پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,132 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,708 |
شیوههای انتخاب متولیان موقوفات توسط واقفان تاجر شهر ساری؛ با تکیه بر اسناد اوقافی دورة قاجار (۱۲۱۰-۱۳۴۴ ق.) | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2026.412816.473917 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشید نوروزی* 1؛ حمیدرضا آریانفر2 | ||
| 1دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار، بنیاد ایرانشناسی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تبیین شیوههای انتخاب متولیان موقوفات توسط واقفان تاجر شهر ساری در دورة قاجار و تحلیل منطق اجتماعی حاکم بر این انتخابها انجام شده است.نهاد وقف بهعنوان یکی از مهمترین سازوکارهای ساماندهی امور اقتصادی، مذهبی و اجتماعی در ایران دورة قاجار، بازتابدهندة روابط قدرت، اعتماد اجتماعی و شبکههای خویشاوندی در سطح محلی بود.در این میان، نحوة گزینش متولیان از سوی واقفان، بهویژه واقفان تاجر، میتواند چشمانداز روشنی از الگوهای اعتماد، جایگاه گروههای اجتماعی و پیوندهای خویشاوندی در جامعة شهری ساری به دست دهد.این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از دادههای مندرج در اسناد اوقافی، به بررسی ویژگیهای اجتماعی متولیان منتخب، نسبت آنان با واقفان و الگوهای غالب در انتخاب متولی پرداخته است.نتایج نشان میدهد که انتخاب متولیان عمدتاً در چهارچوب شبکههای خویشاوندی واقفان و در مواردی با گرایش به افراد برخوردار از منزلت دینی و اجتماعی صورت میگرفت و این امر بیانگر نقش اعتماد مبتنی بر پیوندهای خانوادگی و اعتبار مذهبی در مدیریت موقوفات است. همچنین، یافتهها حاکی از آن است که واقفان تاجر با انتخاب متولیان از میان نزدیکان یا افراد دارای جایگاه اجتماعی معتبر، در پی تضمین تداوم کارکرد موقوفات و صیانت از نیات وقفی خود بودند.در مجموع، الگوی انتخاب متولیان در موقوفات ساری در دورة قاجار بازتابی از ساختار اجتماعی شهر، اهمیت شبکههای خویشاوندی و نقش منزلت دینی در سازوکارهای اعتماد اجتماعی به شمار میرود و نشان میدهد که مدیریت موقوفات بیش از آنکه بر مبنای سازوکارهای رسمی باشد، بر پیوندهای اجتماعی و اعتبار فردی استوار بوده است | ||
| کلیدواژهها | ||
| دورة قاجار؛ ساری؛ وقف؛ متولیان موقوفات؛ واقفان تاجر؛ اسناد وقفی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 31 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب