| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,026 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,675 |
الگوی نوشتاری نسخۀ خطی دیوان سعدی مورخ 706 ق. محفوظ در کتابخانۀ دولتی برلین | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2026.408858.667646 | ||
| نویسندگان | ||
| پگاه ابراهیمی1؛ فرهاد خسروی بیژائم* 2 | ||
| 1کارشناس ارشد نقاشی ایرانی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2گروه کتابت و نگارگری، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان | ||
| چکیده | ||
| گزیدۀ دیوان سعدی مورخ 706 ه.ق. محفوظ در کتابخانۀ برلین به شمارۀ Ms. or. oct. 3451 از کهن دستنویسهای آثار سعدی در شیراز است. نوشتۀ حاضر با هدف دستیابی به الگوهای رسمالخطی و شاخصههای خاص خوشنویسی در نسخۀ مذکور، تنظیم شده است. ضرورت این پژوهش دستیابی به الگوهای رسمالخط به منظور استفادۀ خوانندۀ امروزی و شناسایی شاخصههای خوشنویسی متفاوت در قاعدۀ تشکیل قلم نسخۀ مذکور با نَسخ رایج است. همچنین پنج نسخۀخطی بین سالهای 678 – 699 ق. به عنوان نمونۀ شاخص نسخ جهت تطبیق، انتخاب شدهاند. روش پژوهش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است. سوالات پژوهش عبارتاند از: 1. انواع الگوهای رسمالخط در نوشتار نسخۀ خطی دیوان سعدی کدام است؟ 2. شاخصههای قواعد خوشنویسانه در نسخۀ دیوان سعدی کداماند؟ الگوهای رسمالخط دیوان سعدی تقریبا هم راستا با رسمالخط شناخته شده قرن هشتم ق. با نشانههایی از دورۀ کهن است. تشکیلهای متفاوت با قلم نَسخ مانند دوایر معکوس مرسل، افسر شیبدار گروه "ج"، پیوستهنویسی تمام حروف یک کلمه و سرکش مقصوره گروه "ک"، در میان نسخ خطی بررسی شده، منحصر به قلم دیوان سعدی است. وجوه تشابه هم در نشانهها و هم در تناسبات بیشتر با نمونۀ شمارۀ 5 مورخ 699 ق. دیده میشود. همچنین قاعدۀ کرسی با وجود کوچک بودن ابعاد نسخۀ دیوان سعدی، در آن رعایت شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قلم نسخ؛ الگوهای رسمالخط؛ دیوان سعدی؛ کتاب آرایی ایرانی؛ قواعد خوشنویسی؛ کتابت قرن هشتم ه.ق | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 13 |
||