تحلیل همدیدی-دینامیکی موردی بارش‌های فرین در منطقه غرب و جنوب‌غرب ایران | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 10، دوره 52، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 375-395 اصل مقاله (4.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.411940.1007762 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن خانی تملیه؛ مریم قرایلو* ؛ محمد میرزائی | ||
| گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش برای شناسایی بارش‌های فرین از داده‌هایGPCP با تفکیک افقی ˚1Î˚1 برای منطقه غرب و جنوب‌غرب ایران طی دوره ده ساله ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ استفاده شده است. با استفاده از آستانه صدک ۹۵، به‌ترتیب سه مورد مطالعاتی در ماه نوامبر سال‌های 2014، 2018 و 2020 بر مبنای بیشترین فراوانی و پوشش نقاط شبکه‌ای انتخاب شدند. برای انجام تحلیل همدیدی و دینامیکی، از داده‌های ERA5 با تفکیک افقی ˚25/0Î˚25/0 استفاده شد. در تحلیل همدیدی، نقشه‌های فشار میانگین تراز دریا، دما، رطوبت ویژه و بردار باد در تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال، ارتفاع ژئوپتانسیلی به‌همراه بردار باد در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال و بردار باد در تراز ۲۰۰ هکتوپاسکال ترسیم شدند. تحلیل دینامیکی نیز با کمک معادله اُمگای شبه‌زمینگرد به‌صورت بردار انجام شد که شامل سه واداشت واگرایی بردار ، گرمایش بادررو و بتا است. اثر این واداشت‌ها بر سرعت قائم در ترازهای مختلف جو شامل 700، 500 و 200 هکتوپاسکال تحلیل شدند. نتایج تحلیل همدیدی نشان داد که ناوه سرد عمیق، انتقال رطوبت جنوبی و تقویت جریان‌جتی جنب‌حاره‌ای در هر سه مورد حضور دارد. فروپاشی سامانه در هر سه مورد با حرکت شرق‌سو و قطع منابع رطوبت رخ می‌دهد. از نظر دینامیکی، در تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال، جمله گرمایش بادررو در مورد اول و دوم غالب بوده است. در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال، نقش واگرایی بردار و گرمایش بادررو مشهودتر است، هرچند نقش واگرایی بردار در مورد سوم شاخص‌تر است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بارش فرین؛ بردار؛ سرعت قائم؛ گرمایش بادررو؛ معادله امگا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 331 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 140 |
||