واکاوی نقش بناهای تاریخی در ایجاد دلبستگی مکانی گردشگران و تحقق حس مکان مطالعه موردی: مجموعه زندیه شیراز | ||
| نشریه گردشگری شهری | ||
| مقاله 1، دوره 13، شماره 3، تابستان 1405، صفحه 1-21 اصل مقاله (1.65 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jut.2026.399468.1313 | ||
| نویسندگان | ||
| مهسا شعله* ؛ فاطمه برزگر؛ سهند لطفی | ||
| بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش مجموعه تاریخی زندیه شیراز در شکلگیری دلبستگی مکانی گردشگران و تحقق حس مکان انجامشده است. حس مکان و دلبستگی مکانی از مفاهیم بنیادین در مطالعات گردشگری هستند که بیانگر پیوندهای ادراکی، عاطفی و معنایی افراد با فضاهای تاریخیاند و میتوانند کیفیت تجربه گردشگران را بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر قرار دهند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت کیفی است و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجامشده است. دادهها از طریق پرسشنامه باز مبتنی بر روایت تجربه از ۶۱ گردشگر و شهروند گردآوری شد و در مجموع ۱۳۸ روایت متنی با استفاده از نرمافزار MAXQDA تحلیل گردید. یافتهها نشان داد که حس مکان در مجموعه زندیه تحت تأثیر دو دسته مؤلفه اصلی شامل عوامل عملکردی (کاربری، دسترسی و ویژگیهای کالبدی) و عوامل ادراکی_تجربی (منظر عینی و منظر ذهنی) شکل میگیرد. در میان این مؤلفهها، معنا، سرزندگی، غنای حسی و پیوند با گذشته بیشترین نقش را در تقویت دلبستگی مکانی و ایجاد تجربه مثبت برای گردشگران دارند. همچنین بازار وکیل به دلیل تنوع فعالیتها، حضورپذیری بالا و پویایی فضایی، بیشترین سهم را در ارتقای حس مکان در میان بخشهای مختلف مجموعه داشته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تقویت حس مکان در فضاهای تاریخی صرفاً به حفاظت کالبدی محدود نمیشود، بلکه نیازمند توجه همزمان به ابعاد فرهنگی، هویتی و تجربی فضا است. در نتیجه، بهبود کیفیت محیط، تقویت عناصر هویتبخش و توسعه برنامههای فرهنگی میتواند نقش مؤثری در افزایش دلبستگی مکانی گردشگران و پایداری گردشگری در بافتهای تاریخی ایفا کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حس مکان؛ دلبستگی مکان؛ گردشگران؛ مکانهای تاریخی؛ مجموعه زندیه؛ شیراز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 191 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 19 |
||