پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,913 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,391 |
گسست تجربه کودکی در میان کودکان کار در خیابان: مطالعهای در شهر رشت | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 16، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 165-188 اصل مقاله (1.01 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2026.365535.671171 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید نوری* 1؛ زهرا یحیائی مژدهی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، علوم اجتماعی، حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2کارشناسی، گروه ریاضی و آمار، دانشگاه پیام نور، منجیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| کودکانی که از سنین پایین در فعالیتهای اقتصادی مشارکت دارند، با تجربههایی دشوار، پیچیده و آسیبزا مواجهاند. این مطالعه با رویکر کیفی و روش نظریه زمینهای انجام شده است. مشارکتکنندگان پژوهش شامل ۱۵ کودک کار در خیابان در شهر رشت بودند که بهصورت هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته جمعآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که کودکان کار در خیابان با نوعی «دوگانگی احساسی» مواجهاند؛ بهگونهای که احساس رضایت نسبی از مشارکت اقتصادی در آنان با احساس ترحم، تحقیر، طرد و نادیدهانگاری اجتماعی در هم آمیخته است. علاوهبراین«هویت دوگانه»ای در این کودکان شکل گرفته که منجر به کشمکشی دائمی میان نقشهای کودکی و بزرگسالی میشود. وضعیت «رهاشدگی مضاعف» نیز در میان این کودکان مشهود است؛ بهنحوی که کمبود حمایتهای خانوادگی و اجتماعی بهطور همزمان تجربه شده و کودکان از طریق مقایسه اجتماعی با همسالان، این فقدان را درک میکنند. همچنین، محرومیتهای مالی و کمبود فرصت برای استراحت، تفریح و تعامل اجتماعی، زندگی آنها را به چرخهای یکنواخت از خانه تا خیابان و بالعکس تقلیل داده است؛ امری که با حذف فرصتهای تفریح، تعاملات خانوادگی و اجتماعی، به «رکود زیستجهان» انجامیده است. در نهایت، «فرودستی پایدار» بهعنوان وضعیتی بازتولیدشونده از محرومیت و بیقدرتی، شرایط تثبیتشدهای را بر زندگی آنان تحمیل کرده است. این وضعیت انسداد زیستجهان کودکانه، در قالب مقوله مرکزی «کودکی مصادرهشده» صورتبندی شده است که بیانگر سلب تدریجی تجربههای بنیادین کودکی در بستر خیابان میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کودکان کار در خیابان؛ رکود زیستی؛ فرودستی پایدار؛ رهاشدگی | ||
| مراجع | ||
|
آقاپورفرکوش، مجید؛ نوابخش، مهرداد و فتحی، سروش (1397). ارائه مدل تبیین جامعه شناختی کودکان خیابانی شهر تهران در سال94، مطالعات امنیت اجتماعی، (53)13.
احمدی، علییار؛ میرفردی، اصغر؛ آقایاری هیر، توکل؛ کاروانی، عبدالطیف؛ دلاور، مریم السادات؛ گراوند، فاطمه گراوند و امیری، ایلناز (1401). واکاوی معنایی کودک کار از دیدگاه کارشناسان اجتماعی در کلان شهر شیراز. بررسی مسائل اجتماعی ایران، 13 (1).
اشتراوس، آنسلم و کوربین، جولیت (1392). اصول روش تحقیق کیفی نظریه مبنایی رویهها و شیوهها، ترجمه بیوک محمدی، تهران: نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
استونز، راب (1379). متفکران بزرگ جامعهشناسی، ترجمه مهراداد میردامادی،چاپ اول، تهران: مرکز.
اسدپور، عهدیه و اعظم آزاده، منصوره (1399). فراتحلیل مطالعات عوامل اثرگذار بر پیدایش کودکان کار و خیابان. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 7 (16).
اسدپور، عهدیه؛ رایانپور، راضیه؛ و اسالمنژاد گیلوایى، مونا (1403). «کاوش تجربه کودکان کار خیابانى شهر تهران از زیستن در روزگار بیمارى همهگیر، فصلنامه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، 12(3).
اصلاحیه قانون حمایت از اطفال و نوجوانان (1401). مصوب 27/7/1401.
ایمانزاده، علی و علیپور، سریه (1398). تجربه زیستۀ کودکان کار شهر تبریز از احساس تنهایی، مطالعه به روش پدیدارشناختی. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، (2)8.
پیرخندان، پریسا، پروین، ستار و سیاهپور، فاطیما (1400). گونهشناسی کار کودکان و آسیبهای ناشی از آن بر کودکان کار در شهر تهران. پژوهشنامه مددکاری اجتماعی. 8 (28).
لوئیس، اسکار (1353). فرهنگ فقر، ترجمه سید مهدی ثریا، نامه علوم اجتماعی، شماره 4.
چمبرز، رابرت (1387). توسعه روستایی، اولویت بخشی به فقرا، ترجمه: مصطفی ازکیا، تهران: دانشگاه تهران.
رفیعیان، مجتبی و زاهد، نفیسه (1400). تحلیل فضایی تلههای فقر و محرومیت شهری در شهر قم. آمایش محیط.14 (54).
سعدآبادی، علی اصغر و فهری، فاطمه (1399). آسیبشناسی پدیده کودکان کار شهر تهران با رویکرد فازی. مطالعات جامعهشناختی شهری. 10 (37).
سیدمن، استیون (1391). کشاکش آراء در جامعهشناسی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
عرشی، ملیحه، سبزی خوشنامی، محمد، محمدی، الهام، تکفلی، مرضیه و ایمانی، فرانک (1399). ارزشیابی اثربخشی طرح ساماندهی کودکان خیابانی ایران. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. 9 (4).
کاستلز، امانوئل (1389). اقتصاد، فرهنگ، عصر اطلاعات، پایان هزاره، جلد سوم، ترجمه: افشین خاکباز و احمد علیقلیان، تهران: طرح نو.
میرحسینی، زهرا و قربانی، الهه (1398). تجربه زیسته دختران کار خیابانی؛ در بستر ملاحظات جنسیتی و تفاوتهای قومیتی، فصلنامه علوم اجتماعی، 26(84).
Atkinson-Sh, S. (2017). Street children and ‘protective agency’: Exploring young people’s involvement in organised crime in Dhaka, Bangladesh. Journal of Youth Studies, 24(3). https://journals.sagepub.com
Cumber, S. N., & Tsoka-Gwegweni, J. M. (2015). The health profile of street children in Africa: A literature review. Journal of Public Health in Africa, 6(2), 566.
Daniel, N., & Igbanibo, S. (2009). Street children and the challenges of national security. Bangladesh e-Journal of Sociology, 6(2), 28–39.
Ewunetie, A. A., Alemayehu, M., Endalew, B., Abiye, H., Gedif, G., & Simieneh, M. M. (2022). Sexual and reproductive health problems and needs of street youths in East Gojjam Zone Administrative Towns, Ethiopia: Exploratory qualitative study. Adolescent Health, Medicine and Therapeutics, 13, 55–66.
Fabre, A., & Pallage, S. (2015). Child labor, idiosyncratic shocks, and social policy. Journal of Macroeconomics, 45, 394–411.
Fehr, I., & Rijken, C. (2022). Child labor among Syrian refugees in Turkey. Frontiers in Human Dynamics, 4, 86152.
Hills, F., Meyer-Weitz, A., & Asante, K. O. (2016). The lived experiences of street children in Durban, South Africa: Violence, substance use, and resilience. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being, 11, 30302.
Ibrahim, A., Abdalla, S. M., Jafer, M., Abdelgadir, J., & de Vries, N. (2019). Child labor and health: A systematic literature review of the impacts of child labor on child’s health in low- and middle-income countries. Journal of Public Health (Oxford, England), 41(1), 18–26.
Srivastava, K. (2011). Child labour: Issues and challenges. Industrial Psychiatry Journal, 20(1), 1–3.
Vameghi, M., Roshanfekr, P., Ali, D., Noroozi, M., Madani, S., McFarland, W., & Mirzazadeh, A. (2019). Population size estimates of street children in Iran: Synthesis of multiple methods. Journal of Urban Health: Bulletin of the New York Academy of Medicine, 96(4), 549–557. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 357 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 80 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب