طراحی یک سیستم ترویج کشاورزی بازارمحور در استان یزد | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقاله 11، دوره 57، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 405-424 اصل مقاله (2.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی به زبان انگلیسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2026.415938.669437 | ||
| نویسنده | ||
| امیررضا رضایی* | ||
| گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| طراحی نظام ترویج کشاورزی بازارمحور در استان یزد چکیده نظامهای ترویج کشاورزی در مناطق خشک ناگزیرند بهطور همزمان به چالشهایی همچون کمبود منابع، پراکندگی نهادی، نوسانات بازار و قدرت چانهزنی محدود بهرهبرداران خرد پاسخ دهند. پژوهش حاضر با بهرهگیری از روششناسی سیستمهای نرم (SSM)، به طراحی یک نظام ترویج کشاورزی بازارگرای متناسب با شرایط استان یزد پرداخت. دادههای پژوهش از طریق یک کارگاه مشارکتی دو روزه با حضور ۲۹ نفر از متخصصان ترویج و توسعه کشاورزی که بهصورت هدفمند و بر اساس تجربه حرفهای انتخاب شده بودند، گردآوری شد. دادههای حاصل از کارگاه پس از سازماندهی موضوعی، با استفاده از مراحل توسعه تصویر غنی (Rich Picture)، تحلیل CATWOE، تدوین تعریف ریشهای (Root Definition)، مدلسازی مفهومی، مقایسه با وضعیت ادراکشده دنیای واقعی و شناسایی تغییرات مطلوب و امکانپذیر مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان داد که طراحی یک نظام ترویج بازارگرا مستلزم توجه همزمان به مجموعهای از نیازهای بههمپیوسته است؛ از جمله نیازسنجی محلی، توسعه بازار و زنجیره ارزش، هماهنگی میان ذینفعان، تقویت سرمایه انسانی و اجتماعی، یکپارچهسازی دانش، توسعه خدمات مشاورهای بخش خصوصی، تداوم نهادی، سرمایهگذاری و مدیریت ریسک بازار. بر اساس این یافتهها، الگوی پیشنهادی از سه زیرسامانه تعاملی تشکیل شد: تعامل میان ترویج، کشاورز، بازار و مصرفکننده؛ سیاستگذاری، مقررات و حمایت؛ و پژوهش، آموزش و یادگیری تطبیقی. این زیرسامانهها از طریق پنج اصل اجرایی به یکدیگر پیوند میخورند: توسعه سرمایه انسانی و اجتماعی، پاسخگویی به بازار و جهتگیری زنجیره ارزش، حکمرانی غیرمتمرکز و پاسخگو، شبکهسازی میان ذینفعان همراه با یادگیری تطبیقی، و مدیریت ریسک همراه با حمایت از بهرهبرداران خرد. این پژوهش با ارائه یک رویکرد مبتنی بر طراحی نظام، به ادبیات ترویج کشاورزی بازارگرا کمک میکند و نشان میدهد که چگونه روششناسی سیستمهای نرم میتواند یک مسئله پیچیده و فاقد ساختار روشن در سطح منطقهای را به یک معماری نهادی متناسب با شرایط محلی تبدیل کند. با این حال، مدل ارائهشده ماهیتی مفهومی دارد و پیش از اجرای آزمایشی، لازم است با مشارکت کشاورزان، بازیگران زنجیره ارزش، نهادهای مالی و مصرفکنندگان اعتبارسنجی شود. واژگان کلیدی: ترویج کشاورزی بازارگرا؛ روششناسی سیستمهای نرم؛ نظامهای نوآوری کشاورزی؛ حکمرانی غیرمتمرکز؛ زنجیره ارزش؛ مناطق خشک؛ استان یزد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترویج کشاورزی بازارمحور؛ روششناسی سیستمهای نرم؛ نظامهای نوآوری کشاورزی؛ حکمرانی غیرمتمرکز؛ استان یزد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 114 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 86 |
||