تغییرات مکانی و زمانی مقدار b و مقدار Z در توزیع فراوانی– بزرگی زمینلرزهها در منطقۀ ارومیه، شمال غرب ایران | ||
| مدیریت مخاطرات محیطی | ||
| دوره 13، شماره 1، بهار 1405، صفحه 53-66 اصل مقاله (1.63 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhsci.2026.416318.943 | ||
| نویسندگان | ||
| عذرا شریفی1؛ آرزو درستیان1؛ مهدی زارع* 2؛ مجید معهود2؛ سهیلا بوذری3 | ||
| 1گروه ژئوفیزیک، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران | ||
| 3گروه زمینشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف کمّیسازی پارامترهای لرزهخیزی و تبیین تحول زمانی– مکانی فعالیت زمینلرزهها در شمال غرب ایران، در محدودۀ 35 درجه تا 39 درجۀ عرض شمالی و 44 درجه تا 47 درجۀ طول شرقی انجام گرفت؛ منطقهای که بهدلیل وجود سامانههای گسلی فعال، از نظر مخاطرات لرزهای اهمیت زیادی دارد. با استفاده از کاتالوگ مرکز لرزهنگاری ایران (IRSC) در دامنۀ زمانی 2006 تا 2025، مقدار بزرگی کامل بودن کاتالوگ (9/1Mc=) محاسبه شد و مقدار b-value بر اساس رابطۀ گوتنبرگ–ریشتر به دست آمد. همچنین برای شناسایی ناهنجاریهای نرخ لرزهخیزی، از تحلیل آماری Z-value استفاده شد. تحلیلها نشان داد که مقدار b-value برابر با 79/0±01/0 است که بیانگر احتمال بهنسبت بیشتر رخداد زمینلرزههای بزرگ در منطقه است. ارزیابی زمانی– مکانی نشان داد که نواحی پیرامون دریاچۀ ارومیه، بهویژه حاشیههای غربی و جنوبی، دارای مقادیر مثبت Z-value هستند که نشاندهندۀ سکون لرزهای و احتمال تجمع تنش است. در مقابل، نواحی منطبق بر گسلهای اصلی مانند گسل تبریز و صوفیان، مقادیر منفی Z-value و فعالیت لرزهای پایدار را نشان میدهند. افزونبر این، تحلیل آزادسازی انرژی لرزهای در دورۀ 2006 تا ژانویۀ 2025 نشان داد که زمینلرزۀ آذربایجان شرقی در سال 2012 با بزرگای 5/6 =Mw، مهمترین رویداد لرزهای این بازه بوده است. سکون لرزهای مشاهدهشده در پیرامون دریاچۀ ارومیه، همراه با شاخصهای موضعی تجمع تنش، نشاندهندۀ پتانسیل زیاد رخداد شکستهای لرزهای در آینده است. یافتههای این پژوهش میتواند در بهبود ارزیابی مخاطرات لرزهای و توسعۀ مدلهای دقیقتر پیشبینی زمینلرزه در شمال غرب ایران مؤثر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارومیه؛ پارامترهای لرزهخیزی؛ رابطۀ گوتنبرگ-ریشتر؛ لرزهزمینساخت؛ مخاطرات لرزهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 202 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 230 |
||