ارزیابی حساسیت جزءهای کربن آلی خاک به مدیریت‌های کودی در کشت تناوبی گندم-ذرت | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 7، مهر 1405، صفحه 1559-1575 اصل مقاله (1.46 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.414212.670151 | ||
| نویسندگان | ||
| فردین منبری1؛ حسین میر سیدحسینی* 2؛ فرهاد مشیری3؛ حسینعلی علیخانی4 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک،دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی،دانشگاه تهران-کرج -ایران | ||
| 2گروه علوم و مهندسی خاک - دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی - دانشگاه تهران - کرج - ایران | ||
| 3مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشکین‌دشت، کرج، | ||
| 4استادگروه علوم و مهندسی خاک،دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی،دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف ارزیابی حساسیت اجزای مختلف کربن آلی خاک به منظور مقایسه و رتبه‌بندی مخازن کربن از نظر واکنش‌پذیری به کاربرد کودهای توام کودهای شیمیایی و آلی و شناسایی حساس‌ترین جزء کربن آلی برای پایش تغییرات پویایی کربن آلی خاک در شرایط اقلیم نیمه‌خشک انجام شد. پژوهش در ایستگاه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات خاک و آب ایران، واقع در مشکین دشت کرج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. به مدت هفت سال (۱۳۹۶–۱۴۰۳) شش تیمار کودی شامل شاهد بدون کود (CO)، کود شیمیایی NPK، کود دامی گاوی (MF)، کمپوست پسماند (CF)، کود دامی به همراه ۷۵٪ نیتروژن توصیه‌شده (MNF) و کمپوست پسماند به همراه ۷۵٪ نیتروژن توصیه‌شده (CNF) در کرت‌های دایم اعمال شدند. در سال 1403 پس از برداشت گندم، نمونه‌هایی از عمق 30-0 سانتی‌متر خاک برداشت و بخش‌های فعال، غیرفعال و کربن آلی زیتوده میکروبی اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد کاربرد کودهای آلی و مصرف توام کودهای آلی و شیمیایی نیتروژنی سبب افزایش معنی‌دار اجزای مختلف کربن آلی خاک شد (P≤0.01). تیمارهای تلفیقی (به‌ویژه CNF و MNF) بالاترین شاخص‌های حساسیت (SI؛ محاسبه‌شده به‌صورت درصد افزایش هر جزء کربن نسبت به خاک مرجع) را داشتند، در حالی که تیمار شاهد کمترین مقادیر را نشان داد. ترتیب حساسیت نسبی جزءهای کربن آلی به‌صورت کربن آلی محلول (93/3) > کربن آلی ذره‌ای (94/1) > جزء سبک کربن آلی (61/1) > کربن غیرفعال (08/1) > کربن زیست توده میکروبی (70/0) > کربن اکسیده شده با پرمنگنات (61/0) مشاهده گردید که بیانگر کارایی شاخص‌های پویا در پایش کوتاه‌مدت اثر مدیریت‌های کودی است. بر این اساس، کربن آلی محلول می‌تواند به‌عنوان شاخصی سریع و کم‌هزینه برای ارزیابی تغییرات پویایی کربن آلی خاک در سیستم‌های زراعی تناوبی معرفی شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تناوب گندم-ذرت؛ کربن آلی خاک؛ کربن فراهم خاک؛ مدیریت کودی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 248 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 124 |
||