| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,886 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,377 |
کرونولوژی آمایش سرزمین در ایران | ||
| نشریه دانشجویی زیست سپهر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| مهشید اسکندری؛ افشین دانه کار* | ||
| گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| آمایش سرزمین بهعنوان چارچوبی راهبردی برای ساماندهی فضایی فعالیتها، توزیع متعادل جمعیت و بهرهبرداری پایدار از منابع، از مهمترین ابزارهای تحقق توسعه پایدار و عدالت فضایی محسوب میشود(دانهکار و همکاران، 1398). پژوهش حاضر با رویکردی تاریخی ـ تحلیلی، روند شکلگیری و تحول آمایش سرزمین در ایران را در بستر تحولات جهانی و ملی بررسی میکند. نتایج نشان میدهد که اگرچه پیشینه مدیریت سرزمین در ایران به دورههای تاریخی پیشین بازمیگردد، اما برنامهریزی نوین آمایشی از دهه ۱۳۱۰ و همزمان با شکلگیری نظام برنامهریزی توسعه در کشور آغاز شد. این روند بهشدت تحت تأثیر مکاتب برنامهریزی اروپایی، انگلوساکسون و یورو-امریکن و همکاری با مشاوران خارجی قرار داشت. بررسی برنامههای عمرانی پیش و پس از انقلاب اسلامی نشان میدهد که آمایش سرزمین در ایران همواره متأثر از شرایط سیاسی، درآمدهای نفتی، تمرکزگرایی اداری، تحولات جمعیتی، جنگ تحمیلی و تغییرات ساختاری نظام حکمرانی بوده است. در دوره پیش از انقلاب، هدف اصلی مطالعات آمایشی، کاهش نابرابریهای منطقهای و تمرکززدایی بود، اما غلبه رویکرد صنعتیشدن و توسعه شتابزده مانع تحقق کامل اهداف شد. پس از انقلاب نیز جنگ و ناپایداری نهادی موجب رکود مطالعات آمایشی گردید، هرچند از دهه ۱۳۶۰ به بعد تدوین اسناد ملی و استانی، تصویب ضوابط ملی آمایش و توسعه فناوریهای نوین مانند GIS زمینه احیای این رویکرد را فراهم کرد.یافتهها نشان میدهد ضعف هماهنگی بینبخشی، ناپایداری نهادی و نبود ضمانت اجرایی، مهمترین چالشهای تاریخی آمایش سرزمین در ایران بودهاند؛ با این حال، توجه روزافزون به توسعه پایدار و عدالت فضایی، زمینه گذار به حکمرانی فضایی یکپارچه را تقویت کرده است. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||