میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,238
تعداد مقالات77,635
تعداد مشاهده مقاله161,106,990
تعداد دریافت فایل اصل مقاله120,797,628
خاکسار شهمیرزادی, اسماعیل, علیپور, حبیب. (1405). مشارکتِ جامعهٔ محلی، گردشگریِ پایدار، توسعهٔ روستایی، شهمیرزاد. , 17(1), 21-34. doi: 10.22059/jrur.2026.415435.2119
اسماعیل خاکسار شهمیرزادی; حبیب علیپور. "مشارکتِ جامعهٔ محلی، گردشگریِ پایدار، توسعهٔ روستایی، شهمیرزاد". , 17, 1, 1405, 21-34. doi: 10.22059/jrur.2026.415435.2119
خاکسار شهمیرزادی, اسماعیل, علیپور, حبیب. (1405). 'مشارکتِ جامعهٔ محلی، گردشگریِ پایدار، توسعهٔ روستایی، شهمیرزاد', , 17(1), pp. 21-34. doi: 10.22059/jrur.2026.415435.2119
خاکسار شهمیرزادی, اسماعیل, علیپور, حبیب. مشارکتِ جامعهٔ محلی، گردشگریِ پایدار، توسعهٔ روستایی، شهمیرزاد. , 1405; 17(1): 21-34. doi: 10.22059/jrur.2026.415435.2119

مشارکتِ جامعهٔ محلی، گردشگریِ پایدار، توسعهٔ روستایی، شهمیرزاد

پژوهش های روستائی
مقاله 2، دوره 17، شماره 1، اردیبهشت 1405، صفحه 21-34    اصل مقاله (678.92 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrur.2026.415435.2119
نویسندگان
اسماعیل خاکسار شهمیرزادی* 1؛ حبیب علیپور2
1گروه مدیریتِ گردشگری و مهمان‌نوازی، دانشکدهٔ گردشگری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2گروه مدیریتِ گردشگری و مهمان‌نوازی، دانشگاهِ مدیترانه‌ی شرقی، فاماگوستا، قبرسِ شمالی
چکیده
مشارکتِ جامعهٔ محلی به‌عنوانِ یکی از ارکانِ اساسیِ توسعهٔ گردشگریِ پایدار به‌طور گسترده‌ای موردِ تأکید قرار گرفته است؛ بااین‌حال، برنامه‌ریزیِ گردشگری در بسیاری از مقصدها، از دیرباز دانش، رضایت و دخالتِ جوامعِ میزبان را نادیده گرفته است. چنین رویکردهایِ بالابه‌پایینی اغلب به توزیعِ نابرابرِ منافع و ناپایداریِ بلندمدت می‌انجامند. در پاسخ به این چالش، رویکردِ «گردشگریِ اجتماع‌محور» (CBT) به‌عنوانِ راهبردیِ توسعهای مطرح شده است که بر مشارکتِ محلی در برنامه‌ریزی، مدیریت و تصمیم‌سازیِ گردشگری تأکید دارد و هم‌زمان، به حفاظت از محیط‌زیست و میراثِ فرهنگی نیز توجه می‌کند. این پژوهش به بررسیِ توسعهٔ گردشگری در شهرِ شهمیرزاد (ایران) پرداخته و ارزیابی می‌کند که شیوه‌هایِ کنونی تا چه اندازه با اصولِ گردشگریِ اجتماع‌محور همخوانی دارند. روشِ پژوهش، رویکردی آمیخته (کمّی-کیفی) است که داده‌هایِ پیمایشیِ کمّی از ساکنانِ محلی (۱۹۹=N) را با مصاحبه‌هایِ نیمه‌ساختاریافته با مسئولانِ عمومی و ذی‌نفعانِ محلی ترکیب کرده است. داده‌هایِ کمّی با استفاده از آمارِ توصیفی و تحلیلِ واریانسِ یک‌راهه (ANOVA) در نرم‌افزارِ SPSS تحلیل شدند و داده‌هایِ کیفی نیز از طریقِ تحلیلِ تماتیک (مضمونی) موردِ بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شکافِ ساختاریِ چشم‌گیری بینِ ظرفیتِ جامعه و نقشِ واقعیِ آن در حکمرانیِ گردشگری وجود دارد. اگرچه ساکنان از برنامه‌ریزیِ مشارکتیِ گردشگری به‌شدت حمایت می‌کنند، توسعهٔ گردشگری در شهمیرزاد همچنان واکنشی (غیرفعال) و نهادینه‌نشده باقی مانده است. نتایجِ آماری نشان‌دهندهٔ اجماعِ گسترده‌ای میانِ ساکنان در موردِ ضرورتِ برنامه‌ریزیِ نظام‌مند و مشارکتِ بیشترِ جامعه است. این پژوهش نتیجه‌گیری می‌کند که تقویتِ حکمرانیِ مشارکتی، هماهنگیِ نهادی و برنامه‌ریزیِ پیش‌دستانه، برای پیشبردِ یک مدلِ پایدار از گردشگریِ اجتماع‌محور در شهمیرزاد، امری ضروری است.



This study examines tourism development in Shahmirzad, Iran, and evaluates the extent to which current practices align with CBT principles. A mixed‑methods approach was adopted, combining quantitative survey data from local residents (N = 199) with semi‑structured interviews conducted with public officials and local stakeholders. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics and one‑way ANOVA in SPSS, while qualitative data were examined through thematic analysis.

The findings reveal a structural gap between community capacity and its actual role in tourism governance. Although residents demonstrate strong support for participatory tourism planning, tourism development in Shahmirzad remains largely reactive and weakly institutionalized. Statistical results indicate broad consensus among residents regarding the need for structured planning and greater community involvement. The study concludes that strengthening participatory governance, institutional coordination, and proactive planning is essential for advancing a sustainable Community‑Based Tourism model in Shahmirzad.
کلیدواژه‌ها
حکمرانیِ فرسایش‌زا؛ گردشگریِ اجتماع‌محور (CBT)؛ مشارکتِ اجتماعی؛ گردشگریِ پایدار؛ توسعهٔ روستایی؛ شهمیرزاد
مراجع
  1. Abreu, L. A. D., Walkowski, M. D. C., Perinotto, A. R. C., & Fonseca, J. F. D. (2024). Community-based tourism and best practices with the sustainable development goals. Administrative Sciences, 14(2), 36.
  2. Alipour, H., & Dizdarevic, L. (2007). A conceptual sustainability approach to tourism planning and development in post-war Bosnia and Herzegovina (BiH). Taylor & Francis.
  3. Aref, F. (2010). Barriers to community capacity building for tourism development in communities in Shiraz, Iran. Journal of Sustainable Tourism.
  4. Beeton, S. (2006). Community development through tourism. Landlinks Press.
  5. Blackstock, K. (2005). A critical look at community-based tourism. Community Development Journal, 40(1), 39-49.
  6. Cordova-Buiza, F., Medina-Viruel, M. J., & Pérez-Gálvez, J. C. (2025). Community-based rural tourism: A mapping technique analysis study from 2005 to 2023. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-14.
  7. De Kadt, E. (Ed.). (1979). Tourism: Passport to development? Perspectives on the social and cultural effects of tourism in developing countries. Oxford University Press.
  8. Dredge, D. (2003). Tourism, community well-being, and local government. Australian Regional Tourism Convention, 3-6 September 2003.
  9. Giampiccoli, A., & Mtapuri, O. (2023). Community-based tourism and sustainable development: Critical perspectives and future directions. Sustainability, 15(4), 3258.
  10. Goodwin, H., & Santilli, R. (2009). Community based tourism: A success? http://www.andamandiscoveries.com/press/press-harold-goodwin.pdf
  11. Hall, C. M. (2007). Pro-poor tourism: Who benefits? Channel View Publications.
  12. Jackson, L. A. (2025). Community-based tourism: A catalyst for achieving the United Nations sustainable development goals one and eight. Tourism and Hospitality, 6(1), 29.
  13. Lee, T. H., & Jan, F. H. (2023). The effects of community attachment and environmental attitudes on sustainable community-based tourism. Tourism Management Perspectives, 45, 101062.
  14. Murphy, P. E., & Murphy, A. E. (2004). Strategic management for tourism communities: Bridging the gap. Channel View Publications.
  15. Nematpour, M., Khodadadi, M., & Gholami, R. (2024). Sustainable tourism planning and community empowerment in rural destinations. Sustainability, 16(3), 1442.
  16. Onyx, J., & Bullen, P. (2000). Measuring social capital in five communities. Journal of Applied Behavioural Science, 36, 23-42.
  17. Pearce, P. L., & Moscardo, G. (1999). Tourism community analysis: Asking the right questions. In D. G. Pearce & R. W. Butler (Eds.), Contemporary issues in tourism development (pp. 31-51). Routledge.
  18. Prasad, K. (2024). The role of local community in enhancing sustainable community-based tourism. Journal of Electrical Systems, 20(7s), 558-571.
  19. Priatmoko, S., Isnugroho, E., Bujidosó, Z., & David, L. D. (2025). Digging up rural community-based tourism (CBT) in developing country, Indonesia's framework finding. GeoJournal of Tourism and Geosites, 61(3), 1420-1429.
  20. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon and Schuster.
  21. Rahmawati, R., Nugroho, I., & Hakim, L. (2024). Community-based tourism as a strategy for rural resilience and local economic development. GeoJournal of Tourism and Geosites, 55(1), 118-129.
  22. Sebel, L. S. (2010). Community-based tourism ventures, benefits and challenges: Khama Rhino Sanctuary Trust, Central District, Botswana. Tourism Management, 31(1), 136-146.
  23. Shahmirzadi, E. K. (2018). Development of rural tourism with a sustainable tourism approach: Case study of Shahmirzad City. International Journal of Recent Engineering Research and Development, 3(4), 1-8.
  24. Shone, M. C., & Memon, P. A. (2008). Tourism, public policy and regional development: A turn from neo-liberalism to the new regionalism. Local Economy, 23(4), 290-304.
  25. Sofield, T. (2003). Empowerment for sustainable tourism development. Pergamon, Elsevier Science.
  26. Tosun, C. (1998). Roots of unsustainable tourism development at the local level: The case of Urgup in Turkey. Tourism Management, 19(6), 595-610.
  27. Wijaya, S., King, B., Nguyen, T. H., & Morrison, A. M. (2023). Community-based tourism development and stakeholder collaboration in emerging destinations. Tourism Recreation Research, 48(5), 689-703.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 146
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 62





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب