نقش حکام، روشنفکران و علماء در کنشگری سیاسی زنان، از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی | ||
| زن در فرهنگ و هنر | ||
| دوره 18، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 489-509 اصل مقاله (554.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwica.2026.412412.2265 | ||
| نویسنده | ||
| شاهین زرع پیما* | ||
| دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| یکی از امور اجتماعی و سیاسی که مدرنیته و مفاهیم سیاسیِ منبعث از آن (از جوانبی) در پی افکندنِ آن دخیل بود، انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی ایران بوده است. سیرِ تحققِ این دو انقلاب و نحوه‌ی عملکرد نیروهای اجتماعی-سیاسی مؤثر در آن (همچون حکام، روشنفکران و علماء)، بدواً و ذاتاً منتج به دگرگونی‌های گوناگون در حیات اجتماعی یک ملت شد. یکی از این عرصه‌های مهم و چالش برانگیز نیز، عرصه‌ی زنان و بخصوص دامنه و میدان کنشگری سیاسی آنان است. مسأله و تبعاً پرسش اصلی این پژوهش نیز حول همین عرصه چرخیده و در پی پاسخ به این سؤال بنیادین است که: نیروهای اجتماعی-سیاسی حکام، روشنفکران و علمای دینی در سیرِ انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی، چه نقشی در کنشگری سیاسی زنان جامعه ایفاء نموده‌اند؟ در مسیر پاسخ به این پرسش سعی شده است که با اتخاذ روش تحقیقی کیفی، نظری و تحلیلی و با گردآوری داده‌ها به شکل اسنادی و کتابخانه‌ای، تاریخ معاصر ایران و نحوه‌ی فعالیت گروه‌های گوناگون دخیل در آن در حوزه‌ی زنان بررسی شود. یافته‌های پژوهش، تبیین‌گر این نکته بوده است که نفس انقلاب‌های مشروطه و انقلاب اسلامی ایران در بسطِ دامنه‌ی کنشگری سیاسی-اجتماعی زنان مؤثر بوده است و هر سه طبقه‌ی حکام، روشنفکران و علماء در این امر دخالت داشته‌اند؛ با این تفاوت که در فرآیند انقلاب اسلامی، این نقش، خودآگاهانه‌تر، بومی‌تر و تبعاً گسترده‌تر و عمیق‌تر بوده و علاوه بر ابعادِ عملی، عینی و اجتماعی، به دگرگونی‌های نظری و فرهنگی افزون‌تری نیز منتج شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| انقلاب مشروطه؛ انقلاب اسلامی؛ زنان؛ کنشگری سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 120 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 70 |
||