بررسی واکنشهای زراعی و فیزیولوژیک گلرنگ به کاربرد هورمونهای آبسیزیک و جاسمونیک اسید | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 21 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2026.410528.2973 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی جودی* 1؛ سعید حکیمی خیاوی2 | ||
| 1گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگینشهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد، اداره جهاد کشاورزی مشگینشهر، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: در گلرنگ، بخش زیادی از مواد فتوسنتزی در اندامهای رویشی باقی مانده و به دانهها منتقل نمیشود. از طرفی، وقوع دماهای بالا در مرحله گردهافشانی و پر شدن دانه گلرنگ، پتاسیل عملکرد گیاه را کاهش میدهد. افزایش تسهیم مواد فتوسنتزی از اندامهای رویشی به زایشی، احتمالا پتانسیل عملکرد گلرنگ را در شرایط نامطلوب محیطی افزایش خواهد داد. هدف تحقیق حاضر، بررسی اثر هورمونهای آبسیزیک اسید و جاسمونیک اسید بر تسهیم و انتقال مجدد مواد فتوسنتزی و عملکرد دانه در گلرنگ بهاره بود. روش پژوهش: آزمایش در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی مشگینشهر در سال زراعی 1403 انجام گردید. طرح مورد استفاده بلوکهای کامل تصادفی و تعداد تکرار، سه بود. تیمارهای آزمایشی شامل: 1- گیاهان آبی گلرنگ بدون هورمونپاشی (شاهد) 2- گیاهان دیم گلرنگ بدون هورمونپاشی 3- گیاهان آبی گلرنگ با هورمونپاشی آبسزیک آسید 4- گیاهان آبی گلرنگ با هورمونپاشی جاسمونیک اسید، بود. هورمونهای آبسیزیک اسید و جاسمونیک اسید بعد از اتمام گردهافشانی بر روی گیاهان و در طی سه نوبت پاشیده شدند. صفات مختلف در سه مرحله نموی یعنی ابتدای تشکیل طبق (قبل از هورمونپاشی)، ابتدای رشد دانه (یک هفته بعد از اتمام هورمونپاشی) و رسیدگی فیزیولوژیک اندازهگیری شدند. یافتهها: در ابتدای تشکیل طبق، ارتفاع گیاهان و زیستتوده در گیاهان آبی بیشتر از دیم بود. تیمارهای آزمایشی در بیشتر موارد، اختلاف معنیداری در اوایل رشد دانه نداشتند. ارزیابی صفات در رسیدگی فیزیولوژیک نشان داد که شرایط دیم و کاربرد هورمونهای آبسیزیک اسید و جاسمونیک اسید، صفات زیست توده، وزن طبق و تعداد دانه در بوته را بطور معنیداری در مقایسه با شاهد کاهش دادند. بالاترین مقدار انتقال مجدد، در گیاهان تیمار شده با هورمون جاسمونیک اسید مشاهده شد. مقدار این صفت در تیمار آبسیزیک اسید، گیاهان دیم و گیاهان شاهد در رتبههای بعدی بود. بیشترین عملکرد دانه در بوته و شاخص برداشت مربوط به تیمار آبیاری بدون هورمونپاشی (شاهد) بود. شرایط دیم و استعمال خارجی هورمونهای آبسیزیک اسید و جاسمونیک اسید، مقدار عملکرد دانه را به طور معنیداری در قیاس با گیاهان شاهد کاهش دادند. نتیجهگیری: به نظر میرسد که تاثیر کاربرد هورمونهای آبسیزیک اسید و جاسمونیک اسید در کاهش فتوسنتز جاری و تولید مواد پرورده به مراتب بیشتر از تاثیر آنها در افزایش انتقال مجدد و بهبود تسهیم مواد فتوستزی به دانهها بوده است. این احتمال وجود دارد که کاربرد هورمونهای مذکور در بعد از نیمه اول پر شدن دانه و زمانی که فتوسنتز جاری کاهش مییابد، باعث افزایش بیشتر انتقال مجدد و بهبود عملکرد دانه گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبسیزیک اسید؛ جاسمونیک اسید؛ انتقال مجدد؛ گلرنگ | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 108 |
||