طراحی مدل پارادایمی فرهنگی - اجتماعی برای توسعه شهری پایدار در بافت‌های فرسوده (مطالعه موردی: مناطق ۱۷ و ۱۸ شهر تهران) | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| دوره 3، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 97-120 اصل مقاله (928.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2025.404446.1061 | ||
| نویسندگان | ||
| سجاد قاسم زاده1؛ مهرداد نوابخش2؛ کمال جوانمرد3 | ||
| 1گروه جامعه‌شناسی، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. | ||
| 2گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 3گروه جامعه شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران. | ||
| چکیده | ||
| توسعه شهری پایدار در جوامع معاصر، مفهومی چندبعدی است که علاوه بر ارتقای زیرساخت‌های کالبدی، بر احیای هویت‌های فرهنگی و تقویت پیوندهای اجتماعی تأکید دارد. در کلان‌شهرهایی چون تهران، بافت‌های فرسوده با ویژگی‌هایی نظیر تخریب کالبدی، ضعف سرمایه اجتماعی و تضعیف هویت محلی، مانعی جدی در مسیر تحقق این هدف محسوب می‌شوند. رویکردهای سنتی بازآفرینی که به‌طور عمده بر اصلاحات فیزیکی متمرکزند، نه‌تنها ناکارآمد بوده‌اند، بلکه به تشدید نابرابری‌های اجتماعی نیز انجامیده‌اند. این پژوهش با تکیه بر جامعه‌شناسی فرهنگی، به طراحی مدلی پارادایمی فرهنگی - اجتماعی برای بازآفرینی پایدار شهری در مناطق ۱۷ و ۱۸ تهران می‌پردازد. پرسش اصلی آن است که چگونه ساختارهای فرهنگی (ارزش‌ها، باورها، هنجارها) و اجتماعی (روابط و تعاملات) می‌توانند مبنای چارچوبی نظام‌مند برای بازآفرینی باشند. روش پژوهش، ترکیبی (کمّی - کیفی)، کاربردی و توصیفی - تحلیلی است. داده‌ها از ۱۴۵ پرسشنامه با پایایی مطلوب (82/0) و ۲۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش‌های CFA، SEM، رگرسیون چندگانه و تحلیل مضمون پردازش شدند. نتایج نشان داد ساختارهای فرهنگی (38/0) و اجتماعی (45/0) تأثیر معناداری بر توسعه پایدار دارند. مدل پیشنهادی با ضریب تعیین ۷۲ درصد و راستی‌آزمایی ۸۷ درصد، تعامل میان هنجارهای فرهنگی، شبکه‌های اجتماعی و سیاست‌های نهادی را برجسته می‌سازد. نوآوری پژوهش در بومی‌سازی نظریه‌های بوردیو و پاتنام و مقایسه تطبیقی با نمونه‌هایی چون محله الفاما در لیسبون است. یافته‌ها بر ضرورت سیاستگذاری مشارکتی، تقویت هویت فرهنگی و سرمایه‌گذاری اجتماعی برای ارتقای کیفیت زندگی تأکید دارند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بازآفرینی شهری؛ بافت فرسوده؛ توسعه شهری پایدار؛ ساختارهای اجتماعی؛ ساختارهای فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 284 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 197 |
||