بررسی واکنش‌های زراعی و فیزیولوژیک گلرنگ به کاربرد هورمونهای آبسیزیک و جاسمونیک اسید | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| دوره 28، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 375-391 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2026.410528.2973 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی جودی* 1؛ سعید حکیمی خیاوی2 | ||
| 1گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگینشهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 2اداره جهاد کشاورزی، مشگینشهر، اردبیل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: در گلرنگ، بخش زیادی از مواد فتوسنتزی در اندامهای رویشی باقی مانده و به دانهها منتقل نمیشود. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر هورمونهای آبسیزیک و جاسمونیک‌اسید بر تسهیم و انتقال مجدد مواد فتوسنتزی و عملکرد دانه در گلرنگ بهاره بود. روش پژوهش: آزمایش در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی مشگینشهر در سال زراعی 1403 انجام گردید. تیمارهای آزمایشی شامل 1- گیاهان آبی گلرنگ بدون هورمونپاشی (شاهد)، 2- گیاهان دیم گلرنگ بدون هورمونپاشی، 3- گیاهان آبی گلرنگ با هورمونپاشی آبسیزیک‌اسید و 4- گیاهان آبی گلرنگ با هورمونپاشی جاسمونیک‌اسید، بود. هورمونهای آبسیزیک و جاسمونیک‌اسید بعد از اتمام گردهافشانی بر روی گیاهان و در طی سه نوبت پاشیده شدند. صفات مختلف در سه مرحله نموی یعنی ابتدای تشکیل طبق (قبل از هورمونپاشی)، ابتدای رشد دانه (یک هفته بعد از اتمام هورمونپاشی) و رسیدگی فیزیولوژیک اندازهگیری شدند. یافتهها: در ابتدای تشکیل طبق، ارتفاع گیاهان و زیستتوده در گیاهان آبی بیش‌تر از دیم بود. در اوایل رشد دانه، تیمارهای آزمایشی (شاهد، دیم، آبسیزیک و جاسمونیک‌اسید) در بیش‌تر موارد، اختلاف معنیداری نداشتند. ارزیابی صفات در رسیدگی فیزیولوژیک نشان داد که شرایط دیم و کاربرد هورمونهای آبسیزیک و جاسمونیک‌اسید، مقدار تجمع ماده خشک در بعد از گردهافشانی را کاهش و به‌ترتیب منجر به افت 27، 17 و 22 درصدی زیستتوده در زمان رسیدگی شد. بیش‌ترین عملکرد دانه با مقدار 346 گرم در مترمربع در گیاهان شاهد مشاهده شد. عملکرد دانه در گیاهان دیم و گیاهان تیمارشده با آبسیزیک و جاسمونیک‌اسید به‌ترتیب 33، 41 و 38 درصد پایینتر از گیاهان شاهد بود. وزن طبق، تعداد دانه و شاخص برداشت نیز در تیمارهای دیم و هورمونپاشی‌شده کم‌تر از گیاهان شاهد بود. بالاترین مقدار انتقال مجدد با مقدار 91 گرم در مترمربع، در گیاهان تیمارشده با جاسمونیک‌اسید مشاهده شد. مقدار این صفت در تیمار آبسیزیک‌اسید، گیاهان دیم و گیاهان شاهد در رتبههای بعدی بود. تجزیه همبستگی نشان داد که رابطه مثبت و معنیداری بین عملکرد دانه با تعداد دانه و مقدار زیستتوده وجود دارد. رابطه مشخصی بین عملکرد دانه و انتقال مجدد از ساقه مشاهده نشد. نتیجهگیری: در پژوهش حاضر، استفاده مجزا از 50 میکرومولار آبسیزیک‌اسید و 5/0 میلیمولار جاسمونیک‌اسید در اواخر گردهافشانی گلرنگ، راه‌کار مناسبی برای افزایش عملکرد دانه نبود. با این‌حال، توانایی این هورمونها در افزایش انتقال مجدد و بهبود تسهیم مواد فتوسنتزی از اندامهای رویشی به زایشی، ضرورت بررسی غلظتهای مختلف و زمانهای متفاوت مصرف این هورمونها را آشکار می‌سازد.. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| انتقال مجدد؛ بیوماس؛ گلرنگ؛ شاخص برداشت؛ هورمون | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 195 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 94 |
||