تخمین عمق سنگ بستر از داده مغناطیس هوابرد در حوزه رسوبی ریگ‌جن با استفاده از شبکه‌های عصبی عمیق | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 3، دوره 52، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 241-257 اصل مقاله (1.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.409679.1007751 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی موسی پور یاسوری؛ سید هانی متولی عنبران* ؛ حسین پرنیان خوی | ||
| گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، یک مدل شبکه عصبی عمیق برای وارون‌سازی غیرخطی داده‌های مغناطیسی هوابرد به‌منظور برآورد عمق سنگ‌بستر مغناطیسی در حوضه رسوبی ریگ‌جن واقع در کویر بزرگ ایران توسعه و به‌کار گرفته شد. با توجه به نبود داده‌های واقعی برچسب‌دار، ابتدا مجموعه‌ای بزرگ و متنوع از داده‌های مصنوعی با استفاده از مدل‌های تصادفی سنگ‌بستر و حل تحلیلی مسئله پیش‌رو تولید شد. یک شبکه پرسپترون چندلایه با سه لایه پنهان و ۲۱۵ نورون در هر لایه، با استفاده از این داده‌ها آموزش داده شد. مدل آموزش‌دیده توانست نگاشت بین آنومالی‌های مغناطیسی و عمق سنگ‌بستر را با دقت مطلوب بیاموزد. ارزیابی برروی داده‌های مصنوعی همراه با نویز، پایداری قابل‌قبول مدل را نشان داد. نتایج اعمال مدل بر هشت پروفیل متقاطع در منطقه ریگ‌جن، عمق سنگ‌بستر را در بازه ۵ تا ۱۴ کیلومتر و با بیشترین عمق در بخش شمال‌غربی حوضه برآورد کرد. سازگاری نتایج در نقاط تقاطع پروفیل‌ها (میانگین اختلاف حدود ۴۰۰ متر) و انطباق آن با الگوی کلی داده‌های مغناطیسی، عملکرد مدل را تأیید نمود. تحلیل عدم‌قطعیت نیز حساسیت نتایج به تغییرات خودپذیری مغناطیسی را بررسی کرد. این مطالعه نشان می‌دهد که رویکرد مبتنی‌بر شبکه عصبی عمیق، با سرعت بالا و کاهش وابستگی به مدل اولیه، ابزاری مؤثر برای اکتشاف ساختار عمقی در حوضه‌های رسوبی با پوشش رسوبی ضخیم است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سنگ‌بستر مغناطیسی؛ شبکه عصبی عمیق؛ وارون‌سازی داده‌های مغناطیس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 239 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 148 |
||