پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,927 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,404 |
حکمرانی آب: نقش شبکههای اجتماعی محلی در مدیریت آب در بخش کشاورزی شهرستان دورود | ||
| توسعه محلی (روستائی-شهری) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی : مقاله مستخرج از پایان نامه یا رساله دکتری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrd.2026.406504.668967 | ||
| نویسندگان | ||
| آرامیس سیف* 1؛ شراره مهدیزاده2؛ سوسن باستانی2؛ مهدی مالمیر3 | ||
| 1گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا - تهران | ||
| 2گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| 3گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مدیریت پایدار منابع آب، بهویژه در بخش کشاورزی، فراتر از مداخلههای صرفاً فنی و سازهای، در گروِ توجه به سازوکارهای اجتماعی نظیر شبکههای اجتماعی محلی و مشارکت و همکاری متقابل درون آنها میباشد. هدف مطالعه حاضر، واکاوی ساختار بهرهبرداران آب کشاورزی در شهرستان دورود و بررسی نقش این شبکهها در نحوه دسترسی، توزیع و مصرف آب، و نیز در تسهیل یا ممانعت از همکاریها، تخصیص منابع و تصمیمگیریهای جمعی پیرامون آب در سطح جوامع محلی است. منطقه کشاورزی شهرستان دورود شامل دو بخش سیلاخور و مرکزی و شیوه معیشت اغلب از طریق کشاورزی و باغداری میباشد. از هر بخش به تفکیک ۳ روستا و مجموعا ۶ روستا - با توجه به تنوع الگوی بهرهبرداری آب و کشت به عنوان قلمرو پژوهش انتخاب شده است. نوآوری پژوهش حاضر در بازسازی کیفی-تفسیری شبکه واقعی ذینفعان آب در سطح محلی و تحلیل شبکه بهرهبرداری آب به مثابه «جهان زیسته روابط و معانی» است؛ رویکردی که فراتر از سنجش کمی شبکهها، به فهم چگونگی شکلگیری همکاری، تعارض، نفوذ، قدرت و جریان اطلاعات در بستر روابط اجتماعی بهرهبرداران میپردازد. بنابراین دادهها به روش نمونهگیری هدفمند و با تکنیک مصاحبه نیمهساختیافته با ترکیبی از بهرهبرداران محلی(کشاورزان و باغداران)، مطلعین محلی و کارشناسان اداره منابع آب و جهاد کشاورزی گردآوری و تفسیر دادهها به روش تحلیل مضمون انجام شد. دامنه نمونهگیری تا ۱۸ نفر گسترش یافت و با تکرار مضامین در نقطه اشباع نظری پایان یافت. یافتههای حاصل از مصاحبهها شامل ۶۵ مفهوم اولیه، ۲۶ مضمون فرعی و ۷ مضمون اصلی است که دینامیک شبکه بهرهبرداری آب در بخش کشاورزی را در چارچوب هفت مضمون اصلی مرتبط با چارچوب نظری سرمایه اجتماعی، تحلیل شبکه اجتماعی و رویکردهای حکمرانی منابع مشترک قابل فهم میسازد: «روابط همکاری و مشارکت بومی»، «نفوذ و مرجعیت محلی»، «شبکه محلی اطلاعرسانی پیرامون آب»، «الگوهای منازعه در نظام بهرهبرداری»، «نفوذ غیربومیان در شبکه بهرهبرداری آب»، «افول نظام بومی مشارکتی و رشد بهرهبرداری منفعتمحور» و «روابط قدرت و رانت در نظام بهرهبرداری آب». این مضمونها نشان میدهند که شبکههای اجتماعی محلی میتوانند هم بستر مدیریت مشارکتی آب و تنظیم جمعی آن، و هم سازوکار بازتولید نابرابری و ناپایداری باشند. بنابراین، هرگونه سیاستگذاری، تصمیمگیری و مداخله در مدیریت آب مستلزم توجه مستقیم به پیکربندی این شبکهها و جهتدهی به سرمایه اجتماعی درون آنهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلید واژگان: شبکههای اجتماعی محلی؛ سرمایه اجتماعی؛ حکمرانی آب؛ کشاورزی؛ شهرستان دورود | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 53 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب