پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,195 |
| تعداد مقالات | 77,225 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,169,611 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,380,419 |
مردم نگاری شبکهای کنشهای زنان و دختران دانشگاهی در بحبوحه جنگ رمضان در فضای مجازی | ||
| پژوهشهای انسانشناسی ایران | ||
| مقاله 10، دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 28، اسفند 1404، صفحه 172-189 اصل مقاله (966.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijar.2026.412365.459965 | ||
| نویسنده | ||
| لیلا نصرالهی وسطی* | ||
| استادیار گروه علوم اجتماعی -جامعه شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف-گسترش شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر موجب شده است که فضای مجازی به یکی از مهمترین عرصههای شکلگیری واکنشهای اجتماعی در شرایط بحران تبدیل شود. در زمان بروز منازعات و جنگها، کاربران شبکههای اجتماعی نه تنها به بازتاب رویدادها میپردازند، بلکه احساسات، نگرشها و کنشهای خود را نیز در این فضا بیان میکنند. در این میان، زنان و دختران دانشگاهی به عنوان یکی از گروههای فعال در فضای سایبری نقش قابل توجهی در تولید و انتشار محتوا دارند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی مردمنگارانه کنشهای زنان و دختران دانشگاهی در فضای مجازی در جریان جنگ رمضان و تحلیل انگیزهها و کنشهای آنان در فرآیند تولید محتوا و مشارکت در شبکههای اجتماعی است. روششناسی- این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر مردمنگاری شبکهای انجام شد. دادههای پژوهش از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته آنلاین با 20 نفر از زنان و دختران دانشگاهی فعال در شبکههای اجتماعی گردآوری شده است. مشارکتکنندگان با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند تا تجربههای متنوعی از مشارکت در فضای سایبری در شرایط بحران را ارائه دهند. فرایند کدگذاری دادهها در سه سطح خردهمقولهها، زیرمقولهها و مقولههای اصلی انجام شد. یافتهها-نتایج پژوهش نشان میدهد که مشارکت زنان و دختران دانشگاهی در فضای مجازی در جریان جنگ رمضان را میتوان در دو بعد انگیزهها و کنشهای آنلاین تحلیل کرد. در بعد انگیزشی، سه مقوله اصلی شامل انگیزههای آگاهیبخشی و اطلاعرسانی، انگیزههای همدلی و مسئولیت اجتماعی، و انگیزههای هویتی و کنشگری اجتماعی شناسایی شد. همچنین در بعد کنشی، سه الگوی اصلی کنش شامل کنشهای ارتباطی و اطلاعرسانی، کنشهای حمایتی و همبستگی اجتماعی، و کنشهای اعتراضی و مطالبهگرانه مشاهده شد. این کنشها در قالب فعالیتهایی مانند انتشار و بازنشر اطلاعات، مشارکت در کمپینهای آنلاین، بیان همدردی با قربانیان و طرح مطالبات اجتماعی در فضای مجازی بروز یافته است. نتیجهگیری- یافتههای این پژوهش نشان میدهد که فضای مجازی در شرایط بحران میتواند به عرصهای برای بیان احساسات جمعی، شکلگیری همبستگی اجتماعی و کنشگری مدنی دیجیتال تبدیل شود. زنان و دختران دانشگاهی از طریق مشارکت در شبکههای اجتماعی نه تنها احساسات خود را نسبت به رویدادهای جنگ بیان میکنند، بلکه در فرآیند تولید معنا و شکلدهی به گفتوگوهای عمومی در فضای دیجیتال نیز نقش دارند. این نتایج همچنین نشان میدهد که انگیزهها، احساسات و کنشهای کاربران زن و دختر دانشگاهی در فضای مجازی به صورت یک فرایند بههمپیوسته عمل میکنند؛ بهگونهای که انگیزههای شناختی و اجتماعی زمینه بروز احساسات جمعی را فراهم میکند و این احساسات در نهایت به شکلگیری کنشهای ارتباطی و اجتماعی در فضای سایبری منجر میشود. بنابراین توجه به نقش کاربران، بهویژه زنان و دختران دانشگاهی، در تحلیل تعاملات اجتماعی در فضای مجازی میتواند به درک بهتر پویاییهای ارتباطی جامعه در شرایط جنگ کمک کند | ||
| کلیدواژهها | ||
| انگیزه ها؛ کنش ها؛ جنگ رمضان؛ زنان و دختران دانشگاهی؛ مردم نگاری شبکهای | ||
| مراجع | ||
|
اکبرپور، حامد. (1396)، زنان و شبکه های اجتماعی مجازی: یک رویکرد پدیدارشناختی،اولین کنفرانس ملی پژوهش های نوین ایران و جهان در روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی، شیراز، https://civilica.com/doc/692796
تقیآبادی، مسعود و تقیآبادی، حمید. (1400). نفرتپراکنی جنسیتی آنلاین در شبکههای اجتماعی (مطالعه موردی: زنستیزی کاربران ایرانی شبکه توییتر)، پژوهشهای ارتباطی، 28 (106)، 175-209.
طالبیان، حامد و طالبیان، سارا. (1396). زنان و کنشگری در رسانههای اجتماعی (مطالعۀ موردی: صفحۀ فیسبوکی «آزادی یواشکی زنان»)، زن در توسعه و سیاست، 15 (2)، 205-222.
کرئی ز.، امینی ی.، حسابی ا.، و درستی ا. (1403). تحلیل گفتمان انتقادی کنشگری سیاسی اجتماعی زنان پس از انقلاب اسلامی، مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، 4 (4)، https://doi.org/10.61838/kman.jspsich.376
Banet-Weiser, S. (2018). Empowered: Popular feminism and popular misogyny. Duke University Press.
Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2013). The logic of connective action. Cambridge University Press.
Castells, M. (2015). Networks of outrage and hope: Social movements in the internet age. Polity Press.
Habermas, J. (1991). The structural transformation of the public sphere. MIT Press.
Habermas, J. (1991). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society (T. Burger, Trans.). MIT Press. (Original work published 1962)
Khorramrouz A, Dutta S, KhudaBukhsh AR (2023) For women, life, freedom: A participatory AI-based social web analysis of a watershed moment in Iran’s Gender Struggles. arXiv preprint arXiv:2307.03764.
Kozinets, R. V., and Gretzel, U. (2024). Netnography evolved: New contexts, scope, procedures and sensibilities. Annals of Tourism Research, 104, 103693.
Papacharissi, Z. (2015). Affective publics: Sentiment, technology, and politics. Oxford University Press.
Papacharissi, Z. (2016). Affective publics and structures of storytelling: Sentiment, events and mediality. Information, Communication & Society, 19(3), 307–324. https://doi.org/10.1080/1369118X.2015.1109697
Papacharissi, Z. (2020). Affective publics: Solidarity and distance. In C. W. Anderson & M. Deuze (Eds.), The Oxford handbook of digital media sociology (pp. 61–75). Oxford University Press.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 54 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 43 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب