تأثیر میزان مصرف کود نیتروژن و گوگرد بر عملکرد فتوسنتزی و بهره‌وری نیتروژن در گیاه گوار ( L.Cyamopsis tetragonoloba ) | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| دوره 28، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 417-434 اصل مقاله (1.35 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2026.410963.2977 | ||
| نویسندگان | ||
| سحر کیانی مطلق1؛ سید فرهاد صابرعلی* 2؛ مجید آقاعلیخانی3 | ||
| 1گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: مطالعه حاضر به‌منظور تعیین تأثیر کوددهی نیتروژن و گوگرد بر ویژگی‌های فتوسنتزی، پاسخ‌های فیزیولوژیکی و شاخص‌های کارایی مصرف نیتروژن در گیاه گوار و تعیین مقدار بهینه آن‌ها برای تولید پایدار انجام شد. توجه به پیامدهای اقتصادی و زیست‌محیطی مصرف بی‌رویه نیتروژن و توسعه سیستم‌های زراعی با کارایی بالاتر مصرف نیتروژن به یک ضرورت تبدیل شده است. روش پژوهش: به‌منظور بررسی رشد و بهره‌وری نیتروژن در گیاه گوار در پاسخ به سطوح مختلف نیتروژن و گوگرد، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار سطح نیتروژن (صفر، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار) و دو سطح گوگرد (صفر و ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار) با سه تکرار در سال زراعی ۱۴۰3 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مصرف نیتروژن تأثیر معنی‌داری بر شاخص سطح برگ، شاخص سبزینگی برگ، سرعت فتوسنتز، میزان نیتروژن تجمعی در اندام هوایی، راندمان زراعی مصرف کود نیتروژن، راندمان بازیابی نیتروژن و کارایی فیزیولوژیک نیتروژن و عملکرد دانه داشت. علاوه بر این، شاخص سطح برگ و سبزینگی برگ گوار تا سطح 100 کیلوگرم در هکتار اگرچه پاسخ افزایشی به میزان مصرف نیتروژن نشان داد، با این وجود مصرف سطوح بیش‌تر کود نیتروژن منجر به تغییرات معنیدار در صفات مذکور نگردید. در مقابل، افزایش معنیدار سرعت فتوسنتز برگ تا سطح مصرف 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار ادامه داشت. هم‌چنین مصرف کود گوگرد موجب افزایش 9/25 درصدی سرعت فتوسنتز در طول دوره پرشدن دانه شد. مصرف نیتروژن نسبت به عدم مصرف آن سبب افزایش 67/2 درصدی نیتروژن تجمع‌یافته در اندام هوایی گردید. بیشینه راندمان زراعی مصرف کود نیتروژن، راندمان بازیابی نیتروژن و راندمان فیزیولوژیکی نیتروژن در سطح مصرف 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به‌دست آمد. هم‌چنین مصرف 50، 100 و 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار نسبت به تیمار عدم مصرف کود نیتروژن به‌ترتیب موجب افزایش 8/12، 8/33 و 9/16 درصدی عملکرد دانه گوار شد. با وجود افزایش سرعت فتوسنتز در پاسخ به مصرف گوگرد، نتایج نشان داد که مصرف گوگرد (1203 کیلوگرم در هکتار)، در مقایسه با عدم مصرف آن (1235 کیلوگرم درهکتار)، تغییر معنی‌داری در عملکرد دانه ایجاد نکرد. نتیجهگیری: در نهایت می‌توان بیان نمود که مصرف 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در شرایط اقلیمی و خاک منطقه موردمطالعه، علاوه بر حصول عملکرد دانه مناسب می‌تواند باعث بهبود راندمان مصرف کود نیتروژن مصرفی، و در نهایت اصلاح الگوی مصرف کود مصرفی و کاهش خسارت زیست‌محیطی ناشی از مصرف بی‌رویه کود نیتروژن مصرفی شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تغذیه گیاهی؛ شاخص سبزینگی برگ؛ کارایی بازیابی نیتروژن؛ کارایی مصرف نیتروژن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 199 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 81 |
||