحیهبندی پهنههای شهری بهکمک الگوریتم ناحیهبندی خودکار (AZP) | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 8، دوره 47، شماره 4، 1394، صفحه 689-707 اصل مقاله (1.96 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2015.51474 | ||
| نویسندگان | ||
| حسنعلی فرجی سبکبار* 1؛ علیرضا رحمتی2؛ اسماعیل تازیک2؛ عبداله خرم بخت3؛ محسن احدنژاد روشتی4 | ||
| 1دانشیار دانشکدۀ جغرافیا، قطب برنامهریزی روستایی | ||
| 2کارشناس ارشد سنجشازدور و GIS دانشگاه تهران | ||
| 3دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران | ||
| 4دانشیار دانشگاه زنجان | ||
| چکیده | ||
| دو مسئلۀ اساسی در منطقهبندی شهرها مطرح است. بهدلیل پیچیدگیهای محیطهای شهری، روشهای مرسوم راهگشای این مسائل نیستند؛ بنابراین، در پژوهش حاضر، با استفاده از الگوریتم AZP به ارائۀ راهکاری برای این مسائل و پیادهسازی آن در یک منطقة شهری (زنجان) پرداخته میشود. روشهای خوشهبندی فضایی (مانند AZP) در سالهای طولانی توسعه یافتهاند و با ترکیب و معاوضة واحدهای پایۀ فضایی (مانند محلههای شهری، همسایگیها، واحدهای مصنوعی چهارگوشه و...)، بههمراه بهینهسازی توابع هدف، همگنی نواحی و فشردگی شکل فیزیکی، ناحیه یا منطقه را شکل میدهند. برای آزمودن بهینگی منطقهبندی حاصل، از لحاظ همگنی و فشردگی، پارامترهای فشردگی و همگنی برای چندین شاخص، بهعنوان نمونه یکبار برای منطقهبندی حاصل از الگوریتم AZP و یکبار برای منطقهبندی طرح تفصیلی شهر زنجان محاسبه شدند. برای ارزیابی همگنی در سطح سراسری، از آمارۀ موران I و برای ارزیابی شکل فیزیکی ناحیهبندیها از پارامتر فشردگی استفاده شد. مطابق نتایج، از 13 شاخص مورد استفاده، 12 مورد دارای الگوی توزیع تصادفیاند و تنها یک شاخص، الگوی اولیه را حفظ کرده است. همچنین ناحیهبندی از لحاظ ایجاد مناطق همگن، کارایی مناسبی دارد؛ علاوهبر اینها، نواحی ایجادشده، بسیار فشردهتر از نواحی منطقهبندیشده در طرح تفصیلی شهر زنجان است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| لگوریتم AZP؛ خوشهبندی با محدودیت پیوستگی فضایی؛ مرزبندی نواحی برنامهریزی؛ منطقهبندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,016 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,093 |
||