طراحی مدل استخراج و تسهیم دانش ضمنی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: مطالعه کیفی با تحلیل مضمون | ||
| تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی | ||
| مقاله 4، دوره 60، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-38 اصل مقاله (1.45 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlib.2026.418849.1832 | ||
| نویسنده | ||
| مریم طاهری* | ||
| گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: طراحی مدلی برای استخراج و تسهیم دانش با تأکید بر دانش ضمنی کارکنان در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد کیفی و تحلیل مضمون به منظور ارتقای اثربخشی مدیریت دانش است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش کیفی است که با بهرهگیری از چهارچوب لایههای پیاز پژوهش ساندرز طراحی شده است. فلسفه پژوهش تفسیری، رویکرد آن استقرایی و راهبرد اصلی، مطالعه موردی بر سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران است. دادهها از طریق ۱۵ مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان دانشگاهی و مدیران سازمان، با نمونهگیری هدفمند مبتنی بر معیارهای تخصص و تجربه تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل دادهها: در سه سطح کدگذاری اولیه، شناسایی مضامین پایه و سازماندهی مضامین اصلی با رویکرد براون و کلارک با روش تحلیل دادهها در چهارچوب روش تحلیل مضمون با رویکرد براون و کلارک (۲۰۰۶) و در سه سطح کدگذاری اولیه، شناسایی مضامین پایه و سازماندهی مضامین اصلی انجام گرفت. برای سازماندهی یافتهها از مدل پارادایمی بهعنوان چهارچوب مفهومی استفاده گردید. انجام گرفت. کیفیت پژوهش با معیارهای تأییدپذیری، باورپذیری، انتقالپذیری و اعتمادپذیری تضمین و مدل نهایی توسط متخصصان تأیید شد. یافتهها: پدیده محوری پژوهش، جستجوی دقیق دانش ضمنی در بستر تحول دیجیتال، از طریق مدل پارادایمی شش بعدی تبیین شد. کدهای استخراجشده شامل ۱۵۴ کدباز، ۲۱ مضمون پایه و ۶ مضمون اصلی است. شرایط علّی شامل پراکندگی دانش و از دست رفتن حافظه سازمانی؛ شرایط زمینهای شامل فرهنگ اعتماد، رهبری دانشی و زیرساخت دیجیتال؛ راهبردها شامل مربیگری دیجیتال، مستندسازی و جلسات انتقال تجربه؛ شرایط مداخلهگر شامل فشار کاری، مقاومت کارکنان و ترس از قضاوت؛ و پیامدها شامل افزایش بهرهوری، ارتقای یادگیری سازمانی و توسعه سرمایه فکری شناسایی شدند. مدل ارائهشده بر پایه چهارچوب نوناکا و تاکوشی و مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM)، انعکاسی عملی از چرخههای دانش و ارتباطات سازمانی است که درنهایت به تبدیل دانش ضمنی به دانش صریح منجر میشود. نتیجهگیری: جستجوی دانش ضمنی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی فرایندی پیچیده و چندبعدی باریشه در تعامل پویای عوامل فرهنگی، فناورانه و سازمانی است. اجرای موفقیتآمیز مدل طراحیشده، با بهکارگیری راهبردهایی چون مربیگری دیجیتال و مستندسازی، سازمان را در پر کردن شکافهای دانشی، افزایش بهرهوری، تسریع تصمیمگیری، رشد نوآوری و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در بستر تحول دیجیتال یاری میرساند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدیریت دانش ضمنی؛ تحلیل مضمون؛ سازمانهای دولتی؛ دانش صریح؛ طراحی مدل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 287 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 198 |
||