تحلیل توزیع فضایی-زمانی بارش فصلی در پهنه زاگرس با تأکید بر طبقات ارتفاعی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 26 مرداد 1405 اصل مقاله (2.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.416042.670154 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه نصیری1؛ داریوش یاراحمدی* 2؛ حمید میرهاشمی2؛ صیاد اصغری3 | ||
| 1جغرافیا،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه لرستان، خرم اباد | ||
| 2جغرافیا- دانشکده علوم انسانی- دانشگاه لرستان- خرم آباد- ارستان | ||
| 3گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| بارش یکی از مهمترین عناصر اقلیمی و مؤلفههای اصلی چرخه هیدرولوژیکی است که نقش مهمی در تأمین منابع آب و پایداری محیطی مناطق کوهستانی دارد. شناخت الگوهای مکانی و زمانی بارش و ارتباط آن با ارتفاع، برای مدیریت پایدار منابع آب ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوهای بارش فصلی در طبقات ارتفاعی زاگرس انجام شد. برای این منظور، از دادههای بارش ماهوارهای MSWEP طی دوره 1990 تا 2024 و مدل رقومی ارتفاعی ALOS PALSAR استفاده گردید. منطقه مورد مطالعه در پنج طبقه ارتفاعی شامل کمتر از 1000 متر، 1000 تا 1500 متر، 1500 تا 2000 متر، 2000 تا 2500 متر و بیش از 2500 متر طبقهبندی شد. روند تغییرات بارش با آزمون من-کندال و برآوردگر شیب سن بررسی شد. همچنین، رابطه بارش و ارتفاع با ضریب همبستگی اسپیرمن و تفاوت میانگین بارش بین طبقات ارتفاعی با تحلیل واریانس و آزمون شفه ارزیابی گردید. نتایج نشان داد بیشترین میانگین بارش سالانه در طبقه 1000 تا 1500 متر و کمترین مقدار در ارتفاعات بیش از 2500 متر رخ داده است. همچنین، بین بارش و ارتفاع در فصول پاییز و زمستان رابطه معکوس مشاهده شد، در حالی که در بهار بیشترین بارش در ارتفاعات میانی ثبت گردید. نتایج بیانگر آن است که الگوی بارش در زاگرس تنها تابع ارتفاع نبوده و عوامل توپوگرافی و موقعیت نسبت به منابع رطوبتی نیز در توزیع آن نقش دارند. این یافتهها میتواند در مدیریت منابع آب و برنامهریزی محیطی مناطق کوهستانی زاگرس مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارش؛ توزیع فضایی-زمانی؛ زاگرس؛ سنجش از دور؛ طبقات ارتفاعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 29 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 20 |
||