پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,996 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,668 |
زن، شریعت و تجدد: تحلیل انتقادی مضامین جنسیتی در آثار نمایشی و مکتوبات آخوندزاده | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 خرداد 1405 اصل مقاله (667.51 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2026.412398.1008623 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر مهاجر میلانی1؛ علی بیدلی* 2 | ||
| 1گروه فقه و حقوق پزوهشکده زن و خانواده، قم | ||
| 2دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده علوم اجتماعی | ||
| چکیده | ||
| میرزا فتحعلی آخوندزاده از معدود روشنفکران آغازین عصر قاجار بود که به تأثیر نظم سنتی جنسیت بر بازتولید جامعهی سنتی ایران پی برد. با وجود بررسیهای متعدد، پژوهشهای پیشین غالباً از تحلیل انتقادی رابطهی این آراء با پروژهی کلان دینستیزانهی وی غفلت کردهاند. این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش اساسی است که مضامین ظاهراً پیشرو دربارۀ زن در آثار آخوندزاده، چگونه در دل یک گفتمان سکولار افراطی صورتبندی شده و چه پیوندی با کلانپروژهی دینزدایی وی دارند؟این مقاله با هدف تبیین این ارتباط گفتمانی و با بهرهگیری از چارچوب نظری «تحلیل گفتمان انتقادی فمینیستی» و «فمینیسم پسااستعماری» در یک طرح روششناختی دومرحلهای، مضامین جنسیتی را در نمایشنامهها، مکتوبات کمالالدوله و مقالات فلسفی بررسی میکند. یافتههای مرحله اول (توصیفی) نشان میدهد که ۲۰ مضمون پایه ذیل ۵ مضمون سازماندهنده (شامل حجاب بهمثابه سلب آزادی، تکهمسری، برابری جنسیتی، خودبنیادی زنان، و بازشناسی منزلت آنان) قابل استخراج هستند که در ظاهر همسو با گفتمان مدرنیته غربی به نظر میرسند. اما تحلیل مرحله دوم (انتقادی) آشکار میسازد که این مضامین، در واقع یک مضمون فراگیر واحد، یعنی «بازسازی ابزاری زن بهمثابه ابژه مدرنیته» را برمیسازند که تماماً در خدمت پروژهی رادیکال «نسخ کامل شریعت» عمل میکنند. مقاله نتیجه میگیرد که رویکرد آخوندزاده، اگرچه در نقد سنتهای تبعیضآمیز مؤثر بود، اما به دلیل اتکای انحصاری به گفتمان روشنگری غربی، حامل نوعی ایدئولوژی افراطی است که فاقد پیوند معرفتی با ظرفیتهای بومی و دینی جامعه ایران بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آخوندزاده؛ شریعت؛ قاجار؛ گفتمان تجدد؛ مضامینجنسیتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 59 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 38 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب