جهتگیریهای سیاسی در ترجمه متون تاریخی ایران دوره قاجار | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| مقاله 2، دوره 16، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 19-40 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2026.410445.1394 | ||
| نویسندگان | ||
| زادمهر ترابی* 1؛ کورش صالحی2 | ||
| 1گروه زبان انگلیسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ولیعصر رفسنجان، رفسنجان، ایران. | ||
| 2گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| ترجمه متون تاریخی از زبانهای خارجی به زبان فارسی در دوره قاجار بهمقتضای نیاز جامعه بهصورت محسوس روند افزایشی یافت، اما سویهگیری آن صرفاً تاریخی نبود. تلاش برای شناخت ریشههای عقبماندگی و چگونگی دستیافتن به توسعه در دوره قاجار، باعث انجام ترجمههای گوناگونی شد که در این میان متون تاریخی موردتوجه قشر وسیعی از درباریان، رجال و اصلاحطلبان قرار گرفت و تداوم یافت. هدف از این تحقیق که با روش تاریخی تدوینیافته، تحلیلی نقادانه بر روند ترجمه متون تاریخی و بررسی جهتگیریهای سیاسی آن است و مسئله اصلی این پژوهش بررسی این موضوع است که ترجمههای متون تاریخی به فارسی در دوره قاجار چگونه تحت تأثیر عوامل سیاسی، فرهنگی و اجتماعی قرار گرفتند و چه سویهگیریهایی مانند گزینشگری در محتوا، تحریف، یا تأکید بر مفاهیم خاص در این روند وجود داشت. دستاورد تحقیق نشان میدهد که این ترجمههای تاریخی در قالبی گزینشی انجام میگرفت و سویهگیری آن بیشتر بر اساس روند قدرت و سرگذشت فرمانروایان مطرح اروپایی بوده است. روند گزینش این ترجمهها نشان میدهد که بیشتر آنها سیاسی و بر اساس طرح نظریه دولت مدرن در اصل هویتسازی بود و بهطور نسبی تأثیر کمی در تکمیل هویت تاریخی ایرانیان و شناخت بافت تاریخی این جامعه داشته است، هرچند بهصورت ناخواسته زمینهساز تحولات فکری بعدی شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترجمه متون؛ قاجار؛ متون تاریخی؛ اعزام محصل به اروپا؛ هویت ملی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 57 |
||