شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی در انتخاب مسکن با استفاده از تکنیک میک‌مک: نمونه موردی شهر زابل | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| مقاله 6، دوره 18، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 99-120 اصل مقاله (2.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2026.418143.670569 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامعلی خمر* ؛ اسلم نیک‌زادفرد؛ مصطفی ایستگلدی | ||
| گروه جغرافیا، دانشگاه زابل، زابل، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسکن به عنوان یکی از محوری‌ترین عناصر کیفیت زندگی شهری، تأثیری عمیق بر پایداری اجتماعی و کالبدی محلات و میزان رضایتمندی ساکنان دارد. در شهرهای مرزی و حساس مانند زابل، انتخاب محل سکونت متأثر از نیروهای متعددی است که شناخت ساختاری آن‌ها برای پیش‌بینی تحولات آینده و مدیریت بهینه بازار مسکن ضرورتی انکارناپذیر محسوب می‌شود. هدف از این پژوهش، تحلیل ساختاری پیشران‌های مؤثر بر انتخاب مسکن و ارزیابی کیفیت زندگی در محله‌های شهر زابل با رویکرد آینده‌پژوهی است. با توجه به پیچیدگی‌های حاکم بر بازارهای سکونتی در مناطق مرزی، شناسایی متغیرهای راهبردی برای بهبود زیست‌پذیری محلات امری ضروری است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. جهت شناسایی روابط متقابل بین ۱۶ شاخص کلیدی در ابعاد اقتصادی، کالبدی، اجتماعی و خدماتی، از تکنیک تحلیل ساختاری بهره گرفته شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه ماتریسی و با نظرسنجی از ۳۰ نفر از خبرگان حوزه برنامه‌ریزی شهری گردآوری شده و با استفاده از نرم‌افزار MICMAC مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل ماتریس اثرات متقابل نشان داد که سیستم از پایداری متوسطی برخوردار است. متغیرهایی نظیر «امنیت عمومی و اجتماعی محله» (Var07) و «دسترسی به مراکز آموزشی» (Var05) به عنوان پیشران‌های اصلی و متغیرهای راهبردی شناسایی شدند که بیشترین میزان تأثیرگذاری را بر کل سیستم دارند. در مقابل، «مطلوبیت نهایی سکونت» (Var04) بیشترین تأثیرپذیری را داشته و به عنوان خروجی و هدف نهایی سیستم عمل می‌کند. همچنین تحلیل روابط غیرمستقیم، نقش کلیدی متغیرهای پیوندی را در پویایی‌های آینده مسکن زابل آشکار ساخت. یافته‌های پژوهش تأکید می‌کند که برای ارتقای کیفیت سکونت و هدایت بازار مسکن در زابل، مدیریت شهری باید بر تقویت شاخص‌های پیشران متمرکز شود؛ زیرا هرگونه تغییر در این متغیرها، منجر به تغییرات زنجیره‌ای و مثبت در سایر ابعاد کیفیت زندگی و رضایتمندی شهروندان در افق آینده خواهد شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آینده‌پژوهی؛ انتخاب مسکن؛ تحلیل ساختاری؛ نرم‌افزار MICMAC؛ شهر زابل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 120 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 76 |
||