تأثیر فرنگ‌مآبی بر تغییرات هویتی و پوشاک زنان در عصر قاجار | ||
| زن در فرهنگ و هنر | ||
| دوره 18، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 397-421 اصل مقاله (732.68 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwica.2026.391468.2140 | ||
| نویسندگان | ||
| ستار خالدیان* 1؛ مریم دشتی‌زاده2 | ||
| 1گروه باستان‌شناسی، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران | ||
| 2گروه موزه، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| پوشاک نه‌تنها جنبه‌ای ظاهری از فرهنگ یک جامعه است، بلکه بازتابی از هویت، ارزش‌ها و تغییرات اجتماعی محسوب می‌شود. در دوره قاجار، تحولات فرهنگی و اجتماعی به‌ویژه تحت تأثیر فرنگ‌مآبی و تجددخواهی، موجب تغییراتی در پوشاک زنان شد. بسیاری از پژوهش‌های پیشین، این تغییرات را عمدتاً ناشی از عوامل اقتصادی و سیاسی، از جمله ورود منسوجات خارجی و اصلاحات حکومتی دانسته‌اند و کمتر به نقش عوامل فرهنگی، اجتماعی در این زمینه پرداخته‌اند. این پژوهش با رویکردی تاریخی و تحلیلی، روند تغییرات پوشاک زنان قاجاری را در سه مرحله: نخست، تداوم پوشش سنتی تا اواسط سلطنت ناصرالدین‌شاه؛ دوم، تأثیرپذیری محدود درباریان از فرهنگ اروپایی پس از سفرهای ناصرالدین‌شاه به غرب؛ و سوم، تغییرات اساسی در پوشاک زنان، هم‌زمان با انقلاب مشروطه و گسترش تفکرات مدرنیستی بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فرنگ‌مآبی و تأثیرات ناشی از تعامل با غرب، بیش از عواملی مانند واردات پارچه‌های خارجی، بر تغییر سبک پوشش زنان تأثیر داشته است. مدارس نوین، مطبوعات، و گرایش‌های روشنفکری از جمله عوامل مهمی بودند که موجب تغییر در الگوهای پوشاک شدند. بااین‌حال، این تغییرات یکسان و همگن نبودند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که تغییرات پوشاک در دوره قاجار، فراتر از یک دگرگونی ساده‌ی ظاهری، بازتابی از تحولات عمیق‌تر در هویت فرهنگی جامعه ایران بوده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پوشاک زنان؛ دوره قاجار؛ هویت فرهنگی؛ فرنگ‌مآبی؛ تغییرات اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 170 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 79 |
||