منطق تغییر و تداوم سیاست همسایگی افغانستان در برابر ایران

فارسی

آفتابی، ذکیه، مراد کاویانی راد و شیرخان انوری (1404)، «رویکرد کارگزاران افغان در مناسبات هیدروپلیتیک با ایران با تأکید بر روند پژوهشی و آینده‌نگاری»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دورۀ 14، شمارۀ 53، صص. 185-220،

اسلامی، روح الله و ناصر یوسف زهی (1397)، «استراتژی‌های کارآمدسازی اقتصاد سیاسی منطقه‌ای افغانستان و ایران بر مبنای تحلیل سیستمیِ نقش بندر چابهار»، مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی (مطالعات راهبردی جهانی شدن)، دورۀ 8، شمارۀ 28 ، صص. 95-124، (SID. https://sid.ir/paper/229886/fa).

افغانستان چقدر از حقابه ایران را داده است؟ ۴۴ درصد از مساحت حوزه آبریز هر‌یرود در سمت ایران است (۱۴۰۲)، همشهری آنلاین، قابل دسترس در: https://www.hamshahrionline.ir/news/783495 (تاریخ دسترسی:21/03/1405).

امانی کیکانلو، فریده و رضا سیمبر (1403)، «تأثیرات خروج آمریکا از افغانستان بر امنیت ملی ایران»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دورۀ 13، شمارۀ 51، صص. 199-238، doi: 1022054/qpss.2024.76283.3322)).

جان‌پرور، محسن، ریحانه صالح‌آبادی و زکیه نادری چنار (۱۳۹۷)، «تبیین جایگاه قدرت نرم در افزایش نفوذ سیاسی ایران در افغانستان»، پژوهش‌های جغرافیای سیاسی، دورة سوم، شماره ۴، صص ۴۹-۵۰، .(doi: 10.22067/pg.v3i11.79986)

داودی، علی‌اصغر (۱۳۹۳)، «آینده ایران در افغانستان: فرصت‌ها و چالش‌ها»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دورۀ ۳، شمارۀ ۱۱، صص. ۱۰۴–۱۲۷، قابل دسترسی در: https://qpss.atu.ac.ir/article_974_41497102555061c844fe128d1cdf5769.pdf (تاریخ دسترسی: 09/02/1405).

سرخی خوزانی، سعید، علی عابدی رنانی و علی کربلایی پازوکی (1403)، «بررسی تطبیقی مبانی اعتقادی طالبان و وهابیت؛ راهکارهایی برای سیاست خارجی ایران»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دورۀ 13، شمارۀ 48، صص. 185-222،

سینایی، وحید و ناصر یوسف زهی (۱۳۹۸)، «سنجش وضعیت توسعۀ اقتصادی افغانستان در عصر دموکراسی سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۷»، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورۀ ۱۲، شمارۀ ۲، صص. ۳۴۵- ۳۶۳،

سینائی، وحید و جواد جمالی (۱۳۹۷)، «دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان و مدیریت اختلافات آبی دو کشور (با کاربست رویکرد اقتصاد نهادگرا)»، مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دورۀ ۸، شمارۀ ۲۸، صص. ۷۰–۹۳، قابل دسترسی در: https://profdoc.um.ac.ir/paper-abstract-1073331.html، (تاریخ دسترسی:09/02/1405).

شیرغلامی، خلیل (۱۴۰۰)، «سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران: مبانی اقتصادی»، فصلنامۀ سیاست خارجی، دورة ۳۵، شماره ۳، صص. ۴۹–۶۴، قابل دسترسی در: https://www.magiran.com/paper/2426092/سیاست-همسایگی-جمهوری-اسلامی-ایران-مبانی، (تاریخ دسترسی: 09/02/1405).

عباسی، ابراهیم و رنجبردار، مجید (1390)، «کمک های مالی ایران به افغانستان: اهداف و آثار اقتصادی آن»، فصنامۀ علمی روابط خارجی، دورۀ 3، شمارۀ 3، صص 195-229، قابل دسترسی در: https://frqjournal.csr.ir/article_123566، (تاریخ دسترسی: 09/02/1405).

غفاری هشجین، زاهد و محسن کریمی شیرودی (1402)، «تبیین دلایل تسلط دوبارۀ طالبان بر افغانسنان بر اساس نظریۀ ادواری دکمجیان»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دورۀ 13، شمارۀ 49، صص. 133-160،

 فاطمی‌نژاد، سیداحمد و سید مجتبی علوی (۱۴۰۲)، «تبیین امنیت ملی افغانستان در پرتو منازعه آمریکا و ایران (2001–2021)»، پژوهشنامة ایرانی سیاست بین‌الملل، دورۀ ۱۱، شمارۀ ۲، صص. ۲۴۵-۲۶۸، .(doi:10.22067/irlip.2022.72753.1162)

فاطمی‌نژاد، سید احمد و علیرضا محمدزاده (1397)، «بررسی جایگاه افغانستان جدید در مجموعه‌های امنیتی منطقه‌ای از آسیای مرکزی تا آسیای جنوبی»، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورۀ 11، شمارۀ 2، (doi:10.22059/jcep.2019.216523.449668).
کولایی، الهه و نبی‌الله امامی ایوکی (۱۴۰۲)، «جایگاه بندر چابهار در تعمیق همکاری ایران و آسیای مرکزی»، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورۀ ۱۶، شمارۀ ۲، صص. ۲۷۳-۲۹۸، (doi: 10.22059/JCEP.2021.317262.449974).

مشیرزاده، حمیرا (۱۴۰۰)، «چرخش در سیاست خارجی افغانستان در دوره اشرف‌غنی: رویکردی تحلیلی»، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورۀ ۱۴، شماره ۲، صص. ۳۱۹–۳۴۵، قابل دسترسی در: https://journal.ut.ac.ir/article_86516.html، (تاریخ دسترسی:09/02/1405).

مصدقی، مرتضی و سیف‌الله فضلی‌نژاد (۱۳۹۶)، «رویارویی و رقابت ایران و آمریکا در افغانستان پس از حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱»، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین‌المللی، شمارۀ ۳۰، صص. ۱۱۷–۱۵۰، قابل دسترسی در: https://civilica.com/doc/1397398/ ، (تاریخ دسترسی:09/02/1405).

English

 

Afghanistan: Background and U.S. Policy (2024), Congressional Research Service, CRS Report, No. R45122, (pp. 1–16), Available at: https://crsreports.congress.gov/product/pdf/R/R45122⁠ (Accessed on: 29/04/2026).

Boruta, Raigirdas and Jiabin Song (2022),” Dynamics of the Sino-Taliban Relations and Its Reflection in the Chinese Domestic Media” Eastern Europe Studies Centre (EESC), Vilnius, pp. 1–20, Available at: https://www.eesc.lt/wp-content/uploads/2022/10/eesc-review-dynamics-of-the-sino-taliban-relations.pdf⁠ (Accessed on: 29/04/2026).

Choksy, Jamsheed K. and Carol E. B. Choksy (2021), “No Friend of Iran: Tehran’s Responses to the Taliban’s Return to Power in Afghanistan”, E-International Relations, (pp. 1-4), Available at: https://www.e-ir.info/2021/09/13/no-friend-of-iran-tehrans-responses-to-the-talibans-return-to-power-in-afghanistan/⁠ (Accessed on: 28/04/2026).

Daragahi, Borzou (2022), “Afghanistan: Where US-Iranian Interests May Yet Intersect, Issue Brief, Atlantic Council”, Atlantic Council MIDDLE EAST PROGRAMS, (pp. 1–8), Available at: https://www.atlanticcouncil.org/wp-content/uploads/2022/05/Afghanistan-Where-US-Iranian-Interests-May-Yet-Intersect.pdf⁠ (Accessed on: 29/04/2026).

Harpviken, Kristian Berg (2021), “The Foreign Policy of the Afghan Taliban”, PRIO Policy Brief, No. 02, Oslo: Peace Research Institute Oslo (PRIO), Available at: https://www.prio.org/publications/12993 (Accessed on: 28/04/2026).

Jahanbakhsh, Mohammad Taghi and Parisa Shah Mohammadi (2022),”Iran’s Perspective on the Evolving Situation in Afghanistan”, Center for Middle East Strategic Studies (CMESS), Tehran: IPIS, (pp. 107-135), Available at: https://www.ipis.ir/files/mfaipisen/PDF/Iran.pdf⁠ (Accessed on: 12/05/2022).

Jami, Maryam, Alamuddin Rizwan, and Rajab Taieb (2021), “Mending Fences? Iran and Afghanistan Adjust to a New Security Environment”, A Road Untraveled Policy Brief, Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Afghanistan, (pp. 1–6), Available at: https://library.fes.de/pdf-files/bueros/kabul/18637.pdf⁠ (Accessed on: 28/04/2026).

Koepke, Bruce (2013), “Iran’s Policy on Afghanistan: The Evolution of Strategic Pragmatism, Stockholm”, Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), pp. 1–28, Available at: https://www.sipri.org/publications/2013/sipri-policy-papers/irans-policy-afghanistan⁠ (Accessed on: 29/04/2026).

Maley, William (2000), The Foreign Policy of the Taliban, Council on Foreign Relations, (pp. 1–7), Available at: https://www.cfr.org/sites/default/files/pdf/2005/08/ForeignPolicy_Taliban_Paper.pdf⁠ (Accessed on: 29/04/2026).

Milani, Mohsen M. (2006), “Iran’s Policy Towards Afghanistan”, Middle East Journal, Vol. 60, No. 2, pp. 235–256, Available at: https://www.jstor.org/stable/4330248 (Accessed on: 20/05/2011).

Misra, Amalendu (2002), “The Taliban, Radical Islam and Afghanistan”, Third World Quarterly, Vol. 23, No. 3, pp. 577–589,

 (doi: 10.1080/01436590220138349).

Muhammad Faheem and Minhas Majeed Khan (2022),” Recognition of the Taliban Government in Afghanistan and International Community”, Strategic Studies, Vol. 42, No. 1, pp. 81–96, (doi.org/10.53532/ss.042.01.0014).

Naqvi, Syed Fraz Hussain and Ammara Zaheer, (2023), “Iran’s Policy towards Taliban 2.0: A Circumspect Approach for Maximum Gain”, Focus, April 2023, pp. 1–20, (doi:10.3751/60.2.12).

Onyebadi, Uche (2022), “Editor’s Corner”, International Communication Research Journal, Vol. 57, No. 2, pp. 85–99, Available at: https://icrj.pub/⁠ (Accessed on: 29/04/2026).

Shekhawat, Shivam (ed.) (2023), “Afghanistan Under the Taliban: Enduring Challenges, Evolving Responses”, Special Report, Washington D.C: Observer Research Foundation (ORF), No. 223, pp. 3–38, Available at: https://www.orfonline.org/research/afghanistan-under-the-taliban-enduring-challenges-evolving-responses⁠ (Accessed on: 28/04/2026).

The Taliban’s Neighborhood: Regional Diplomacy with Afghanistan (2024), International Crisis Group, Asia Report, No. 337, pp. 1–47, Available at: https://www.crisisgroup.org/asia/south-asia/afghanistan/337-talibans-neighbourhood-regional-diplomacy-afghanistan. (Accessed on: 12/05/2022).

Tookhy, A. Farid (2022), Iran’s Response to the Taliban’s Comeback in Afghanistan, Afghan Peace Process Issues Paper, Washington, D.C.: United States Institute of Peace (USIP), pp. 1-10 Available at: https://www.usip.org/sites/default/files/Afghanistan-Peace-Process_Irans-Response-Talibans-Comeback-Afghanistan.pdf⁠ (Accessed on: 28/04/2026).

Van Wieringen, Kjeld and Julie Claustre (2023), Future of Sino-Afghan Relations: Impacts on EU Interests and Strategic Autonomy, EPRS Briefing – Thinking about Tomorrow, , Brussels: European Parliamentary Research Service (EPRS), July 2023, pp. 1–12, Available at: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2023/747434/EPRS_BRI(2023)747434_EN.pdf⁠ (Accessed on: 28/04/2026).