| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,985 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,667 |
فلسفه سیاسی بلاکچین: بازخوانی سهپارادایمی در بستر نظم نوین جهانی و رویکردهای ملی | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 56، شماره 2، تیر 1405، صفحه 318-293 اصل مقاله (526.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2026.399528.1008399 | ||
| نویسندگان | ||
| روح اله اسلامی* 1؛ وحید آرمان2 | ||
| 1دانشیار علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| فناوری بلاکچین صرفاً یک نوآوری فنی در حوزۀ اقتصاد دیجیتال نیست، بلکه بهتدریج به یکی از موضوعات مهم در فلسفۀ سیاسی، حکمرانی دیجیتال و نظم نوین جهانی تبدیل شده است. این فناوری با ویژگیهایی مانند تمرکززدایی، شفافیت، تغییرناپذیری دادهها و امکان حذف برخی واسطههای سنتی، پرسشهایی بنیادین دربارۀ قدرت، حاکمیت، اعتماد، آزادی فردی و عدالت اجتماعی مطرح میکند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، فلسفۀ سیاسی بلاکچین را در قالب سه پارادایم اصلی بررسی میکند: پارادایم خوشبینانه که بلاکچین را ابزاری برای تقویت آزادی فردی، خودحاکمی دیجیتال و کاهش اقتدار نهادهای متمرکز میداند؛ پارادایم انتقادی که بر تمرکززدایی ظاهری، سرمایهداری نظارتی و امکان بازتولید سلطه در بستر فناوری تأکید دارد؛ و پارادایم میانهروانه که بر تنظیمگری هوشمند، اخلاق الگوریتمی و همزیستی دولت و فناوری تمرکز میکند. در ادامه، مقاله رویکردهای ایالات متحده، اتحادیۀ اروپا و چین را بهصورت تطبیقی بررسی میکند. ایالات متحده اغلب با منطق بازارمحور و نوآوریگرا به بلاکچین مینگرد؛ اتحادیۀ اروپا با مقرراتی مانند MiCA در پی ایجاد تعادل میان نوآوری، شفافیت و حمایت از کاربران است؛ و چین با توسعۀ یوان دیجیتال و زیرساختهای بلاکچینی تحت نظارت دولت، این فناوری را در چارچوب حکمرانی متمرکز بهکار میگیرد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بلاکچین ماهیتی ذاتاً رهاییبخش یا سلطهگر ندارد، بلکه پیامدهای سیاسی آن به زمینۀ نهادی، حقوقی و ایدئولوژیک هر جامعه بستگی دارد. بنابراین، آیندۀ سیاسی بلاکچین نه در نفی دولت و نه در کنترل کامل آن، بلکه در طراحی نوعی حکمرانی ترکیبی، پاسخگو و اخلاقمحور قابل جستوجوست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بلاکچین؛ فلسفه سیاسی؛ نظم نوین جهانی؛ حکمرانی دیجیتال؛ تنظیمگری؛ ایالات متحده؛ اتحادیۀ اروپا؛ چین | ||
| مراجع | ||
|
References Abbasi, J. (2018). Blockchain: An Introduction to Fundamental Concepts. Tehran: Mehraban Nashr Institute. [in Persian] Ahmadvand, V. M. (2024). The philosophical concept of the common good and the blockchain puzzle Journal of Metaphysical Researches, 5 (2), 395–419. [in Persian]. Antonopoulos, A. M., & Harding, D. A. (2023). Mastering Bitcoin: Programming the Open Blockchain (3rd ed.). O’Reilly Media. Blandin, A., Pieters, G. C., Wu, Y., Eisermann, T., Dek, A., Taylor, S., & Njoki, D. (2020). 3rd Global Cryptoasset Benchmarking Study. Cambridge Centre for Alternative Finance. Coeckelbergh, M. (2024). Introduction to the Political Philosophy of Artificial Intelligence: From the Concept of Freedom to Robot Governance. Polity Press. Derakhshah, J., Golshahi, M.M. (2025). Internet and techno-geopolitics: Patterns and processes of governance [in Persian]. Politics Quarterly55 (1), 87–123. DOI: 10.22059/jpq.2025.385491.1008247 DuPont, Q. (2018). Experiments in algorithmic governance: A history and ethnography of “The DAO,” a failed decentralized autonomous organization. In Malcolm Campbell-Verduyn (Ed.), Bitcoin and Beyond: Cryptocurrencies, Blockchains, and Global Governance (157–177). Routledge. European Commission (2026). European Blockchain Services Infrastructure (EBSI).
European Parliament and Council of the European Union (2023). Regulation (EU) 2023/1114 of the European Parliament and of the Council of 31 May 2023 on Markets in Crypto-Assets. Official Journal of the European Union. Golumbia, D. (2016). The Politics of Bitcoin: Software as Right-Wing Extremism. University of Minnesota Press. Horkheimer, M., & Adorno, T. W. (2002). Dialectic of Enlightenment: Philosophical Fragments. Stanford University Press. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. Nozick, R. (1974). Anarchy, State, and Utopia. Basic Books. People’s Bank of China (2022). E-CNY: Main objectives, guiding principles and inclusion considerations. In Bank for International Settlements, CBDCs in Emerging Market Economies (BIS Papers No. 123, 45–48). Bank for International Settlements. Tapscott, D., & Tapscott, A. (2018). Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin and Other Cryptocurrencies Is Changing the World (2nd ed.). Penguin. U.S. Securities and Exchange Commission (2026). Crypto Assets and the Federal Securities Laws. Securities and Exchange Commission. Walzer, M. (1983). Spheres of Justice: A Defense of Pluralism and Equality. Basic Books. Werbach, K. (2018). The Blockchain and the New Architecture of Trust. MIT Press. Zetzsche, D. A., Annunziata, F., Arner, D. W.. & Buckley, R. P. (2021). The markets in crypto-assets regulation and the EU digital finance strategy. Capital Markets Law Journal, Vol. 16 (2), 203–225. Zuboff, S. (2019). The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. PublicAffairs. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 45 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35 |
||