پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,222,978 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,406,258 |
ماده و جهت: از ارسطو تا سهروردی | ||
| فلسفه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2026.403421.1006950 | ||
| نویسنده | ||
| اسدالله فلاحی* | ||
| مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران | ||
| چکیده | ||
| در منطق ارسطویی - سینوی، میان ماده و جهت قضایا تمایز قائل شدهاند. این تمایز در آثار ارسطو چندان آشکار نیست و در آثار فارابی، هرچند میان آن دو تفکیک شده، تمایز آنها به روشنی بیان و تعریف نشده است. بر خلاف این دو معلم بزرگ منطق، در سنت سینوی، اما، نشان میدهم که دست کم دو رویکرد روشن ولی متفاوت به تمایز ماده و جهت وجود دارد که یکی بسیار مشهور و جاافتاده است و دیگر بسیار غریب و مهجور: (1) ابنسینا به صراحت جهت را امری لفظی میگیرد و ماده را امری غیر لفظی و «حالت محمول در نسبت با موضوع»، و به عبارتی دیگر، مدلول جهت تعریف میکند. این دیدگاه مشهور و جاافتاده است. (2) سهروردی اما ماده را خود قضیه منهای جهت یا منهای جهت و سلب در نظر میگیرد. این دیدگاه بسیار غریب و مهجور است و لازم است که به صورت خاص بررسی شود. منطقدانان میان ابنسینا و سهروردی مانند غزالی و ابوالبرکات بغدادی گاه رویکردهای مبهم و دوگانهای داشتهاند که احتمالاً در شکلگیری رویکرد سهروردی بیتاثیر نبوده است. این مقاله به گزارش انتقادی این دو رویکرد دیدگاه منطقدانهای میان ابنسینا و سهروردی میپردازد و در مقالهی دیگری به پیامدهای این دو دیدگاه در آثار فخر رازی و منطقدان بعدی خواهد پرداخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارسطو؛ فارابی؛ ابنسینا؛ غزالی؛ ابوالبرکات؛ سهروردی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 79 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب