پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,240 |
| تعداد مقالات | 77,667 |
| تعداد مشاهده مقاله | 161,223,441 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 120,848,111 |
مشخصههای بذر درختان کهنسال راش هیرکانی، پلت و توسکا ییلاقی در جنگلهای کهنرست هیرکانی | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.412285.2902 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی آذریان1؛ حامد آقاجانی* 2؛ وحید اعتماد3؛ انوشیروان شیروانی3؛ سید محمدمعین صادقی4 | ||
| 1دانشآموخته دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران | ||
| 2استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 4پژوهشگر پسادکترا، دانشکده جنگلداری، دانشگاه آریزونا شمالی، فلگاستف، آریزونا، آمریکا | ||
| چکیده | ||
| درختان کهنسال نقش مهمی در حفظ ذخایر ژنتیکی، پایداری بومسازگان و تداوم زادآوری طبیعی جنگلهای هیرکانی دارند؛ با این حال، اطلاعات اندکی درباره کیفیت بذر این درختان و تفاوت آن با درختان بالغ غیرکهنسال وجود دارد. این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه برخی ویژگیهای کمّی و کیفی بذر شامل درصد رطوبت، وزن هزار دانه، قطر بذر و قوه نامیه در درختان کهنسال و شاهد سه گونه راش هیرکانی (Fagus caspica Denk & G.W.Grimm)، پلت (Acer velutinum Boiss.) و توسکای ییلاقی (Alnus subcordata C.A. Mey) در بخش نمخانه جنگل خیرود انجام شد. برای هر گونه، پنج پایه کهنسال با حداقل قطر برابر سینه 5/1 متر شناسایی و نزدیکترین درختان بالغ و سالم همان گونه با قطر برابر سینه 50 تا 70 سانتیمتر بهعنوان شاهد انتخاب شدند. نتایج نشان داد درصد رطوبت بذر بین درختان کهنسال و شاهد در هیچیک از گونهها اختلاف معنیداری نداشت. وزن هزار دانه و قطر بذر در درختان کهنسال راش هیرکانی و پلت نسبت به شاهد کاهش معنیداری نشان داد، اما در توسکای ییلاقی تفاوت معنیداری مشاهده نشد. در مقابل، درصد جوانهزنی بذر درختان کهنسال توسکای ییلاقی کمتر از شاهد بود، در حالی که در راش هیرکانی و پلت اختلاف معنیداری مشاهده نشد. این یافتهها نشان میدهد اثر کهنسالی بر ویژگیهای بذر، گونهمحور و وابسته به نوع شاخص مورد بررسی است و نمیتوان آن را بهصورت کاهش عمومی کیفیت بذر در همه درختان کهنسال تفسیر کرد.بحث یافتهها نشان داد که تأثیر کهنسالی بر ویژگیهای بذر ناهمجهت و گونهمحور است: در راش شرقی و پلت، وزن و ابعاد بذر بهطور معنیداری کاهش یافت، درحالیکه در توسکا ییلاقی تفاوتی مشاهده نشد. همچنین، درصد جوانهزنی بذر درختان کهنسال توسکا کمتر از درختان شاهد بود. این الگوها نشان میدهند که افزایش سن الزاماً با برتری در تجدید حیات همراه نیست و میتواند بازتابی از فرسایش تدریجی سامانهی فیزیولوژیکی در مراحل کهنسالی باشد. یافتههای این پژوهش، شکاف عمیق میان دانش نظری و مدیریت عملی جنگل در ایران را آشکار میسازند. مدیریت علمی جنگل نمیتواند صرفاً بر سلامت ظاهری درختان بهعنوان شاخص اصلی درختان بذرده مادری تکیه کند، بلکه باید بر پایهی شناخت دقیق روابط میان سن، سلامت فیزیولوژیکی و توان بذرآوری درختان استوار شود. راهبرد مؤثر، عبور از انتخابهای ظاهربینانه به انتخاب مبتنی بر شواهد است: تعریف آستانههای سن-قطر برای بذرگیری از هر گونه و پایشهای چندساله. در غیر اینصورت، مدیریت جنگل علمی نامیده میشود، اما علمی عمل نمیکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| احیا جنگل؛ بذر؛ جوانهزنی؛ درختان کهنسال؛ وزن هزاردانه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 55 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب