پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,222,973 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,406,253 |
از تنزیل به تأویل (معنای تأویل در آثار ناصرخسرو) | ||
| ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2026.409184.2365 | ||
| نویسنده | ||
| حسن بلخاری قهی* | ||
| عضو هیات علمی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| ناصرخسرو قبادیانی (۳۹۴–۴۸۱ ه.ق) از داعیان مذهب اسماعیلیه و از حکیمان و شاعران بزرگ ایرانی است. تسلط کمنظیر او در حوزههای علوم زمانه خود همچون فلسفه، کلام، حدیث، حساب، طب و موسیقی و نجوم از او حکیمی ذوالفنون ساخته بود. لکن مهمتر از این علوم، وی را در کنار رودکی و حافظ یکی از سه شاعر بزرگ ایرانی میدانند که کل قرآن را از بر داشته است. این ویژگی به ناصرخسرو این فرصت عظیم را میبخشیده که در آثار خود از قرآن بهره بسیار جوید و البته بنا به منش حاکم بر اسماعیلیه که تأویل را طریق گشایش رازهای قرآن میدانستند این امکان را مهیا میساخته که به ادراکات، یافتهها و مهمتر استنباطات خود وجه رازگشایی یا تأویلی بدهد. این مقاله شرح تأثیرپذیری ناصرخسرو از حکمایی همچون اخوانالصفا در حوزه تأویل و سپس کاربرد عمیق آن در آثاری چون جامعالحکمتین، گشایش و رهایش، خوانالاخوان و وجه دین است. این آثار را مورد تحقیق و تأمل قرار دادهایم تا منظر خاص ناصرخسرو در تأویل را نه صرفاً در رمزگشایی آیات قرآن بلکه روایات معصومین علیهمالسلام و حتی رأی و نظر فلاسفهای چون ارسطو دریابیم. امری که نشان داده در آن تبحری خاص دارد. این تحقیق با رویکردی تحلیلی تفسیری نشان میدهد کاری که اخوانالصفا و اسماعیلیه در تمدن اسلامی آغاز و کسانی چون ناصر خسرو نهادینه کردند، بیشک در گسترش افقهای عقلانیت و اندیشگی بر بنیاد تأویل بسیار مؤثر بود. کلیدواژهها: ناصرخسرو، تأویل، تنزیل، اسماعیلیه. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ ناصرخسرو؛ تاویل؛ تنزیل؛ اسماعیلیه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 92 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب