ماهیت فضایی و پویایی مناسبات اجتماعی استیلا و مشروعیت برنامه ریزی فضایی: یک مواجهه نظری | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 5، دوره 58، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 71-91 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: بنیادی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.405957.1008858 | ||
| نویسنده | ||
| حجت اله رحیمی* | ||
| گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| استیلا از مهم‌ترین فرم‌های تعامل اجتماعی انسان محسوب می‌شود. مناسبات اجتماعی استیلا همواره از طریق پیکربندی‌های فضایی ظهور می‌یابند و هرگونه تغییر در این مناسبات مستلزم بازپیکربندی فضا است. نوشتار حاضر می کوشد بر اساس مفاهیمی که از فلسفه‌های نیچه، دلوز، لوفور، فوکو و آرنت اقتباس می‌شود، ماهیت فضایی-زمانی مناسبات استیلا را تبیین و یک معیار هنجارین برای تعیین موقعیت جغرافیدانان و ارزیابی مشروعیت برنامه‌ریزی فضایی در این مناسبات ارائه نماید. این نوشتار دارای ماهیت نظری است و با اتخاذ یک رویکرد ترکیبی-گزینشی، مفاهیم فلسفه‌هایی را که به آن‌ها اشاره شد، تا جایی به کار می‌گیرد که برای دستیابی به پرسش ها و اهداف پژوهش مفید هستند. نوشتار حاضر استدلال می کند که دینامیک و پویایی مناسبات فضایی استیلا براساس دو محور زیر قابل تبیین است: محور پراکتیس‌های مادی-گفتمانی و محور پراکتیس‌های فضایی-زمانی. این دو محور با یکدیگر درهم‌تنیده‌اند و دارای اثر هم‌افزایی بر یکدیگر هستند. براساس مناسبات و فرایندهای تفاوت‌یابی که در دو محور فوق رخ می دهد، هشت سنخ پویایی و تفاوت‌یابی مناسبات فضایی استیلا قابل تشخیص است: 1) تفاوت‌یابی واکنشی-خودانگیخته-ماهوی، 2) تفاوت‌یابی واکنشی-دگرانگیخته-ماهوی، 3) تفاوت‌یابی کنشی-خودانگیخته-درجه‌ای، 4) تفاوت‌یابی کنشی-دگرانگیخته-درجه‌ای، 5) تفاوت‌یابی کنشی-خودانگیخته-ماهوی، 6) تفاوت‌یابی کنشی-دگرانگیخته-ماهوی، 7) تفاوت‌یابی واکنشی-خودانگیخته-درجه‌ای، 8) تفاوت‌یابی واکنشی-دگرانگیخته-درجه‌ای. براساس این تیپولوژی، مشروعیت برنامه‌ریزی فضایی ناشی از میزان مشارکت و مساعدت آن در تسهیل فرایندهای تفاوت‌یابی کنش‌گرایانه و خلاق فضایی است. تیپولوژی پویایی و تفاوت‌یابی مناسبات فضایی استیلا این امکان را برای جغرافیدانان فراهم می‌آورد که بتوانند پویایی مناسبات اجتماعی-فضایی استیلا را تبیین کنند و موقعیت خود را به‌مثابه برنامه‌ریزان فضا به نحو هنجاری ارزیابی نمایند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فضاهای استیلاگر؛ فضاهای استیلاپذیر؛ ابتذال فضایی شر؛ برنامه‌ریزی فضایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 141 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 27 |
||