پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,130 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,707 |
تحلیل جامعه شناختی مفهوم "قلب اجتماعی" در اندیشه آیت الله شاه آبادی با تاکید بر آیه اعتصام | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 خرداد 1405 اصل مقاله (806.32 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.394021.1786 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی نصیری1؛ حمزه خادمعلی* 2 | ||
| 1پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری رشته جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه | ||
| چکیده | ||
| یکی از مسائل بنیادین جامعهشناسی دینی، تبیین الگوی مطلوب نظم اجتماعی در جوامع اسلامی است. آیتالله محمدعلی شاهآبادی با رویکردی قرآنی و اجتهادی، مدل خاصی از نظم اجتماعی را با عنوان «قلب اجتماعی» صورتبندی کرده است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که بر اساس آیه ۱۰۳ سوره آلعمران، چگونه میتوان از اندیشه شاهآبادی الگویی بومی برای بازسازی جامعه اسلامی استخراج کرد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ تفسیری و بر پایه کتاب شذرات المعارف، نشان میدهد که قلب اجتماعی متشکل از سه مؤلفه تعاملات اجتماعی گرم، رابطه اجتماعی مبتنی بر اخوت ایمانی و هنجارهای قرآنی است. شاهآبادی با نقد گسستهای اجتماعی و روابط سرد، تأکید دارد که تنها از رهگذر پیوند عاطفی و معرفتی قلوب مؤمنان میتوان ظرف نزول معارف قرآن بر جامعه را فراهم ساخت. نتیجه تحقیق بیانگر آن است که مدل «قلب اجتماعی» نه تنها چارچوبی نظری برای تحلیل انسجام و هویت جمعی در جامعه اسلامی عرضه میکند، بلکه ظرفیت کاربردی برای بازسازی روابط اجتماعی و تقویت پیوندهای ایمانی در شرایط معاصر را نیز داراست. این الگو میتواند بهعنوان مبنایی برای نظریهپردازی اجتماعی اسلامی و طراحی مداخلات فرهنگی و اجتماعی در جوامع مسلمان مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قلب اجتماعی؛ رابطه اجتماعی؛ تعاملات اجتماعی گرم؛ آیه اعتصام؛ آیتالله شاهآبادی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
علی بن ابیطالب، امام. (1387ق). نهجالبلاغه. (شریف الرضی، گردآوری). (صبحی صالح، مصحح). بیروت، بینا.
آخوندی، محمدباقر؛ و ایازی، علینقی. (۱۳۸۹). مفاهیم اجتماعی در قرآن بر اساس تفسیر راهنما. قم: بوستان کتاب.
آرون، ریمان. (۱۳۶۳). مراحل اساسی اندیشه در جامعهشناسی. (باقر پرهام، مترجم). تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
پارسانیا، حمید. (1401ش). جهانهای اجتماعی، تهران، کتاب فردا
دورکیم، امیل. (۱۳۶۹). درباره تقسیم کار اجتماعی. (باقر پرهام، مترجم). تهران: کتابسرای بابل.
دورکیم، امیل. (۱۳۷۸). خودکشی. (نادر سالارزاده امیری، مترجم). تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
دورکیم، امیل. (۱۳۸۳). صور بنیانی حیات دینی. (باقر پرهام، مترجم). تهران: نشر مرکز.
ریتزر، جورج. (۱۳۷۴). نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر. (محسن ثلاثی، مترجم). تهران: علمی.
شاهآبادی، محمدعلی. (۱۳۸۰). شذرات المعارف. (بنیاد علوم و معارف اسلامی دانشپژوهان، مصحح). تهران: ستاد بزرگداشت مقام عرفان و شهادت.
شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (ملاصدرا). (۱۳۶۳). مفاتیح الغیب. (محمد خواجوی، مصحح). تهران: مؤسسه تحقیقات فرهنگی.
صدر، سید محمدباقر. (۱۳۵۹). انسان مسئول و تاریخساز از دیدگاه قرآن. (محمدمهدی فولادوند، مترجم). تهران: بنیاد قرآن.
صدیق اورعی، غلامرضا. (1402). مبانی جامعهشناسی مفاهیم و گزارههای پایه. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
فوکو، میشل.(1401ش). ایران روح یک جهان بیروح، (نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، مترجم)، تهران: نشر نی
کوزر، لیوئیس. (۱۳۸۷). زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی. (محسن ثلاثی، مترجم). تهران: انتشارات علمی.
مازندرانی، محمدصالح بن احمد. (۱۳۸۲ق). شرح کافی الاصول و الروضة. (علیاکبر غفاری، مصحح). تهران: المکتبة الاسلامیة للنشر و التوزیع.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار (ط - بیروت). بیروت: بینا.
معرفت، محمدهادی. (۱۳۸۸). علوم قرآنی. قم: مؤسسه فرهنگی تمهید.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
ورام، مسعود بن عیسی. (بیتا). تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعه ورام) (ج. ۱-۲). قم: دارالتعارف، دارصعب، مکتب الفقیه.
یغمایی، ابوالفضل. (۱۳۷۸). امام علی (ع) در قرآن از دیدگاه اهل سنت. قم: احسن الحدیث.
مقالات
یوسفی، احمدعلی. (۱۳۹۴). تحلیل الگوی اقتصادی آیتالله شاهآبادی. فصلنامه علمیپژوهشی اقتصاد اسلامی، شماره دوره (57)، صص87-111.
انصاریمقدم، علی. انسان اجتماعی مبتنی بر نظریه فطرت آیتالله شاهآبادی و دلالتهای آن در گونهشناسی کنش اجتماعی. فصلنامه علمی تخصصی فرهنگ پژوهش، شماره دوره (38)، صص99-131 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 85 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب