| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,864 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,357 |
تحلیل محتوای اسناد موقوفات صاحبمنصبان ایالت مازندران در دورة قاجار (1344-1210ق.) | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقاله 13، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 41، اردیبهشت 1405، صفحه 337-361 اصل مقاله (930.41 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.387832.473770 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشید نوروزی* 1؛ حمیدرضا آریانفر2 | ||
| 1دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران، بنیاد ایرانشناسی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش باهدف بررسی چگونگی مصارف و انواع موقوفات صاحبمنصبان ایالت مازندران در دورة قاجار، به تحلیل محتوای اسناد مربوط به این موقوفات میپردازد. تمرکز اصلی این پژوهش بر تحلیل کیفی محتوای این اسناد است تا بتوان به درک جامعی از تعداد، نوع، اهداف و نیات واقفان دستیافت. تنوع در نوع موقوفات صاحبمنصبان واقف در ایالت مازندران نشان میدهد که واقفان این دوره از داراییهای مختلف خود برای وقف استفاده میکردند. مصارف تعیینشده برای این موقوفات شامل مواردی همچون برگزاری مراسم عزاداری، تأمین هزینههای زندگی اولاد واقف، کمک به فقرا، سادات و مساکین، انجام امور خیر و عام المنفعه میشد. این گستردگی در مصارف نشان از توجه واقفان به ابعاد مختلف نیازهای جامعه و همچنین اعتقادات مذهبی آنها دارد. از نظر بازة زمانی، توزیع وقفهای انجامشده توسط این صاحبمنصبان شامل ۳۶ درصد مربوط به دورة ناصری، ۵۰ درصد مربوط به دورة مظفرالدینشاه و ۱۴ درصد نیز متعلق به دورة احمدشاه بوده است. این توزیع زمانی نشان میدهد که اوج فعالیت وقف توسط این گروه از صاحبمنصبان در دورة مظفرالدینشاه بوده است. از نظر جغرافیایی، این وقفنامهها مربوط به صاحبمنصبان شهرهای ساری، نور، بارفروش، آمل، بلده، سوادکوه و بندپی ایالت مازندران بوده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که صاحبمنصبان ایالت مازندران در دورة قاجار نقش مهمی در توسعة سنت وقف داشتهاند و با وقف داراییهای متنوع خود، به رفع نیازهای مختلف جامعه کمک میکردند. تنوع در نوع موقوفات، مصارف تعیینشده و همچنین توزیع زمانی و مکانی وقفها، تصویر جامعی از وضعیت وقف در این دوره و در این منطقه ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دورة قاجار؛ ایالت مازندران؛ وقف؛ اسناد موقوفات؛ صاحبمنصبان | ||
| مراجع | ||
|
سازمان اوقاف و امور خیریه [1]
سند کلاسه 9/ب
سند کلاسه 2/ع
سند کلاسه 12/ع
سند کلاسه 35/ح
سند کلاسه 7/ع
سند کلاسه 15/ع
سند کلاسه 128/م
سند کلاسه 18/الف
سند کلاسه 53/س
سند کلاسه 9/م
سند کلاسه 1/ف
سند کلاسه 2/م
سند کلاسه 1/ن
سند کلاسه 48/م
الگار، حامد (1359). نقش روحانیت پیشرو در جنبش مشروطیت، تهران، نشر توس.
بابالحوائجی، ف. (1376). تحلیل محتوا، فصلنامه کتاب، زمستان.
خورموجی، محمدجعفر (1363). حقایق الاخبار ناصری، به کوشش حسین خدیوجم، تهران، نشر نی.
ریاحی سامانی، نادر (1378). وقف و سیر تحولات قانونگذاری در موقوفات، شیراز، نشر نوید.
شریعتی، نائله، بهرامنژاد، محسن، عادل فر، باقر علی، فلاح توتکار، حجت (1400). «تأثیر فقه شیعه بر جایگاه زنان در نظام خانواده عصر قاجار از آغاز تا مشروطیت 1324-1210 ه 1701-1971/. م.»، تاریخنامه ایران بعد از اسلام،12(28)، ۱۰۵-۱۳۰ (DOI)10.22034/JIIPH.2021.13214.
فاضلی، ن.ا. (1376). آموزش، تحقیق و ترویج ( تحلیل محتوای نامه علوم اجتماعی)، نمایة پژوهش، سال اول.
مستوفی، عبدالله (1384). شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه، تهران، انتشارات زوّار.
ملکم، سرجان (بی تا). تاریخ ایران، ترجمة میرزا اسماعیل حیرت، تهران، کتابفروشی سعدی.
sazman ovqaf ve omor khirieh sand kelaseh 9/be sand kelaseh 2/e sand kelaseh 12/e sand kelaseh 35/he sand kelaseh 7/e sand kelaseh 15/e sand kelaseh 128/m sand kelaseh 18/elef sand kelaseh 53/s sand kelaseh 9/m sand kelaseh 1/fe sand kelaseh 2/m sand kelaseh 1/ne sand kelaseh 48/m babolhavayeji, fe. (1997). tahlil mohtava, faslnameh ketab, zamastan ]in persian[. elegar, hamad (1980). naqsh rohanit pishro dar jonbash moshrutit, taharan, neshar tos ]in persian[. fazeli, ne.a. (1997). amuzesh, tahaqiq ve tarvij ( tahlil mohtavay nameh alum ejtemaei), namayat pajoosh, sal ol ]in persian[. khormoji, mahmadjafar (1984). haghayegh alakhabar naseri, bah kooshesh hasin khodivjam, tehran, neshar nei ]in persian[. mostofi, abdollah (2005). sharh zandegani man ya tarikh ejtemaei ve edari doreh ghajarieh, tehran, entesharat zavvaar ]in persian[. molkam, sarjan (bi ta). tarikh iran, tarjme mirza esmaeel heyrat, taharan, ketabforoshi sadi ]in persian[. riahi samani, nadar (1999). vaqf ve sir tahvalat ghanongozari dar moghoofat, shiraz, neshar nevid ]in persian[. shariati, naeleh, bacperamnejad, mohsan, adel far, baghar ali, felah totkar, hojat (2021). «tasir fagheh shie bar jayegah zanan dar nezam khanavadeh asr ghajar az aghaz ta moshrutit 1324-1210 yeh 1701-1971/. m.», tarikhnameh iran bad az eslam,12(28), 1̱0̱5̱-1̱3̱0̱ (DOI)10.22034/JIIPH.2021.13214 ]in persian[. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 21 |
||