استفاده پایدار از بلوک های چند مغذی حاوی ویناس یا ملاس تغذیه میش های آبستن: عملکرد، متابولیسم و ردپای زیست محیطی | ||
| علوم دامی ایران | ||
| دوره 57، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 545-555 اصل مقاله (1014.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijas.2026.411257.654129 | ||
| نویسندگان | ||
| سجاد قاسمی؛ داریوش علیپور* ؛ حسن علی عربی | ||
| گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| استفاده از محصولات جانبی کشاورزی در تغذیه دام، راهبردی پایدار برای کاهش هزینه‌های خوراک و اثرات زیست‌محیطی به شمار می‌رود. در این مطالعه، اثرات بلوک‌های چندمغذی حاوی ملاس و ویناس بر عملکرد رشد، متابولیت‌های خونی، شاخص‌های شکمبه و پایداری زیست‌محیطی در میش‌های آبستن نژاد مهربان بررسی شد. در مجموع، ۶۰ رأس میش به سه گروه تقسیم شدند: گروه شاهد که بدون مکمل در مرتع چرا می‌کرد، و دو گروه تیمار که به‌ترتیب با بلوک‌های چندمغذی بر پایه ملاس یا بر پایه ویناس به میزان ۳۰۰ گرم در روز دریافت کردند. در طول یک دوره ۳۰ روزه، وزن بدن، شاخص‌های خونی و ویژگی‌های تخمیر شکمبه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که دادن بلوک ها اثر معنی‌داری بر وزن بدن نداشت (05/0<(P با این حال، غلظت گلوکز خون در روز پانزدهم در گروه‌های مکمل کاهش یافت (05/0<(P ، که می‌تواند نشان‌دهنده بهبود حساسیت به انسولین باشد، در حالی که سطح اوره خون افزایش یافت (05/0<(P که احتمالاً ناشی از دریافت بیشتر نیتروژن است. غلظت نیتروژن آمونیاکی شکمبه در هر دو گروه تیمار افزایش یافت که بیانگر افزایش تجزیه پروتئین در شکمبه است. از دیدگاه زیست‌محیطی، استفاده از بلوک‌های ملاس و ویناس در مقایسه با خوراک کنسانتره متداول، به‌ترتیب موجب کاهش ردپای آب به میزان ۵۳ و ۵۶ درصد، کاهش انتشار کربن به میزان ۵۰ و ۵۳ درصد و کاهش استفاده از زمین به میزان ۶۳ و ۶۶ درصد شد. تغییرات مشاهده‌شده در متابولیت‌های خونی، از جمله بهبود وضعیت آنتی‌اکسیدانی، نشان‌دهنده افزایش توان دام‌ها در مقابله با تنش‌های متابولیکی رایج در محیط‌های گرمسیری، مانند تنش گرمایی و محدودیت دسترسی به علوفه باکیفیت، است. این یافته‌ها بر توان مکمل‌های خوراکی مبتنی بر ملاس و ویناس در ارتقای پایداری دامپروری بدون به خطر انداختن عملکرد دام تأکید می‌کند. تبدیل ضایعات صنایع کشاورزی به خوراک‌های غنی از مواد مغذی، راهکاری مؤثر برای مواجهه با چالش‌های اساسی تولید دام است که ضمن کاهش وابستگی به محصولات پرمصرف منابع، انتشار آلاینده‌ها را محدود کرده و کشاورزی چرخشی را ترویج می‌دهد. کشاورزان و سیاست‌گذاران می‌توانند با به‌کارگیری این بلوک‌ها، تاب‌آوری سامانه‌های غذایی را در شرایط تغییرات اقلیمی افزایش دهند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ملاس؛ ویناس؛ بلوک چند مغذی؛ میش آبستن؛ رد پای زیست محیطی؛ تخمیر شکمبه ای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 83 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 45 |
||