تأثیر احساسات سرمایهگذاران بر بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران: ره‌یافت رگرسیون پانل کوانتایل | ||
| تحقیقات مالی | ||
| دوره 28، شماره 3، 1405، صفحه 631-661 اصل مقاله (984.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/frj.2025.383770.1007662 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد انصاری1؛ الهام نوبهار* 2؛ رضا رنج پور3 | ||
| 1کارشناس ارشد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه توسعۀ اقتصادی و برنامهریزی، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 3استاد، گروه توسعۀ اقتصادی و برنامهریزی، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: در دنیای پیچیده و پر از تغییر بازارهای مالی، نظریۀ مالی رفتاری در قالب رویکردی نوین، به بررسی تأثیر عوامل روان‌شناختی بر رفتار سرمایهگذاران می‌پردازد. احساسات از جمله عواملی است که به‌طور چشمگیری بر تصمیم‌گیری‌های مالی سرمایهگذاران تأثیر می‌گذارد و در نتیجه، بازده سهام را تحت تأثیر قرار دهد. سرمایهگذاران با تکیه بر احساسات مختلف، تصمیم‌هایی می‌گیرند که می‌تواند به رفتارهای غیرمنطقی و نوسان‌های غیرمنتظره در بازار منجر شود. این رفتارهای احساسی، گاه به تغییرات درخور‌توجهی در قیمت سهام منجر می‌شوند و بر همین اساس، درک تأثیر احساسات بر بازده سهام برای سرمایهگذاران، تحلیلگران و سیاست‌گذاران مالی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این راستا، در این مطالعه به بررسی تأثیر احساسات سرمایهگذاران بر بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته می‌شود و از ره‌یافت رگرسیون پانل کوانتایل برای تحقق این امر استفاده می‌شود. این پژوهش به‌دنبال شناسایی الگوهای رفتاری سرمایهگذاران و درک عمیق‌تری از چگونگی تأثیر احساسات بر عملکرد مالی آن‌هاست. با توجه به اهمیت این موضوع، نتایج این مطالعه می‌تواند به سرمایهگذاران و سیاست‌گذاران مالی در اتخاذ تصمیمات بهینه کمک کند. روش: جامعۀ آماری پژوهش حاضر، شرکت‌های فعال در بورس اوراق بهادار تهران است. برای اجرای این پژوهش، از بین شرکت‌های فعال در بورس اوراق بهادار تهران، با استفاده از غربالگری و حذف سیستماتیک، ۱۷۵ شرکت انتخاب شد. داده‌های پژوهش به‌صورت ماهانه، طی بازۀ زمانی چهار سال و نیم، از ابتدای سال ۱۳۹۸ تا پایان شش‌ماهۀ اول سال ۱۴۰۲ با روش کتابخانه‌ای برای ۱۷۵ شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران استخراج شد. متغیرهای مورد استفاده در این مطالعه عبارت‌اند از: بازده سهام، شاخص احساسات، متغیرهای مربوط به ویژگی شرکت‌ها و متغیرهای اقتصاد کلان. به‌منظور برآورد مدل و انجام تحلیل‌های لازم نیز، از روش رگرسیون پانل کوانتایل استفاده شد که امکان بررسی تأثیر متغیرها بر بازده سهام را در سطوح مختلف بازده فراهم می‌آورد. این روش به پژوهشگران این امکان را می‌دهد که تأثیر احساسات سرمایهگذاران را در شرایط مختلف بازار به‌طور دقیق‌تری بررسی کنند. یافته‌ها: نتایج برآورد مدل به روش پانل کوانتایل نشان می‌دهد که در کوانتایل‌های 2/0 تا 9/0 احساسات سرمایهگذاران بر بازده سهام، تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین با افزایش کوانتایل‌ها، ضریب تأثیر احساسات بر بازده سهام، به‌صورت معنادار و به میزان شایان توجهی افزایش پیدا می‌کند. در این مطالعه برای آشکار شدن تأثیر پویای احساسات سرمایهگذاران بر بازده سهام، این تأثیرها در افق‌های پیش‌بینی یک‌ماهه، سه‌ماهه و شش‌ماهه نیز بررسی و مقایسه شده است. این بررسی‌ها معنادار بودن تأثیر احساسات بر بازده سهام را در افق‌های زمانی مختلف نشان می‌دهد. بنابراین احساسات سرمایهگذاران در تمامی افق‌های زمانی، به‌طور معنادار بازده سهام را تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین روند افزایشی ضریب احساسات با افزایش کوانتایل‌ها در هر سه افق زمانی نیز مشاهده می‌شود. بنابراین مطابق نتایج، شدت تأثیر احساسات بر بازده سهام در کوانتایل‌های مختلف متفاوت است و در سطوح بالاتر بازده، تأثیر احساسات به‌طور درخور توجهی افزایش پیدا می‌کند. این یافته‌ها نشان‌دهندۀ این است که سرمایهگذاران در مواقعی که بازده سهام شرکت‌ها بالاست، بیشتر تحت تأثیر احساسات قرار می‌گیرند و ممکن است در ارزیابی‌های خود از ارزش سهام دچار سوگیری‌های احساسی شوند. علاوه‌براین، نتایج نشان می‌دهد که ضریب بتا شرکت، نسبت ارزش بازاری به ارزش دفتری و رشد قیمت دلار، بر بازده سهام تأثیر مثبت و معناداری دارند. در مقابل، متغیرهای ارزش بازاری، تورم، رشد قیمت نفت و رشد قیمت طلا تأثیر منفی و معناداری بر بازده سهام دارند. این یافته‌ها بر اهمیت توجه به احساسات سرمایهگذاران در کنار ویژگی شرکت‌ها و عوامل اقتصاد کلان تأکید می‌کند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که احساسات سرمایهگذاران در تعیین بازده سهام نقشی مهم دارد و باید در استراتژی‌های معاملاتی و سرمایه‌گذاری مدنظر قرار گیرد. به‌ویژه در زمان‌هایی که بازده سهام بالاست، سرمایهگذاران باید با دقت بیشتری به ارزیابی ارزش سهام بپردازند تا از سوگیری‌های ناشی از احساسات جلوگیری کنند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود که در کنار توجه به عواملی همچون ریسک سیستماتیک، اندازۀ شرکت و عوامل اقتصاد کلان، احساسات سرمایهگذاران نیز به‌عنوان یکی از عوامل مهم در تدوین استراتژی‌های سرمایه‌گذاری مدنظر قرار گیرد. این امر می‌تواند به بهبود تصمیم‌گیری‌های سرمایهگذاران و افزایش کارایی بازارهای مالی کمک کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| احساسات سرمایهگذاران؛ بازده سهام؛ بورس اوراق بهادار تهران؛ رگرسیون پانل کوانتایل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 225 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 125 |
||