میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,196
تعداد مقالات77,227
تعداد مشاهده مقاله157,217,996
تعداد دریافت فایل اصل مقاله118,403,668
سیارخلج, حامد, هاشمیان فر, سیدعلی, صالحی, صادق, عبداللهی, عظیمه السادات. (1405). تغییر اقلیم و شیوه گذار کشاورزان به جامعه صنعتی ادراک کشاوزان استان اصفهان از پیامدهای تغییر اقلیم و صنعتی شدن. , 58(2), 131-146. doi: 10.22059/jhgr.2026.405221.1008855
حامد سیارخلج; سیدعلی هاشمیان فر; صادق صالحی; عظیمه السادات عبداللهی. "تغییر اقلیم و شیوه گذار کشاورزان به جامعه صنعتی ادراک کشاوزان استان اصفهان از پیامدهای تغییر اقلیم و صنعتی شدن". , 58, 2, 1405, 131-146. doi: 10.22059/jhgr.2026.405221.1008855
سیارخلج, حامد, هاشمیان فر, سیدعلی, صالحی, صادق, عبداللهی, عظیمه السادات. (1405). 'تغییر اقلیم و شیوه گذار کشاورزان به جامعه صنعتی ادراک کشاوزان استان اصفهان از پیامدهای تغییر اقلیم و صنعتی شدن', , 58(2), pp. 131-146. doi: 10.22059/jhgr.2026.405221.1008855
سیارخلج, حامد, هاشمیان فر, سیدعلی, صالحی, صادق, عبداللهی, عظیمه السادات. تغییر اقلیم و شیوه گذار کشاورزان به جامعه صنعتی ادراک کشاوزان استان اصفهان از پیامدهای تغییر اقلیم و صنعتی شدن. , 1405; 58(2): 131-146. doi: 10.22059/jhgr.2026.405221.1008855

تغییر اقلیم و شیوه گذار کشاورزان به جامعه صنعتی ادراک کشاوزان استان اصفهان از پیامدهای تغییر اقلیم و صنعتی شدن

پژوهشهای جغرافیای انسانی
مقاله 8، دوره 58، شماره 2، اردیبهشت 1405، صفحه 131-146    اصل مقاله (619.76 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.405221.1008855
نویسندگان
حامد سیارخلج* 1؛ سیدعلی هاشمیان فر1؛ صادق صالحی2؛ عظیمه السادات عبداللهی3
1گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
تغییر اقلیم و صنعتی‌شدن از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی عصر حاضر هستند که اثرهای عمده‌ای بر نظام کشاورزی، به‌ویژه در مناطق نیمه‌خشک دارند. این پژوهش با هدف بررسی ادراک کشاورزان استان اصفهان از گذار به جامعه‌ی صنعتی و پیامدهای آن بر کشاورزی، با استفاده از روش کیفی و رویکرد نظریه زمینه‌ای انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۹ کشاورز از مناطق مختلف استان گردآوری و با استفاده از روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای اشتراوس و کوربین تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که کشاورزان «تخریب زیست‌بوم کشاورزی» را به‌عنوان پدیده‌ی اصلی می‌بینند، پدیده‌ای که تحت تأثیر عواملی مانند ساختارهای فناورانه پرکربن و سبک زندگی صنعتی شکل گرفته است. این پدیده به واسطه‌ی شرایط زمینه‌ای نظیر رشد جمعیت و فشار به منابع طبیعی، و همچنین مداخله‌های ناکارآمد دولت در زمینه مدیریت منابع آب و تغییر الگوی کشت، تشدید شده است. راهبردهای سازگاری کشاورزان با تغییر اقلیم، عمدتاً به‌صورت کشاورزی سودمحور و بهره‌برداری بی‌رویه از زمین و منابع طبیعی بوده است. این رویکردها منجر به پیامدهایی چون افزایش آفت‌ها، خشکسالی، بی‌نظمی اقلیم و کاهش تولید شده است. نتایج این پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های صنعتی، کشاورزی و محیط‌زیستی و همچنین تقویت رویکردهای مشارکتی و اقلیم‌محور و عدالت محیطی برای حفظ پایداری کشاورزی تأکید دارد. این پژوهش نشان می‌دهد که در مواجهه با تغییر اقلیم، سیاست‌های دولتی باید بیشتر با شرایط محلی هماهنگ شده و نیازهای کشاورزان در زمینه آموزش و توانمندسازی مدنظر قرار گیرد. همچنین، پژوهش بر اهمیت استفاده از رویکردهای چندوجهی در سیاست‌گذاری و مدیریت منابع برای بهبود وضعیت کشاورزی در مناطق آسیب‌پذیر تأکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها
ساختارهای فناورانه پرکربن؛ سبک زندگی پرکربن؛ تغییر اقلیم؛ استان اصفهان؛ کشاورزی
مراجع
  1. باقری، رسول؛ نوحه‌گر، احمد؛ صالحی، اسماعیل؛ علوی نائینی، علی (۱۴۰۴). بررسی تأثیر بحران تغییر اقلیم بر رفتارهای محیطی و توسعه پایدار شهری مطالعه موردی خشکسالی شهر اصفهان. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۷ (۴)، ۹۶-۷۷. http://doi.org/10.22059/jhgr.2026.386782.1008768
  2. شعبانعلی فمی، حسین؛ معتقد، مهسا؛ محمدزاده، مهناز؛ افشاری، سمیرا؛ بقایی، مسیب (۱۴۰۲).
    تحلیل ادراک کشاورزان نسبت به راهکارهای مدیریت خشکسالی در واحدهای بهره‌برداری کشاورزی کوچک‌مقیاس: مورد مطالعه استان اصفهان. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، ۵۴ (۱)، ۱۹-۱. doi: 10.22059/ijaedr.2021.333686.669100
  3. ملکان، احمد؛ دادورخانی، فضیله؛ دربان آستانه، علیرضا (۱۴۰۰). مدیریت خشکسالی در نواحی روستایی با تأکید بر رویکرد تاب‌آوری (مورد مطالعه: شهرستان کنگاور). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۳ (۲)، ۷۳۲-۷۱۷. doi: 10.22059/jhgr.2021.310008.1008169
  4. Arbuckle, M. B. (2017). The interaction of religion, political ideology, and concern about climate change in the United States. Society & Natural Resources, 30(2), 177-194. https://doi.org/10.1080/08941920.2016.1209267
  5. Asante, F. A., & Amuakwa-Mensah, F. (2014). Climate change and variability in Ghana: Stocktaking. Climate, 3(1), 78-101. doi:10.3390/cli3010078
  6. Asante, W. A., Acheampong, E., Kyereh, E., & Kyereh, B. (2017). Farmers’ perspectives on climate change manifestations in smallholder cocoa farms and shifts in cropping systems in the forest-savannah transitional zone of Ghana. Land use policy, 66, 374-381. http://dx.doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.05.010
  7. Bagheri, R., Nohegar, A., Salehi, E., & Alavi Naeini, A. (2025). Investigating the Impact of Climate Change Crisis on Environmental Behaviors and Sustainable Urban Development: A case study of drought in Isfahan city. Human Geography Research Quarterly, 57 (4), 77-96. http://doi.org/10.22059/jhgr.2026.386782.1008768 [In Persian] 
  8. Barnett, J., Graham, S., Mortreux, C., Fincher, R., Waters, E., & Hurlimann, A. (2014). A local coastal adaptation pathway. Nat Clim Chang, 4, 1103–1108. doi:10.1038/nclimate2383
  9. Beck, U. (2010). Climate for change, or how to create a green modernity?. Theory, Culture & Society, 27(2-3), 254-266. doi: 10.1177/0263276409358729
  10. Boillat, S., & Berkes, F. (2013). Perception and interpretation of climate change among Quechua farmers of Bolivia: indigenous knowledge as a resource for adaptive capacity. Ecology and society, 18(4). http://dx.doi.org/10.5751/ES-05894-180421
  11. Brown, M. E., & Funk, C. C. (2008). Food security under climate change. Science, 319(5863), 580-581. doi: 10.1126/science.1154102
  12. Carson, D., Gilmore, A., Perry, C., & Gronhaug, K. (2001). Qualitative marketing research. London: Sage.
  13. CCPI (2022). Countries with high rankings have no reason to sit back and relax. Climate Change Performance Index. Available online at: https://ccpi.org (accessed 20/04/2022).
  14. Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
  15. Denzin, N. (1989). The Research Act: A Theoretical Introduction to Sociological Methods, Third Editions, Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
  16. Dooley, E. E. (2006). International year of deserts. Environmental Health Perspectives, 114(3), A155-A155.
  17. Dunlap, R. E., & Brulle, R. J. (Eds.). (2015). Climate change and society: Sociological perspectives. Oxford University Press.
  18. EIA., (2004). Greenhouse gases, climate change and energy. Energy Information Administration, Washington, DC., USA. Available online at:  http://www.eia.gov/oiaf/1605/ggccebro/chapter1.html (accessed 19/04/2022).
  19. Esan, V. I., Okedigba, I., & Lawi, M. B. (2017). Evaluation Of Farmers’ Awareness, Perception And Adaptation Strategies Of Cocoa (Theobroma Cacao Linn.) Production To Climate Change Inthe South West Parts Of Nigeria. Octa Journal of Environmental Research, 5(3).
  20. Esmaeili, A., Moore, F., Keshavarzi, B., Jaafarzadeh, N., & Kermani, M. (2014). A geochemical survey of heavy metals in agricultural and background soils of the Isfahan industrial zone, Iran. Catena, 121, 88-98. doi: 10.1016/j.catena.2014.05.003
  21. Evliya, H. (2007). Energy Storage for Sustainable Future—A Solution to Global Warming. In Thermal Energy Storage for Sustainable Energy Consumption (pp. 87-99). Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-5290-3_5
  22. Farauta, B. K., Egbule, C. L., Idrisa, Y. L., & Agu, V. C. (2011). Farmer's Perceptions of Climate Change and Adaptation Strategies in Northern Nigeria: An Empirical Assessment. African Technology Policy Studies Network.
  23. Giddens, A. (1979). Central Problems in Social Theory: Action, Structure and Contradiction in Social Analysis. Berkeley: University of California Press
  24. Giddens, A. (1990). The consequences of modernity. Cambridge, Polity Press.
  25. Giddens, A. (1991). Modernity and Self Identity: Self and Society in the Late Modern Age. Cambridge: Polity Press.
  26. Giddens, A. (1996). In Defence of Sociology Essays, Interpretations and Rejoinders. Polity Press. 
  27. Giddnes, A. (1987). Social theory and modern sociology. Stanford, Standford University Press.
  28. Grothmann, T., & Patt, A. (2005). Adaptive capacity and human cognition: the process of individual adaptation to climate change. Global environmental change, 15(3), 199-213. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2005.01.002
  29. Hodgson, E. (2012). Human environments: definition, scope, and the role of toxicology. Progress in molecular biology and translational science, 112, 1-10. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-415813-9.00001-5
  30. Idrisa, Y. L., Ogunbameru, B. O., Ibrahim, A. A., & Bawa, D. B. (2012). Analysis of awareness and adaptation to climate change among farmers in the Sahel Savannah agro-ecological zone of Borno State, Nigeria. African Journal of Agricultural Research, 7(25), 3632-3637. https://doi.org/10.9734/BJECC/2012/1475
  31. IPCC - (2007). Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the IPPC. Cambridge: Cambridge University Press.
  32. IPCC. (2014). Climate Change 2014: Synthesis Report, IPCC, Geneva.
  33. Kimchi, J., Polivka, B., & Stevenson, J. S. (1991). Triangulation: operational definitions. Nursing research, 40(6), 364-366.
  34. Klein, R. J., Schipper, E. L. F., & Dessai, S. (2005). Integrating mitigation and adaptation into climate and development policy: three research questions. Environmental science & policy, 8(6), 579-588. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2005.06.010
  35. Kurucu, Y., & Chiristina, N. K. (2008). Monitoring the impacts of urbanization and industrialization on the agricultural land and environment of the Torbali, Izmir region, Turkey. Environmental monitoring and assessment, 136(1), 289-297. https://doi.org/10.1007/s10661-007-9684-4
  36. Kvale, S., & Brinkmann, S. (2009). Interviews: Learning the craft of qualitative research interviewing. sage.
  37. Latour, B., & Lenton, T. M. (2019). Extending the domain of freedom, or why Gaia is so hard to understand. Critical Inquiry, 45(3), 659-680.
  38. Latour, Bruno (2017). Facing GAIA, Eight Lectures on the new climatic regime. Translated by Catherine Porter, Paris: Polity Press.
  39. Leiserowitz, A. A. (2005). American risk perceptions: Is climate change dangerous?. Risk Analysis: An International Journal, 25(6), 1433-1442. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2005.00690.x
  40. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. sage.
  41. Liu, Z., Smith, W. J., & Safi, A. S. (2014). Rancher and farmer perceptions of climate change in Nevada, USA. Climatic change, 122(1), 313-327. https://doi.org/10.1007/s10584-013-0979-x
  42. Madani, K. (2014). Water management in Iran: what is causing the looming crisis? Journal of environmental studies and sciences, 4(4), 315-328. https://doi.org/10.1007/s13412-014-0182-z
  43. Malekan, A. , ِDadvarkhani, F., & darban astane, A. (2021). Drought management in rural areas with emphasis on resilience approach, studied in Kangavar city. Human Geography Research, 53(2), 717-732. doi: 10.22059/jhgr.2021.310008.1008169 [In Persian] 
  44. Mansouri Daneshvar, M. R., Ebrahimi, M., & Nejadsoleymani, H. (2019). An overview of climate change in Iran: facts and statistics. Environmental Systems Research, 8(1), 1-10. https://doi.org/10.1186/s40068-019-0135-3
  45. McEvoy, J., & Wilder, M. (2012). Discourse and desalination: Potential impacts of proposed climate change adaptation interventions in the Arizona–Sonora border region. Global Environmental Change, 22(2), 353-363. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2011.11.001
  46. Mdoda, L. (2015). Farmers’ awareness of climate change and variability and it’s effects on agricultural productivity:(the case of King Sabata Dalindyebo Municipality in Eastern Cape) (Doctoral dissertation, University of Fort Hare).
  47. Mekonnen, A., Tessema, A., Ganewo, Z., & Haile, A. (2021). Climate change impacts on household food security and farmers adaptation strategies. Journal of Agriculture and Food Research, 6, 100197. https://doi.org/10.1016/j.jafr.2021.100197
  48. Mgbemene, C. A., Nnaji, C. C., & Nwozor, C. (2016). Industrialization and its backlash: focus on climate change and its consequences. Journal of Environmental Science and Technology, 9(4), 301-316. doi: 10.3923/jest.2016.301.316
  49. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. sage.
  50. Misselhorn, A. A. (2005). What drives food insecurity in southern Africa? A meta-analysis of household economy studies. Global environmental change, 15(1), 33-43. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2004.11.003
  51. Moyo, M., Mvumi, B. M., Kunzekweguta, M., Mazvimavi, K., Craufurd, P., & Dorward, P. (2012). Farmer perceptions on climate change and variability in semi-arid Zimbabwe in relation to climatology evidence. African Crop Science Journal, 20, 317-335.
  52. Nimma, D., Devi, O. R., Laishram, B., Ramesh, J. V. N., Boddupalli, S., Ayyasamy, R., ... & Arabil, A. (2025). Implications of climate change on freshwater ecosystems and their biodiversity. Desalination and Water Treatment, 321, 100889. https://doi.org/10.1016/j.dwt.2024.100889
  53. Okunlola (2014). Farmers’ awareness of climate change in Iwajowa Local Government Area of Oyo State, Nigeria. JOSPA, 17 (1 & 2), 62–67 . https://doi.org/10.1007/s10457-018-0263-1
  54. Proshad, R., Kormoker, T., Mursheed, N., Islam, M. M., Bhuyan, M. I., Islam, M. S., & Mithu, T. N. (2018). Heavy metal toxicity in agricultural soil due to rapid industrialization in Bangladesh: a review. International Journal of Advanced Geosciences, 6(1), 83-88. doi: 10.14419/ijag.v6i1.9174
  55. Raghuvanshi, R., & Ansari, M. A. (2017). A study of farmers’ awareness about climate change and adaptation practices in India. Young (Less than 45), 45, 40-90. doi: 10.11648/j.ijaas.20170306.13
  56. Rosenzweig, C., & Tubiello, F. N. (2007). Adaptation and mitigation strategies in agriculture: an analysis of potential synergies. Mitigation and adaptation strategies for global change, 12(5), 855-873. https://doi.org/10.1007/s11027-007-9103-8
  57. Sachs, J.D. (2008). Common Wealth: Economics of a Crowded Planet. NY: The Penguin Press
  58. Sarkar, S., & Padaria, R. N. (2016). Farmers’ awareness and risk perception about climate change in coastal ecosystem of West Bengal. Indian research journal of extension education, 10(2), 32-38.
  59. Schmidhuber, J., & Tubiello, F. N. (2007). Global food security under climate change. Proceedings of the National Academy of Sciences, 104(50), 19703-19708.
  60. Shababali Fami, H. , Motaghed, M. , Mohammadzadeh Nasrabadi, M. , Afshari, S. and Baghaee, M. (2023). An analysis of farmers’ perception about drought management solutions in small-scale farming units: A Case in Isfahan province. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 54(1), 1-19. doi: 10.22059/ijaedr.2021.333686.669100 [In Persian] 
  61. Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basic qualitative research: Grounded theory procedures and techniques. Newbury Park, CA: Sage.
  62. Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
  63. Sharofiddinov, H., Islam, M., & Kotani, K. (2025). Adaptation indicator to climate change and farm sizes in agriculture: A reflection of farming culture and history. Ecological Indicators, 170, 112976. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2024.112976
  64. Szerszynski, B., & Urry, J. (2010). Changing climates: introduction. Theory, culture & society, 27(2-3), 1-8.
  65. Team, S. E. (2010). Farm-level climate change perception and adaptation in drought prone areas on Tigray, northern Ethiopia.
  66. Tesfahunegn, G. B., Mekonen, K., & Tekle, A. (2016). Farmers’ perception on causes, indicators and determinants of climate change in northern Ethiopia: Implication for developing adaptation strategies. Applied Geography, 73, 1-12. doi: 10.1016/j.apgeog.2016.05.009
  67. Urry, J (2011). Climate Change and Society. Polity Press, Massachusetts, USA and. Cambridge.
  68. Weber, E. U. (2010). What shapes perceptions of climate change?. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 1(3), 332-342. doi:10.1002/wcc.41
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 14
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب