طراحی الگوی مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی در استان ایلام | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 10 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2026.410107.669418 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی قیطاسی1؛ حامد چهارسوقی امین* 1؛ علیرضا پورسعید2 | ||
| 1گروه ترویج و آموزش کشاورزی،، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران | ||
| 2گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| مدیریت منابع آب، به عنوان راهکاری راهبردی و اقدامی اساسی در جهت دستیابی به امنیت آبی و توسعه پایدار به ویژه در بخش کشاورزی تلقی می گردد. برای این منظور در مناطق مختلف طرح‌ها، برنامه‌ها و الگوهای متفاوتی به اجرا درآمده که یکی از پرکاربردترین آن‌‌ها چارچوب DPSIR است. از این‌رو، این تحقیق، از بُعد هدف کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است که با استفاده از تحلیل مضامین، ابعاد الگوی مدیریت پایدار منابع آب شناسایی شد. جامعه آماری این تحقیق متشکل از کارشناسان و متخصصان حوزه آب در استان ایلام می‌باشد که به شیوه هدفمند و با تکنیک گلوله برفی 16 نفر انتخاب شدند. جهت تحلیل رابطه‌های بین سازه‌های نیروی محرکه‌ی فشار، وضعیت، اثر و پاسخ از چارچوب DPSIR بهره گرفته شد. این تحقیق نتایج نشان داد که عامل "نیروی محرکه"، مؤلفه‌های حمایت نهادی و پشتیبانی؛ عامل "فشار"، مؤلفه‌های اجتماعی، اقتصادی و طبیعی؛ عامل "وضعیت"، مؤلفه‌های توسعه مبتنی بر آمایش سرزمین، تجمیع اراضی کشاورزی، اصلاح سیاست‌گذاری‌های کلان و بازنگری در قوانین کشور و همکاری و تعاملات در سطح ملی؛ عامل "اثرات"، مؤلفه‌های اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی و عامل "پاسخ"، مؤلفه‌های افزایش بهره‌وری عامل‌ها و منابع تولید در بخش کشاورزی، حفاظت، سازماندهی و احیای منابع خاک، افزایش درآمد و توان اقتصادی مولدان بخش کشاورزی، مدیریت و مبارزه تلفیقی با آفات و بیمارهای گیاهی و آموزشهای کاربردی و مستمر را در برمی‌گیرد. در پایان، پیشنهادهایی مانند اصلاح الگوی کشت، کاهش ضایعات محصولات کشاوری، کاهش دوره حضور گیاه در مزرعه، توسعه کشت گلخانه‍ای، خاک‍ورزی حفاظتی و آموزشهای کاربردی و مستمر در راستای این مؤلفه‌ها و نشگرهای مرتبط با آن ها ارائه گردید. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| امنیت آب؛ چارچوب DPSIR؛ مدیریت پایدار؛ منابع آب کشاورزی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 139 |
||