| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,062 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,683 |
مقایسه الگوهای زمانی-مکانی و همبستگی مقیاسی شاخصهای خشکسالی در جنوبشرق ایران با تأکید بر وضعیت دما و بارشِ سالهای اخیر | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1405 اصل مقاله (1.67 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.414132.670136 | ||
| نویسندگان | ||
| هانیه محمدی1؛ جواد بذرافشان* 1؛ آرزو نازی قمشلو1؛ شاهین رفیعی2 | ||
| 1گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 2گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی بهعنوان یکی از مخربترین پدیدههای اقلیمی، تهدیدی جدی برای امنیت آبی و غذایی مناطق خشک و نیمهخشک محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوهای زمانی-مکانی خشکسالی هواشناسی در استان سیستان و بلوچستان طی دوره ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۴ با استفاده از دادههای شش ایستگاه سینوپتیک انجام شد. شاخصهای SPI و SPEI در مقیاسهای زمانی ۱، ۳، ۶ و ۱۲ماهه محاسبه و روند آنها با آزمون من-کندال با روش پیشسفید کردن و شیب سن ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که دمای منطقه روند افزایشی معناداری داشته و آزمون پتیت تغییر رژیم اقلیمی در سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ را تأیید کرد. تبخیرتعرق در ایستگاه زابل با میانگین 65/8 میلیمتر بر روز در تابستان بیشترین مقدار را نشان داد. اگرچه در کلیه ایستگاهها روند نزولی شاخصها مشهود است، اما معنیداری آماری آن عمدتاً در مقیاسهای بلندمدت (۱۲ماهه) و بهویژه در ایستگاه زابل ثبت شد. با این حال، شاخص SPEI با نشان دادن روند نزولی در ایستگاههایی که SPI فاقد روند معنادار است، شواهدی حاکی از ماهیت انرژیمحور خشکسالی و غلبه اثرات گرمایش و تبخیرتعرق بر شرایط رطوبتی منطقه ارائه میدهد. همبستگی میان SPI و SPEI با افزایش مقیاس زمانی از ۲۱/۰ به ۷۳/۰ افزایش یافت که نشاندهنده غلبه نقش بارش در مقیاسهای بلندمدت و تأثیرپذیری SPEI از نوسانات دمایی در مقیاسهای کوتاهمدت است. ایستگاه چابهار نیز بهدلیل موقعیت ساحلی، کمترین همبستگی را نشان داد. بر اساس نتایج، مدیریت خشکسالی در این منطقه باید بر کاهش تقاضای تبخیری و افزایش تابآوری در برابر گرمایش متمرکز شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزمون من-کندال؛ خشکسالی هواشناسی؛ شاخص SPI؛ شاخص SPEI؛ سیستان و بلوچستان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 64 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 51 |
||