پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,238 |
| تعداد مقالات | 77,638 |
| تعداد مشاهده مقاله | 161,155,279 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 120,809,549 |
تحلیل جامعهشناختی مفهوم «قلب اجتماعی» در اندیشۀ محمدعلی شاهآبادی با تأکید بر آیۀ اعتصام | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقاله 7، دوره 16، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 109-125 اصل مقاله (934.05 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.394021.1786 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی نصیری1؛ حمزه خادمعلی* 2 | ||
| 1دانشیار گروه جامعهشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری جامعهشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| یکی از مسائل بنیادین جامعهشناسی دینی، تبیین الگوی مطلوب نظم اجتماعی در جوامع اسلامی است. آیتالله محمدعلی شاهآبادی با رویکردی قرآنی و اجتهادی، مدل خاصی از نظم اجتماعی را با عنوان «قلب اجتماعی» صورتبندی کرده است. مسئلۀ اصلی این پژوهش آن است که براساس آیۀ ۱۰۳ سورۀ آلعمران، چگونه میتوان از اندیشۀ شاهآبادی، الگویی بومی برای بازسازی جامعۀ اسلامی استخراج کرد. پژوهش حاضر به روش تحلیلی-تفسیری و بر پایۀ کتاب شذرات المعارف، نشان میدهد قلب اجتماعی متشکل از سه مؤلفۀ تعاملات اجتماعی گرم، رابطۀ اجتماعی مبتنی بر اخوت ایمانی و هنجارهای قرآنی است. شاهآبادی با نقد گسستهای اجتماعی و روابط سرد، تأکید دارد که فقط از رهگذر پیوند عاطفی و معرفتی قلوب مؤمنان میتوان ظرف نزول معارف قرآن بر جامعه را فراهم ساخت. نتیجۀ تحقیق بیانگر آن است که مدل «قلب اجتماعی» نهتنها چارچوبی نظری برای تحلیل انسجام و هویت جمعی در جامعۀ اسلامی عرضه میکند، بلکه ظرفیت کاربردی برای بازسازی روابط اجتماعی و تقویت پیوندهای ایمانی در شرایط معاصر را نیز دارد. این الگو میتواند بهعنوان مبنایی برای نظریهپردازی اجتماعی اسلامی و طراحی مداخلات فرهنگی و اجتماعی در جوامع مسلمان مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیۀ اعتصام؛ تعاملات اجتماعی گرم؛ شاهآبادی؛ قلب اجتماعی؛ نظم اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
آخوندی، محمدباقر و ایازی، علینقی (۱۳۸۹). مفاهیم اجتماعی در قرآن براساس تفسیر راهنما. قم: بوستان کتاب.
آرون، ریمان (۱۳۶۳). مراحل اساسی اندیشه در جامعهشناسی. ترجمۀ باقر پرهام. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
انصاریمقدم، علی (1398). انسان اجتماعی مبتنی بر نظریۀ فطرت آیتالله شاهآبادی و دلالتهای آن در گونهشناسی کنش اجتماعی. فرهنگ پژوهش، 38، 99-131. https://www.doi.org/10.22081/fpq.2019.69872
پارسانیا، حمید (1401). جهانهای اجتماعی. تهران: کتاب فردا.
دورکیم، امیل (۱۳۶۹). دربارۀ تقسیمکار اجتماعی. ترجمۀ باقر پرهام. تهران: کتابسرای بابل.
دورکیم، امیل (۱۳۷۸). خودکشی. ترجمۀ نادر سالارزاده امیری. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
دورکیم، امیل (۱۳۸۳). صور بنیانی حیات دینی. ترجمۀ باقر پرهام. تهران: مرکز.
رضی، سید ابوالحسن (1387ق). نهجالبلاغه. تصحیح: صبحی صالح. بیروت: بینا.
ریتزر، جورج (۱۳۷۴). نظریۀ جامعهشناسی در دوران معاصر. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: علمی.
شاهآبادی، محمدعلی (1402). شذرات المعارف. تصحیح بنیاد علوم و معارف اسلامی دانشپژوهان. تهران: ستاد بزرگداشت مقام عرفان و شهادت.
شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (ملاصدرا) (۱۳۶۳). مفاتیح الغیب. تصحیح محمد خواجوی. تهران: مؤسسۀ تحقیقات فرهنگی.
صدر، سید محمدباقر (۱۳۵۹). انسان مسئول و تاریخساز از دیدگاه قرآن. ترجمۀ محمدمهدی فولادوند. تهران: بنیاد قرآن.
صدیق اورعی، غلامرضا (1402). مبانی جامعهشناسی مفاهیم و گزارههای پایه. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۷۸). ترجمه تفسیر المیزان (ج. ۱-۲۰). (محمدباقر موسوی، مترجم). قم: دفتر انتشارات اسلامی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
فوکو، میشل (1401). ایران روح یک جهان بیروح. ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نشرنی.
کوزر، لیوئیس (۱۳۸۷). زندگی و اندیشۀ بزرگان جامعهشناسی. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: علمی.
مازندرانی، محمدصالح بن احمد (۱۳۸۲ ق). شرح کافی الاصول و الروضة. تصحیح علیاکبر غفاری. تهران: المکتبة الاسلامیة للنشر و التوزیع.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (۱۴۰۳ ق). بحار الانوار. بیروت: بینا.
معرفت، محمدهادی (۱۳۸۸). علوم قرآنی. قم: مؤسسۀ فرهنگی تمهید.
مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
ورام، مسعود بن عیسی (بیتا). تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعه ورام). جلد 1 و 2. قم: دارالتعارف، دارصعب، مکتب الفقیه.
یغمایی، ابوالفضل (۱۳۷۸). امام علی (ع) در قرآن از دیدگاه اهلسنت. قم: احسن الحدیث.
یوسفی، احمدعلی (۱۳۹۴). تحلیل الگوی اقتصادی آیتالله شاهآبادی. فصلنامۀ علمی-پژوهشی اقتصاد اسلامی، 15(57)، 87-111. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 185 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 98 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب