بازخوانی فمینیسم اگزیستانسیالیستی دوبووار در پرتو زیست‌سیاست دیجیتال: گذار از «دیگری مطلق» به «ابژه‌شدگی الگوریتمی» | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| دوره 24، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 495-519 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2026.411958.1008610 | ||
| نویسندگان | ||
| رقیه سلیمی1؛ محمد توحیدفام* 2 | ||
| 1گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران | ||
| 2گروه علوم سیاسی- اندیشه سیاسی و مسائل ایران، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران. | ||
| چکیده | ||
| دغدغۀ اصلی این مقاله، واکاوی پارادوکس فضای دیجیتال است که در ظاهر عرصه‌ای برای خودابرازی زنان تصور می‌شود، اما در لایه‌ای عمیق‌تر، سازوکارهای کهن سلطۀ جنسیتی را بازتولید و پیچیده‌تر می‌سازد. ضرورت این پژوهش دووجهی است: از یک‌سو، نیاز به ارائۀ تحلیلی فراتر از رویکردهای رایج جامعه‌شناختی یا روان‌شناختی، با به‌کارگیری عمق فلسفۀ انتقادی دارد؛ و از سوی دیگر، فوریت پرداختن به پیامدهای روانی-اجتماعی زیستن در محیط‌های دیجیتالی که به‌طور فزاینده به‌وسیلۀ الگوریتم‌های تجاری و مردانه‌نگر طراحی شده‌اند. هدف پژوهش، بررسی تحول مفاهیم کلیدی «دیگری مطلق»، «نگاه» و «ماندگی» سیمون دوبووار در مواجهه با زیست‌جهان دیجیتال است. با روشی تحلیلی-تفسیری و با تحلیل مصادیقی چون استانداردسازی دیجیتال، بدن زنانه، اقتصاد توجه در پلتفرم‌های تصویرمحور و خشونت سایبری سازمان‌یافته؛ این مقاله در پاسخ به پرسش‌های پژوهش، تز محوری خود را این‌گونه صورت‌بندی می‌کند که «پدرسالاری داده‌بنیاد» از طریق مکانیسم «ابژه‌شدگی الگوریتمی»، شکل نوینی از «دیگری‌سازی» را نهادینه می‌کند. یافتۀ کلیدی مقاله نشان می‌دهد که منطق ذاتی پلتفرم‌های دیجیتال نه‌تنها کلیشه‌های جنسیتی سنتی را تثبیت می‌کند، بلکه با تبدیل سوژۀ زن به یک «ابژۀ داده‌ای» صرفاً قابل‌پیش‌بینی و مدیریت، آن‌ها را در سطحی ساختاری و نامرئی تعمیق می‌بخشد. درنتیجه، این مقاله استدلال می‌کند که مواجهۀ رهایی‌بخش با این چالش، مستلزم تکمیل پروژۀ دوبووار از طریق توسعۀ عملی «اخلاق اگزیستانسیالیستی دیجیتال» و ترویج «آگاهی الگوریتمی» به‌عنوان بعدی ضروری و جدایی‌ناپذیر از عاملیت فمینیستی در عصر حاضر است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ابژه‌شدگی الگوریتمی؛ اگزیستانسیالیسم فمینیستی؛ پدرسالاری داده‌بنیاد؛ دیجیتال؛ دیگری؛ زیست‌سیاسی؛ سیمون دوبووار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 454 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 153 |
||