جرم-شناسی رِوایی: امکانهایِ تحلیلی و محدودیتهایِ تبیینی (نقدی درونماندگار) | ||
| مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی | ||
| دوره 55، شماره 2، تیر 1404، صفحه 3-22 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqclcs.2026.414186.2081 | ||
| نویسنده | ||
| فرهاد الله وردی میگونی* | ||
| استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران | ||
| چکیده | ||
| جرمشناسی روایی بهعنوان رویکردی نظری در مطالعات جرم و انحراف ظهور یافته است. این رویکرد، برخلاف جریان اصلی جرمشناسی که کنش مجرمانه را محصول متغیرهایی چون محرومیت اقتصادی یا ناکارآمدی نهادی میداند، بر سازندگی و جهتدهندگی روایتها در شکلگیری کنش مجرمانه تأکید میکند. مقالۀ حاضر با اتخاذ نقدی درونماندگار ــ ارزیابی بر اساس معیارهای خود رویکرد ــ به این پرسش میپردازد که آیا جرمشناسی روایی با لحاظ محدودیتهای ساختاریاش توانسته از مفروضات جریان اصلی فراتر رود، یا صرفاً مفاهیم کلاسیک را با زبانی تازه بازتولید کرده است. بدین منظور، پس از صورتبندی دستگاه مفهومی رویکرد، بدفهمیهای رایج و تنشهای درونی آن بررسی میشود. یافتهها نشان میدهند که جرمشناسی روایی با سه بدفهمی بنیادین (تقلیل به روش پژوهش، تلقی کشف حقیقت، و خلط با قصهگویی صرف) و دو محدودیت ساختاری (سکوت روایی و سیاست روایت) مواجه است. استدلال اصلی مقاله این است که به رسمیت شناختنِ تنش میان روایت و باقیماندههای غیرگفتمانی ــ مانند سکوت تروماتیک و ابعاد بدنی و عادتی کنش ــ نه یک نقص، که شرط امکان خودِ جرمشناسی روایی است. این رویکرد زمانی به وعدۀ نظری خود وفادار میماند که با آگاهی از این محدودیتها و حساسیت به سهم قدرت در تولید و مصادرهٔ روایتها، بر تبیین موقعیتمند تأکید ورزد و خود را «لنز تحلیلی مرزآگاه» بازتعریف کند. واژگان کلیدی: جرمشناسیِ روایی، چرخشِ روایی، داستانهایِ جرم، علّیتِ روایی، سکوتِ روایی، سیاستِ روایت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جرمشناسیِ روایی؛ چرخشِ روایی؛ داستانهایِ جرم؛ علّیتِ روایی؛ سکوتِ روایی؛ سیاستِ روایت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 109 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 75 |
||