بررسی اثر رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری کارکنان با میانجیگری وضعیت روان‌شناختی و حمایت سازمانی ادراک شده: مورد مطالعه شهرداری تهران | ||
| مدیریت دولتی | ||
| دوره 18، شماره 3، 1405، صفحه 633-664 اصل مقاله (902.04 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jipa.2026.414133.3905 | ||
| نویسندگان | ||
| نیلوفر شکاری هیر1؛ ندا محمداسمعیلی* 2؛ محمد ابویی اردکان3 | ||
| 1کارشناس ارشد، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: رهبری فراگیر در سال‌های اخیر، به‌عنوان یکی از سبک‌های مؤثر رهبری در ارتقای نگرش‌ها و پیامدهای مثبت کارکنان، به‌ویژه اشتیاق کاری، در کانون توجه قرار گرفته است. در سازمان‌های بخش عمومی که اغلب با ساختارهای رسمی، بوروکراتیک و محدودیت‌های تصمیم‌گیری مواجهند، شناخت چگونگی اثرگذاری رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری کارکنان اهمیت ویژه‌ای دارد. با وجود شواهد و مطالعات موجود دربارۀ پیامدهای مثبت رهبری فراگیر، سازوکارهای روان‌شناختی تبیین‌کنندۀ این رابطه، به‌ویژه در بستر سازمان‌های دولتی و عمومی، هنوز به‌طور کامل تبیین نشده است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری کارکنان با تأکید بر نقش میانجی وضعیت روان‌شناختی و حمایت سازمانی ادراک‌شده و نقش تعدیل‌کنندۀ رضایت کلی از رهبر است. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ پیمایشی و تحلیلی است. جامعۀ آماری پژوهش را کارکنان واحدهای تابعه شهرداری تهران تشکیل می‌دهد. داده‌ها برای متغیرهای مستقل، وابسته و میانجی از طریق پرسش‌نامه‌های استاندارد و با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای دومرحله‌ای از ۳۸۶ نفر گردآوری شد. همچنین، برای تفکیک گروه‌ها به دو گروه بسیار راضی و ناراضی از رهبر، از نتایج نظرسنجی‌ها و مصاحبه استفاده شده است. برای آزمون مدل مفهومی و فرضیه‌های پژوهش، از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و همچنین، برای مقایسۀ نقش میانجیگری تعدیل‌شده، از روش مقایسۀ چندگروهی (MGA) در نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که رهبری فراگیر، بر اشتیاق کاری کارکنان تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که وضعیت روان‌شناختی و حمایت سازمانی ادراک‌شده، به‌طور معناداری رابطۀ بین رهبری فراگیر و اشتیاق کاری را میانجیگری می‌کنند. این نتایج بیانگر آن است که رهبری فراگیر، از طریق تقویت تجربه‌های روان‌شناختی مثبت و افزایش ادراک حمایت سازمانی، در ارتقای اشتیاق کاری کارکنان نقش مهمی ایفا می‌کند. افزون‌براین، تحلیل میانجیگری تعدیل‌شده نشان داد که اثر غیرمستقیم رهبری فراگیر بر اشتیاق کاری، از مسیر حمایت سازمانی ادراک‌شده برای کارکنانی که رضایت بیشتری از رهبر دارند، به‌طور معناداری نسبت به گروه مخالف قوی‌تر است. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر با تمرکز بر سازوکارهای روان‌شناختی و اجتماعی اثرگذاری رهبری فراگیر، به توسعۀ ادبیات رهبری و اشتیاق کاری در بخش عمومی ایران یاری می‌رساند. یافته‌ها نشان داد که رهبری فراگیر، علاوه‌بر اثر مستقیم، از طریق بهبود وضعیت روان‌شناختی و افزایش حمایت سازمانی ادراک‌شده، به‌طور معناداری اشتیاق کاری کارکنان را تقویت می‌کند. این نتایج تأکید می‌کند که وجود محیطی معنادار، ایمن، عادلانه و حمایتگر شرط اساسی برای انتقال اثربخشی رهبری فراگیر به پیامدهای رفتاری و نگرشی کارکنان است. از منظر کاربردی، پژوهش ضرورت توسعۀ شایستگی‌های رهبری فراگیر در میان مدیران سازمان‌های دولتی را برجسته می‌سازد تا با تقویت اعتماد، عدالت، مشارکت، پاسخ‌گویی و یادگیری سازمانی، زمینۀ ارتقای اشتیاق کاری، بهبود عملکرد و افزایش پایداری انگیزشی در نهادهای عمومی فراهم شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اشتیاق کاری؛ حمایت سازمانی ادراک شده؛ رهبری فراگیر؛ وضعیت روان‌شناختی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 217 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 123 |
||