| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,841 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,637 |
شناسایی رژیم اقلیمی حوضه دریای خزر با رویکرد دادهکاوی: رهیافتی برای کشاورزی پایدار و سازگاری با تغییر اقلیم | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2026.406953.1007911 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه مولوی عربشاهی* 1؛ علی زالی2؛ علیرضا خادم دقیق2 | ||
| 1علم و صنعت ایران | ||
| 2گروه علوم کامپیوتر، دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| حوضهی دریای خزر با نقش برجسته در کشاورزی، اقتصاد و پایداری زیستمحیطی کشور، بهشدت در برابر تغییرات اقلیمی آسیبپذیر است؛ ازاینرو، شناخت الگوهای ناهمگنی آبوهوایی آن اهمیت ویژهای دارد. این پژوهش با بهکارگیری رویکردی ترکیبی شامل کاهش ابعاد و خوشهبندی، به شناسایی ساختارهای پنهان فضایی–زمانی در اقلیم حوضه پرداخته است. دادههای بازتحلیل ERA5 طی دوره ۱۹۶۴ تا ۲۰۲۴ و هفت شاخص کلیدی اقلیمی بهعنوان ورودی استفاده شد. ابتدا تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) برای استخراج ویژگیهای غالب و کاهش پیچیدگی دادهها اعمال گردید و سپس الگوریتمهای K-Means و DBSCAN برای تعیین نواحی همگن اقلیمی به کار رفت. نتایج، تفکیک حوضه به نه زیرمنطقه متمایز را نشان داد که بازتابی از گرادیانهای عرضی، ارتفاعی و تفاوتهای ساحلی–قارهایاند. ارزیابی با شاخصهای Silhouette و Davies–Bouldin و آزمون ANOVA، اعتبار آماری این خوشهها را تأیید کرد. همچنین تحلیل همبستگی با شاخصهای ENSO (ONI و SOI) نشان داد که النینو با تقویت شرایط گرمتر و مرطوبتر در جنوب و لا نینا با تشدید الگوهای سردتر و خشکتر در شمال همراه است. یافتهها چارچوبی کاربردی برای ناحیهبندی اقلیمی، پایش ریسکهای جوی و برنامهریزی بهینه کشاورزی فراهم میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طبقهبندی اقلیمی؛ ریسکهای جوی؛ خوشهبندی ترکیبی؛ الگوهای فضایی - زمانی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 58 |
||