| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,910 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,389 |
تبیین الگوی انقباض در سکونتگاههای کوچک ارتقایافته ایران: مطالعه موردی شهر نیر | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.407143.1008861 | ||
| نویسندگان | ||
| سحر دهقان نیری1؛ ندا معیریان* 2 | ||
| 1گروه مدیریت و برنامهریزی شهری، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه مدیریت و برنامه ریزی شهری، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران،ایران | ||
| چکیده | ||
| انقباض شهری در ادبیات جهانی عمدتاً در بستر شهرهای بزرگ صنعتی و اقتصادهای پساصنعتی بررسی شدهاست. درحالیکه شناخت محدودی از الگوهای انقباض در سکونتگاههای کوچک ارتقایافته در کشورهای در حال توسعه وجود دارد. در ایران، تغییرات قوانین تقسیمات کشوری طی دهههای اخیر به ارتقای شمار زیادی از سکونتگاههای کوچک به شهر انجامیده است؛ سکونتگاههایی که غالبا بدون برخورداری از زیرساختهای اقتصادی، نهادی و عملکردی متناسب، جایگاه شهری یافته و در برابر شوکها و بحرانهای اقتصادی آسیبپذیر شدهاند. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی انقباض در سکونتگاههای کوچک ارتقایافته، شهر نیر را به عنوان مطالعه موردی بررسی میکند. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهرهگیری از نظریه دادهبنیاد سازگاریافته انجام شدهاست. دادهها از طریق ۱۷ مصاحبه عمیق با ساکنان و مدیران محلی گردآوری و با تحلیل مضمون بررسی شدهاند. یافتهها نشان میدهد انقباض در شهر نیر در قالب چرخهای خودتقویتگر و چندبعدی شکلگرفته که حاصل تعامل عوامل اکولوژیک، اقتصادی، نهادی و اجتماعی است. خشکسالی به عنوان محرک اولیه، اقتصاد متکی بر کشاورزی را تضعیف کرده و به رکود اقتصادی، مهاجرت وخروج سرمایه انسانی انجامیدهاست. همچنین سیاست ارتقای اداری به دلیل عدم تناسب با ظرفیتهای واقعی سکونتگاه و ضعف ساختارهای نهادی، ، برخی روندهای انقباضی را تشدید کرده است. در سطح اجتماعی نیز فرسایش سرمایه اجتماعی، گسترش نگرشهای تقدیرگرایانه و کاهش ظرفیت کنش جمعی، تداوم این چرخه را تقویت کردهاند. این پژوهش الگوی «انقباض نهادی-اکولوژیک» را به عنوان تبیینی زمینهمند برای تجربه شهر نیر پیشنهاد میکند که میتواند مبنایی برای مطالعات تطبیقی آینده و تدوین سیاستگذاری توسعهای در سکونتگاههای مشابه در ایران باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارتقای اداری؛ انقباض شهری؛ حکمروایی محلی؛ سکونتگاههای کوچک؛ شهر نیر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||