پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,996 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,668 |
نهاد سلطنت و بازتولید قدرت: تحلیل نهادگرایی تاریخی اعطای حق انحلال مجلس به شاه | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2026.396091.1008371 | ||
| نویسندگان | ||
| علی اکبر جعفری ندوشن* 1؛ محمد کمالی گوکی2 | ||
| 1دانشیار حقوق خصوصی دانشگاه یزد | ||
| 2استادیار علوم سیاسی، دانشگاه یزد | ||
| چکیده | ||
| چکیده: در سال ۱۳۲۸ و در بستر تحولات سیاسی پس از شهریور ۱۳۲۰، اصل ۴۸ متمم قانون اساسی ایران اصلاح و اختیار انحلال مجلس شورای ملی به شاه واگذار شد. این تغییر، نقطهعطفی در روند تمرکز مجدد قدرت در نهاد سلطنت و بیاعتباری جنبش مشروطه و تحدید قدرت بود. پژوهش حاضر با استفاده از چارچوب نظری نهادگرایی تاریخی، به واکاوی زمینههای سیاسی-نهادی این تغییر میپردازد. بر اساس یافتههای پژوهش، تمرکزگرایی نهادی در ساختار سیاسی ایران که ریشه در دوره رضاشاه داشت، بهرغم گذار ظاهری به دموکراسی پس از ۱۳۲۰، همچنان ادامه یافت. ضعف ساختاری مجلس، و قوه مجریه، ناکارآمدی احزاب، فضای ناپایدار سیاسی و بهرهبرداری شاه از بحرانها و حوادت تاریخی، به همراه منافع قدرتهای جهانی زمینههای لازم را برای بازتعریف نقش نهاد سلطنت و تمرکز قدرت درون آن فراهم کرد. در این چارچوب، اعطای حق انحلال مجلس نه حاصل یک تصمیم فردی، بلکه نتیجه مسیر نهادیای بود که از گذشته بهجا مانده و به نفع سلطنت عمل میکرد. در واقع مناسبات ساختار بر اراده کارگزاران غلبه یافت. این مقاله نشان میدهد که چگونه ساختارهای نهادی تثبیتشده میتوانند در بزنگاههای سیاسی، بر مسیر تحولات اساسی تأثیرگذار باشند و با وجود تحولات اجتماعی بزرگی مانند انقلاب، مناسبات قبلی همچنان پایدار بمانند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نهاد سلطنت؛ محمدرضاشاه؛ مجلس؛ حق انحلال؛ نهادگرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 21 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب