توزیع زمانی و مکانی مخاطرات هوانوردی مرتبط با محدودیت دید ناشی از ابرناکی و بارش برف در ایران | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 24 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.413674.1007777 | ||
| نویسندگان | ||
| الهه کاظمی1؛ سیده سمانه ثابت قدم* 2؛ مریم قرایلو1 | ||
| 1موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران | ||
| 2هیات علمی/ موسسه ژئوفیزیک | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر با استفاده از بانک داده‌های بازتحلیل جوّی مرکز اروپایی پیش‌بینی میان‌مدت جوّ (ERA5)، توزیع مکانی و زمانی مخاطرات مربوط به محدودیت دید ناشی از ابرناکی (LIMV) و بارش برف (SNOW) در مقیاس منطقه‌ای و در فرودگاه‌های منتخب ایران در بازه زمانی 1979 تا 2023 بررسی شدند. برای شناسایی شرایط مخاطره‌آمیز، از داده‌های پوشش ابر سطوح پایین، ارتفاع کف ابر و بارش برف با توان تفکیک مکانی 25/0 درجه در راستای طول و عرض جغرافیایی و تفکیک زمانی یک ساعته استفاده شده است. نتایج نشان داد که مخاطره محدودیت دید ناشی از ابرناکی مربوط به فصل‌های پاییز و زمستان در نیمه شمالی کشور به‌ویژه سواحل جنوبی دریای خزر، اردبیل و شمال غرب ایران است. در مقابل، مخاطره ناشی از بارش برف تقریباً به فصل زمستان محدود بوده و پراکنش آن بیشتر در رشته کوه‌های البرز و زاگرس متمرکز است. فرودگاه اردبیل با میانگین ۵۶۹ ساعت مخاطره در سال (۳۶۷ ساعت دید ناشی از ابرناکی و ۲۰۲ ساعت برف) به‌عنوان پرخطرترین فرودگاه تعیین شد. در مقابل، فرودگاه‌های منتخب در جنوب کشور شامل کیش، بوشهر و بندرعباس تقریباً فاقد مخاطره ناشی از برف هستند و ساعات همراه با مخاطره محدودیت دید ناشی از ابرناکی در آنها نیز بسیار کمتر از فرودگاه‌های دیگر است. نتایج تحلیل روند نشان داد که ساعات همراه با مخاطرات محدودیت دید ناشی از ابرناکی و بارش برف در بخش عمده‌ای از ایران طی دوره ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۳ کاهش معنی‌داری داشته و بیشترین کاهش به‌ترتیب در مناطق شمالی و غربی و نواحی کوهستانی کشور مشاهده شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مخاطرات هوانوردی؛ کاهش دید؛ بارش برف؛ ERA5 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 85 |
||