نقش اختران در تاریخ نگاری حمزه اصفهانی: علّتی جامع و مانع یا پادزهری تسلّی بخش | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| مقاله 5، دوره 16، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 83-105 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2026.416205.1417 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم عزیزیان* 1؛ سید علیرضا حسینی2 | ||
| 1استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران، | ||
| 2دانشآموخته کارشناسی ارشد تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران، | ||
| چکیده | ||
| موضوع اصلی کتاب تاریخ حمزه اصفهانی گاهشماری و تطبیق تواریخ امم مختلف است اما حاوی چندین خبر احکام نجومی است که پیچیدگی خاصی را در این اثر پدید آورده است. فهم چگونگی و چرایی روایت اخبار پیشگویی نجومی در لابهلای حوادث تاریخی در تاریخ حمزه مسئله پژوهش حاضر است. بر این اساس، پرسش پژوهش حاضر این است که چگونه و چرا و با چه قصدی حمزه اصفهانی اخبار پیشگویی نجومی را در لابهلای حوادث تاریخی مطرح کرده است؟ نتیجه این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شد، نشان میدهد حمزه اصفهانی به تأثیر پیشگویی و کواکب به مثابه علت در تاریخ گذشته نزدیک و معاصرش پناه آورد تا هم، درد سلطه عرب بر ایرانیان را تسلی بخشد و هم، پیام امیدی به معاصرانش در فروپاشی نظم ناکارآمد حاکم، پایان بیثباتیهای مکرر و ظهور قریبالوقوع روزگاری بهتر را نوید دهد و هم، خویشتن را از آسیب احتمالی نظراتش در تاریخ معاصر حفظ کند. پیشگوییهای کتاب تاریخ حمزه با نقش خدا-محورِ محدثانه و نگرش آخرالزمانی و فرجامشناسی در تقابل جذابی قرار گرفت | ||
| کلیدواژهها | ||
| حمزه اصفهانی؛ تاریخنگاری؛ تنیجم؛ اختربینی؛ تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 68 |
||