پاسخ ویژگی‌های خاک مراتع کوهستانی به احیای اکوسیستم از طریق کپه‌کاری | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 7، مهر 1405، صفحه 1577-1591 اصل مقاله (1.62 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.408251.670073 | ||
| نویسنده | ||
| وحید کریمیان* | ||
| استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه یاسوج | ||
| چکیده | ||
| این مطالعه با هدف ارزیابی عملیات کپه‌کاری بر شاخص‌های پوشش گیاهی و ویژگی‌های خاک در مراتع تنگ‌سرخ استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شد. پژوهش به‌صورت مقایسه‌ای بین عرصه‌های تحت عملیات کپه‌کاری و شاهد صورت گرفت. در هر محدوده، پوشش گیاهی با استفاده از پلات‌های یک مترمربعی در امتداد ترانسکت‌ها بررسی شد و نمونه‌های خاک از دو عمق 0–15 و 15–30 سانتی‌متری برداشت گردید. نتایج نشان داد که عملیات کپه‌کاری موجب ایجاد تفاوت‌های معنی‌دار در اکثر شاخص‌های مورد مطالعه شد. درصد پوشش گیاهی (15/79 درصد) و لاشبرگ (44/16 درصد) به‌طور معنی‌داری افزایش یافت، در حالی که خاک لخت (12/4 درصد) و سنگریزه (26/4 درصد) کاهش نشان دادند. در بخش ویژگی‌های فیزیکی، کپه‌کاری سبب افزایش معنی‌دار درصد رس و کاهش درصد شن و میانگین قطر ذرات خاک شد (01/0>P)، در حالی که بر درصد سیلت تأثیر معنی‌داری نداشت. از نظر شیمیایی کپه‌کاری اثر معنی‌داری بر اسیدیته، ماده آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، فسفر، پتاسیم، کلسیم و آهک داشت. در مقابل بر هدایت الکتریکی، سدیم، منیزیم، کلر و نسبت جذب سدیم اثر معنی‌دار نبود (p>0.05). شاخص‌های بیولوژیکی خاک بیشترین پاسخ را به عملیات کپه‌کاری داشتند؛ به‌طوری‌که تنفس پایه، تنفس برانگیخته، کربن زیست‌توده میکروبی، نیتروژن زیست‌توده میکروبی و نسبت کربن به نیتروژن زیست‌توده میکروبی تحت تأثیر کپه‌کاری قرار گرفتند (01/0>P) . بیشترین مقادیر تنفس پایه mg CO₂ kg⁻1 soil h⁻1 949/1))، تنفس برانگیخته (mg CO₂ kg⁻1 soil h⁻1 136/2)، کربن زیست‌توده میکروبی mg kg-100/260)) و نیتروژن زیست‌توده میکروبی (mg kg-1 85/13) در عرصه کپه‌کاری‌شده و در عمق 0 تا 15 سانتی‌متری خاک مشاهده شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| احیای مرتع؛ کپه‌کاری؛ کیفیت خاک؛ فعالیت میکروبی؛ مراتع تنگ‌سرخ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 194 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 120 |
||