| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,017 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,672 |
تحول مفهوم دولت مستقل در حکمت سیاسی اسلامی: از خودکفایی ارگانیک تا تمدنسازی مقاومتبنیاد | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 56، شماره 2، تیر 1405، صفحه 488-461 اصل مقاله (567.45 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2026.398674.1008389 | ||
| نویسنده | ||
| هادی شجاعی* | ||
| استادیار گروه علوم سیاسی، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| دولت مستقل بهعنوان یکی از کلیدیترین مفاهیم فلسفة سیاسی، همواره در تقاطع مباحث نظری و چالشهای عملی قرار داشته است. این مقاله با بررسی سیر تحول مفهوم دولت مستقل در تاریخ حکمت سیاسی اسلامی، به تحلیل جایگاه آن بهمثابة یک مسئلة فلسفی-سیاسی میپردازد. ضرورت این پژوهش از آنجا ناشی میشود که استقلال، بهرغم اهمیت بنیادینش در شکلگیری هویت سیاسی جوامع اسلامی، کمتر بهصورت نظاممند در چارچوب حکمت سیاسی اسلامی بررسی شده است. پرسش اصلی این است که چگونه مفهوم دولت مستقل در تاریخ حکمت سیاسی به مسئلهای فلسفی-سیاسی تبدیل شده و چه تحولاتی را پشت سر گذاشته است؟ با روش تحلیلی-تأویلی و با تکیه بر منابع دستاول حکمت سیاسی اسلامی، یافتههای پژوهش نشان میدهد که استقلال در دو دورة پیشامعاصر و معاصر از «خودکفایی درونی» به «مقاومت در برابر استعمار» و سپس به «اساس تمدنسازی اسلامی» تحول یافته است. در دورة کلاسیک، استقلال بیشتر در قالب خودکفایی مدینة فاضله مطرح بود؛ در دوران معاصر، تحت تأثیر فراگیری استعمار، به مفهومی چندبعدی (فرهنگی، سیاسی و اقتصادی) تبدیل شد و در نهایت، در گفتمان انقلاب اسلامی، به رکنی اساسی در تمدنسازی اسلامی ارتقا یافت. این تحقیق نشان میدهد که استقلال در حکمت سیاسی اسلامی نه صرفاً یک وضعیت سیاسی، بلکه ارزشی توحیدی و هویتی است که با عزت، عدالت و خودباوری پیوند خورده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحول؛ استقلال؛ دولت؛ حکمت سیاسی اسلامی؛ خودکفایی ارگانیک؛ تمدنسازی مقاومتبنیاد | ||
| مراجع | ||
|
References Crone, P. (2004). God's rule: Government and Islam. New York, NY: Columbia University Press. Dixon, R. L. (2011). The challenge & complexities of nation-state sovereignty in the era of 21st century internationalism [In English]. American Public University System, School of Security & Global Studies. https://ssrn.com/abstract=1886727 Farabi, Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad. (1985). Fusul Muntaza'a (F. M. Najjar, Ed.). Tehran: Al-Maktabah al-Zahra. [In Arabic]. Farabi, Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad. (1995). Ara' Ahl al-Madinah al-Fadilah wa Madaddatuha. (A. Boumlhem, Ed.). Beirut: Dar wa Maktabat al-Hilal. [In Arabic] Farabi, Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad. (1996). Al-Siyasah al-Madaniyah (A. Boumlhem, Ed.). Beirut: Dar wa Maktabat al-Hilal. [In Arabic] Ghazali, Muhammad ibn Muhammad. (2008). Al-Tibr al-Masbuk fi Nasihat al-Muluk. (H. K. Tuaimi, Ed.). Beirut: Al-Maktabah al-Asriyyah. [In Arabic] Ibn Manzur, Muhammad ibn Mukarram. (1994). Lisan al-Arab. Beirut: Dar Sader. [In Arabic] Ikhwan al-Safa. (1983). Rasa'il Ikhwan al-Safa wa Khillan al-Wafa. Beirut: Dar Beirut. [In Arabic] Irwin, R. (2018). Ibn Khaldun: An intellectual biography [In English]. Princeton University Press. Jafari Tabrizi, M. T. (2005). Quran Namad-e Hayat-e Maqul. Compiled by Ali Jafari & Karim Fayzi. Tehran: Moassesseh-ye Tadvin va Nashr-e Asar-e Allameh Jafari. [In Persian] Javadi Amoli, A. (1999). Tasnim: Tafsir-e Quran Karim. Edited by Ali Eslami. Qom: Markaz-e Nashr-e Esra. [In Persian] Khamenei, A. (n.d.). CD Hadith-e Velayat: Majmueh-ye Bayanat-e Maqam-e Moazzam-e Rahbari. Qom: Markaz-e Tahghighat-e Computery-e Oloum-e Eslami. URL: http://farsi.khamenei.ir/speech-content. [In Persian] Khomeini, R. (1999). Sahifeh-ye Imam: Majmueh-ye Asar-e Imam Khomeini. Tehran: Moassesseh-ye Tanzim va Nashr-e Asar-e Imam Khomeini. [In Persian] Mesbah Yazdi, M. T. (2010). Ebret-ha-ye Khordad. Compiled & Written by Alireza Tajik & Seyed Hossein Shafiei. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute. [In Persian] Mesbah Yazdi, M. T. (2011). Mishkat: Political Theory of Islam. Written by Karim Sobhani. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute. [In Persian] Mesbah Yazdi, M. T. (2011a). Mishkat: Society and History from the Quranic Perspective. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute. [In Persian] Miller, D. (2003). Political philosophy: A very short introduction. Oxford University Press. Mahajernia, M. (2023). A Comparison of Imam Khomeini's Political Wisdom with Farabi's Political Wisdom. Comparative Philosophy Journal, *1*(2), 149-170. [In Persian] Motahhari, M. (1993). Majmueh-ye Asar-e Ostad Shahid Motahhari. Tehran: Sadra. [In Persian] Murillo-Zamora, C. (2021). Independent states: A perspective from international relations. Revista Relaciones Internacionales, 94(2), 141–160. Tusi Nizam al-Mulk, Hasan ibn Ali. (2007). Siyar al-Muluk. (Y. Bikar, Trans.). Beirut: Dar al-Manahil. [In Arabic] Sadra, A. (2010). Revelation and Political Philosophy. In Mortaza Yousefi Rad (Ed.), The Possibility of Islamic Political Philosophy (pp. 70-71). Institute for Islamic Culture and Thought. [In Persian] Shahrzuri, Shams al-Din Muhammad. (2004). Al-Shajara al-Ilahiyya fi 'Ulum al-Haqa'iq al-Rabbaniyya. (N. Q. Habibi, Ed.). Tehran: Institute for Research in Philosophy and Wisdom. [In Arabic] Turaihi, Fakhr al-Din ibn Muhammad. (1996). Majma' al-Bahrayn. (A. Hosseini, Ed.). Tehran: Mortazavi. [In Arabic] Tusi, Nasir al-Din Muhammad ibn Muhammad. (1992). Akhlaq-e Naseri. Tehran: Elmiyeh Islamiyeh Publications. [In Persian] Yurdusev, A. N. (2003). International relations and the philosophy of history: A civilizational approach. Palgrave Macmillan. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7 |
||