میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,140
تعداد مقالات76,846
تعداد مشاهده مقاله154,476,204
تعداد دریافت فایل اصل مقاله116,536,326
صادق نژاد, محمد, بیگ بابایی, بشیر, عزت پناه, بختیار. (1405). تبیین تأثیر پیاده‌راه بر پویایی اجتماعی ـ اقتصادی و پایداری محیطی در چارچوب رشد هوشمند شهری در هسته مرکزی شهر، مطالعه موردی: شهر خوی. , 58(1), 163-182. doi: 10.22059/jhgr.2026.412273.1008899
محمد صادق نژاد; بشیر بیگ بابایی; بختیار عزت پناه. "تبیین تأثیر پیاده‌راه بر پویایی اجتماعی ـ اقتصادی و پایداری محیطی در چارچوب رشد هوشمند شهری در هسته مرکزی شهر، مطالعه موردی: شهر خوی". , 58, 1, 1405, 163-182. doi: 10.22059/jhgr.2026.412273.1008899
صادق نژاد, محمد, بیگ بابایی, بشیر, عزت پناه, بختیار. (1405). 'تبیین تأثیر پیاده‌راه بر پویایی اجتماعی ـ اقتصادی و پایداری محیطی در چارچوب رشد هوشمند شهری در هسته مرکزی شهر، مطالعه موردی: شهر خوی', , 58(1), pp. 163-182. doi: 10.22059/jhgr.2026.412273.1008899
صادق نژاد, محمد, بیگ بابایی, بشیر, عزت پناه, بختیار. تبیین تأثیر پیاده‌راه بر پویایی اجتماعی ـ اقتصادی و پایداری محیطی در چارچوب رشد هوشمند شهری در هسته مرکزی شهر، مطالعه موردی: شهر خوی. , 1405; 58(1): 163-182. doi: 10.22059/jhgr.2026.412273.1008899

تبیین تأثیر پیاده‌راه بر پویایی اجتماعی ـ اقتصادی و پایداری محیطی در چارچوب رشد هوشمند شهری در هسته مرکزی شهر، مطالعه موردی: شهر خوی

پژوهشهای جغرافیای انسانی
دوره 58، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 163-182    اصل مقاله (900.09 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.412273.1008899
نویسندگان
محمد صادق نژاد؛ بشیر بیگ بابایی* ؛ بختیار عزت پناه
گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران
چکیده
رشد هوشمند شهری به‌عنوان رویکردی نوین در برنامه‌ریزی شهری، بر ارتقای کارایی فضایی، کاهش وابستگی به خودرو و تقویت فضاهای انسان‌محور تأکید دارد پژوهش حاضر با هدف تبیین ارتباط میان کیفیت پیاده‌مداری و تحقق رشد هوشمند شهری در شهر خوی انجام‌شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌های موردنیاز با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته شامل ۲۴ گویه در قالب هشت شاخص دسترسی و اتصال شبکه، جذابیت کالبدی، ایمنی و راحتی حرکت، سرزندگی شهری، پایداری زیست‌محیطی، کارایی شهری، کیفیت زندگی و تعاملات اجتماعی گردآوری شد. روایی سازه ابزار با تحلیل عاملی اکتشافی (KMO=0.892؛ Sig=0.000) و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۱ تأیید شد. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از آزمون تی تک نمونه‌ای، همبستگی کندال، آزمون کروسکال ـ والیس و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نشان داد میانگین ارزیابی تمامی شاخص‌ها بالاتر از حد متوسط (۳/۴۱ تا ۳/۷۴) قرار دارد و میان ابعاد پیاده‌مداری و مؤلفه‌های رشد هوشمند شهری روابط مثبت و معناداری (Sig=0.000؛ ۰/۶۳≥τ≥۰/۳۹) مشاهده می‌شود که قوی‌ترین آن میان سرزندگی شهری و تعاملات اجتماعی به دست آمد (τ=۰/۶۳). نتایج مدل رگرسیونی نیز نشان داد شاخص‌های کیفیت پیاده‌مداری توانسته‌اند ۶۱/۴ درصد از تغییرات رشد هوشمند شهری را تبیین کنند (Sig=0.000؛ R²=۰/۶۱۴؛ R=۰/۷۸۴) که در این میان سرزندگی شهری با ضریب استاندارد β=۰/۳۵ قوی‌ترین پیش‌بین محسوب می‌شود. بر این اساس، تقویت کیفیت و سرزندگی فضاهای پیاده‌محور در کنار ارتقای دسترسی، جذابیت محیطی و ایمنی حرکت می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر در جهت تحقق رشد هوشمند شهری در شهر خوی عمل کند
کلیدواژه‌ها
پیاده‌راه؛ پویایی اجتماعی ـ اقتصادی؛ پایداری محیطی؛ رشد هوشمند شهری؛ هسته مرکزی شهر؛ شهر خوی
مراجع
  1. احمدی، حسن و مهرجو، مهرداد. (۱۴۰۱). بررسی اهمیت احساس امنیت در کیفیت فضاهای شهری و عوامل مؤثر بر آن؛ مطالعه موردی: پیاده‌راه مرکزی شهر همدان و محلات پیرامون. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۴ (۳)، ۱۰۳۷-۱۰۵۸. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.318827.1008252
  2. آروین، محمود؛ فرجی، امین و قانع، مهسا. (۱۳۹۷). ارزیابی ابعاد سرزندگی در پیاده راه‌های شهری از دیدگاه شهروندان (موردمطالعه: پیاده‌راه فرهنگی رشت). توسعه محلی (روستائی-شهری)، ۱۰ (۲)، ۲۵۳-۲۷۶. https://doi.org/10.22059/jrd.2019.71201
  3. اکبرزاده مقدم لنگرودی، امیر؛ احمدی، حسن، و آزاده، سیدرضا. (۱۳۹۵). ارزیابی مطلوبیت پیاده راه‌های شهری بر اساس مؤلفه‌های کیفی؛ مطالعه موردی: پیاده‌راه علم‌الهدی شهر رشت. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، ۷ (۲۵)، ۱۲۵-۱۴۰ https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285229.1395.7.25.7.6
  4. تقی‌پور، علی‌اکبر؛ حسن‌زاده باغی، بنیامین و احمدی دهرشید، پارسا. (۱۴۰۲). ارزیابی عوامل تأثیرگذار بر کیفیت پیاده‌راه‌ها بر اساس دیدگاه شهروندان (مطالعه موردی: دو فاز اجراشده پیاده‌راه شهر رشت). جغرافیا و برنامه‌ریزی، ۲۷ (۸۳)، ۲۷-۳۸. https://doi.org/10.22034/gp.2023.15142
  5. زنگنه شهرکی، سعید؛ عباس‌نژاد جلوگیر، محسن؛ جوشن‌پور، محمد و عظمتی، حسین. (۱۴۰۱). سنجش میزان انطباق محلات شهری با اصول رشد هوشمند شهری مطالعه موردی: شهر مشهد. مجله شهر پایدار، ۵ (۴)، ۲۷-۵۱. https://doi.org/10.22034/jsc.2022.284684.1463
  6. زیاری، کرامت‌الله؛ حاجی بابایی، سعید و ذاکر حقیقی، کیانوش. (۱۴۰۰). تحلیل کالبدی- فضایی مناطق شهری همدان بر اساس تلفیق شاخص‌های رشد هوشمند. مجله آمایش جغرافیایی فضا، ۱۱ (۴۲)، ۱۲۷-۱۴۲. https://doi.org/10.30488/gps.2020.227234.3227
  7. ساسان‌پور، فرزانه؛ اسدزاده، هانیه و حاتمی، افشار. (۱۴۰۳). شهرهای فراگیر، رویکرد نوین شهرهای آینده. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۶ (۲)، ۱۷-۳۴ https://doi.org/10.22059/jhgr.2023.266196.100777
  8. ساکت حسنلوئی، میثم؛ نقیبی، فریدون و اسدی، هیوا. (۱۴۰۱). واکاوی قابلیت پیاده‌مداری؛ جنبشی در تقویت هویت‌بخشی و انسجام اجتماعی شهرها مطالعه موردی: تحلیل تطبیقی بافت مرکزی شهرهای نقده و قروه. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۴ (۲)، ۶۳۳-۶۵۲.  https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.313584.1008201
  9. سعیدی رضوانی، نوید و محمدی، سنا. (۱۴۰۴). ارزیابی تأثیر پیاده‌راه‌ها بر افزایش تعاملات اجتماعی (نمونه موردی: مقایسه پیاده‌راه فردوسی سنندج با پیاده‌راه فرهنگی رشت). جغرافیا و روابط انسانی، ۸ (۴)، ۶۲۸-۶۴۲. https://dor.isc.ac/dor/10.22034/gahr.2024.465712.2195
  10. شیخ حسنی، حسین؛ مرادی فر، امیر و پورخداداد، بهناز. (۱۴۰۰). ارزیابی اثرات پیاده‌راه‌سازی بر بهبود ارتباطات و تعاملات اجتماعی شهروندان، موردمطالعه: پیاده‌راه شهر رشت. فصلنامه پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، ۱۲ (۳)، ۱۲-۳۸. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25383930.1400.12.24.2.9
  11. قربانی، رامین؛ پوراحمد، احمد؛ زیاری، کرامت‌اله؛ زنگنه شهرکی، سعید و حبیبی، کیومرث. (۱۴۰۴). تبیین چارچوب فلسفی ـ کارکردی کاربست شهر هوشمند در مطالعات بازآفرینی بافت مرکزی شهری بر اساس رویکرد تحلیل مضمون. مجله آمایش جغرافیایی فضا، ۱۵ (۴)، ۵۷-۸۱. https://doi.org/10.30488/gps.2025.440489.3726
  12. قربانی، رامین؛ پوراحمد، احمد؛ زیاری، کرامت‌اله؛ زنگنه شهرکی، سعید و حبیبی، کیومرث. (۱۴۰۳). مطالعه و تحلیل آینده‌نگری کاربرد بازآفرینی هوشمند در احیای بافت مرکزی کلان‌شهر تهران. اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۵ (۳)، ۸۰-۱۰۵. https://doi.org/10.22034/uep.2024.471885.1525
  13. مختاری ملک‌آبادی، رضا و بابادی، سمیه. (۱۴۰۴). بررسی تأثیر شاخص‌های رشد هوشمند شهری بر اجتماع‌پذیری فضاها و محیط‌های شهری؛ نمونه مطالعاتی: شهر اصفهان. برنامه‌ریزی فضایی، ۱۵ (۴)، ۲۳-۴۴. https://doi.org/10.22108/sppl.2025.144335.1832
  14. منصوری مقدم، منصور و گوهری، طراوت. (۱۴۰۴). ارزیابی تأثیرات اجتماعی- فرهنگی پروژه‌های پیاده‌راه‌سازی بر تجربه شهری (موردمطالعه: پیاده‌راه طالقانی شهر ایلام). نامه انسان‌شناسی، ۲۲ (۴۰)، ۲۹۹-۳۲۸. https://doi.org/10.22034/jasi.2026.2079495.1594
  15. Ahmadi, H., & Mehrjou, M. (2022). Investigating the importance of the feeling of security in the quality of urban spaces and its effective factors; Case study of the central sidewalk of Hamedan and surrounding neighborhoods. Human Geography Research, 54(3), 1037-1058. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.318827.1008252 [In Persian]. 
  16. Akbarzadeh, A., Ahmadi, H., & Azadeh, R. (2016). Evaluation the desirability of urban sidewalk based on qualitative factors: Case study of Alam al-Hoda sidewalk in Rasht city. Journal of Urban Studies, 7(25), 125-140. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285229.1395.7.25.7.6 [In Persian]. 
  17. Alahi, M. E. E., Sukkuea, A., Tina, F. W., Nag, A., Kurdthongmee, W., Suwannarat, K., & Mukhopadhyay, S. C. (2023). Integration of IoT-enabled technologies and artificial intelligence (AI) for smart city scenario: Recent advancements and future trends. Sensors, 23(11), 5206. https://doi.org/10.3390/s23115206
  18. Anthony, B. (2024). The role of community engagement in urban innovation towards the co-creation of smart sustainable cities. Journal of the Knowledge Economy, 15, 1592–1624. https://doi.org/10.1007/s13132-023-01176-1
  19. Arvin, M., Faraji, A., & Ghane, M. (2018). Evaluation of the dimensions of vitality of urban walkways from point of view of citizens (Case of study: Rasht cultural walkway).  The Journal of Community Development (Rural-Urban), 10 (2), 253-276. https://doi.org/10.22059/jrd.2019.71201 [In Persian]. 
  20. Askarizad, R., Lamíquiz Daudén, P. J., & Garau, C. (2024). The application of space syntax to enhance sociability in public urban spaces: A systematic review. ISPRS International Journal of Geo-Information, 13 (7), 227. https://doi.org/10.3390/ijgi13070227
  21. Bento, P., & Allegri, A. (2025). Exploring sustainable dynamics in urban commerce. In P. S. Brito, J. R. da Costa Sanchez Galvão, H. Almeida, L. C. Rosa Ferreira, & P. E. Alves Flores de Oliveira Gala (Eds.), ICoWEFS 2024 sustainability proceedings. ICoWEFS 2024. Lecture notes on multidisciplinary industrial engineering. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-80330-7_5
  22. Boricha, J., Sarkar, S., & Prasad, P. (2025). Reclaiming streets of an inner urban core area with the place-making approach: Case of Surat City. In P. K. Sahu, N. Saboo, B. B. Majumdar, & A. Pani (Eds.), Proceedings of the 7th International Conference of Transportation Research Group of India (CTRG 2023), volume 1. CTRG 2023. Lecture notes in civil engineering (Vol. 417). Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-97-9654-0_16
  23. Dinesh, H., Trivikram, T. N., Surekha, K. C., et al. (2026). Accessibility as a factor in assessing urban public spaces: A case of Kannur, Kerala. City, Territory and Architecture, 13, 8. https://doi.org/10.1186/s40410-026-00301-2
  24. Fazio, M., et al. (2023). The “15-minutes station”: A case study to evaluate the pedestrian accessibility of railway transport in Southern Italy. Transportation Research Procedia, 69, 536–543. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2023.02.205
  25. Gehl, J. (2011). Life between buildings: Using public space. Island Press.
  26. Gehl, J. (2018). Cities for people. Island Press. https://islandpress.org/books/cities-people#desc
  27. Ghorbani, R., Pourahmad, A., Ziari, K., Zanganeh Shahraki, S., & Habibi, K. (2024). The study and analysis of the future prospects of smart regeneration applications in revitalizing the central fabric of Tehran metropolis. Urban Economics and Planning, 5(3), 80-105. https://doi.org/10.22034/uep.2024.471885.1525 [In Persian]. 
  28. Ghorbani, R., Pourahmad, A., Ziari, K., Zanganeh Shahraki, S., & Habibi, K. (2025). Elucidating a philosophical-functional framework for smart city applications in urban central fabric regeneration studies: A thematic analysis approach. Geographical Planning of Space Quarterly Journal, 15(4), 57-81. https://doi.org/10.30488/gps.2025.440489.3726 [In Persian]. 
  29. Godwyll, J. M., Buzinde, C. N., Glover, T. D., White, D. D., Frazier, A. E., & Manuel-Navarrete, D. (2024). When perception is reality: Examining perceived accessibility of recreational public spaces through social space production. World Leisure Journal. https://doi.org/10.1080/16078055.2024.2365223
  30. Jennings, V., Rigolon, A., Thompson, J., Murray, A., Henderson, A., & Gragg, R. S. (2024). The dynamic relationship between social cohesion and urban green space in diverse communities: Opportunities and challenges to public health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(6), 800. https://doi.org/10.3390/ijerph21060800
  31. Kalaiarasan, A. (2025). Health-conscious cities: Embracing comprehensive sustainable approaches for urban well-being. In H. T. Vien, G. M. Pomeroy, & N. Ngoc Hieu (Eds.), Proceedings of the 16th Asian Urbanization Conference (AUC 2024). Advances in 21st century human settlements. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-96-9924-7_23
  32. Kwilinski, A., Lyulyov, O., & Pimonenko, T. (2023). The effects of urbanization on green growth within sustainable development goals. Land, 12(2), 511. https://doi.org/10.3390/land12020511
  33. Liang, D., De Jong, M., Schraven, D., & Wang, L. (2021). Mapping key features and dimensions of the inclusive city: A systematic bibliometric analysis and literature study. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 29(1), 60–79. https://doi.org/10.1080/13504509.2021.1911873
  34. Mansouri Moghadam, M., & Gouhari, T. (2025). Assessing the socio-cultural impacts of pedestrianization projects on urban experience (Case study: Taleghani pedestrian street in Ilam City). Iranian Journal of Anthropology, 22(40), 299-328. https://doi.org/10.22034/jasi.2026.2079495.1594 [In Persian]. 
  35. Mokhtari Malekabadi, R., & Babadi, S. (2025). Investigating the impact of smart urban growth indicators on the sociability of urban spaces and environments (Case study: Isfahan City). Spatial Planning, 15(4), 23-44. https://doi.org/10.22108/sppl.2025.144335.1832 [In Persian]. 
  36. Omwamba, J., Puntel, S., Rotaris, L., et al. (2025). Evaluating last-mile access in the 15-minute city. Discover Cities, 2, 90. https://doi.org/10.1007/s44327-025-00119-6
  37. Qi, J., Mazumdar, S., & Vasconcelos, A. C. (2024). Understanding the relationship between urban public space and social cohesion: A systematic review. International Journal of Community Well-Being. https://doi.org/10.1007/s42413-024-00204-5
  38. Saeidi Rezvani, N., & Mohammadi, S. (2026). Evaluating the impact of sidewalks on the increase of social factors (Case example: Comparing the Ferdowsi sidewalk in Sanandaj with the cultural sidewalk in Rasht). Geography and Human Relationships, 8(4), 628-642. https://dor.isc.ac/dor/10.22034/gahr.2024.465712.2195 [In Persian]. 
  39. Saket Hasanlouei, M., Naghibi, F., & Asadi, H. (2022). Investigating the pedestrian capability, kinetic in strengthening the identity and social cohesion of cities: Case study – Comparative analysis of the central context of Naqadeh and Qorveh cities. Human Geography Research, 54(2), 633-652. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.313584.1008201 [In Persian]. 
  40. Sasanpour, F., Asadzadeh, H., & Hatami, A. (2024). Ubiquitous city: New perspective in the planning of future cities. Human Geography Research, 56(2), 17-34. https://doi.org/10.22059/jhgr.2023.266196.1007777 [In Persian]. 
  41. Shekh Hasani, H., Moradifar, A., & Pourkhodadad, B. (2021). Assessment sidewalks effects on improving communications and social interactions of citizens: Case study – Rasht sidewalks. Journal of Urban Ecology Researches, 12(24), 12-38. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25383930.1400.12.24.2.9 [In Persian]. 
  42. Shi, F., Shi, W., & Zhang, A. (2024). A new smart city index based on urban origin theory. Urban Informatics, 3, 32. https://doi.org/10.1007/s44212-024-00065-5
  43. Taghipour, A. A., Hasanzadeh Baghi, B., & Ahmadi Dehrashid, P. (2023). Evaluation of the influencing factors on the quality of pedestrian zones from the perspective of citizens (Case study: Two phases of pedestrian zone in Rasht). Journal of Geography and Planning, 27(83), 27-38. https://doi.org/10.22034/gp.2023.15142 [In Persian]. 
  44. Tuffour, J. P., & Anokye, P. A. (2025). Accessibility matters, but for inner suburbs too: Unpacking the impact of accessibility levels on land value and transportation management in the Kumasi Metropolitan Area, Ghana. Transportation in Developing Economies, 11, 10. https://doi.org/10.1007/s40890-024-00228-8
  45. Zanganeh, S., Abbasnejad Jelogir, M., Joshanpour, M., & Azemati, H. (2023). Assessment of the compatibility of urban neighborhoods with smart urban growth principles: The case study of city Mashhad. Journal of Sustainable City, 5(4), 27-51. https://doi.org/10.22034/jsc.2022.284684.1463 [In Persian]. 
  46. Zayyari, K., Hajibabaei, S., & Zakerhaghighi, K. (2022). Analysis of smart urban growth indicators using TOPSIS multi-criteria decision making model (Case study: Hamadan City). Geographical Planning of Space Quarterly Journal, 11(42), 127-142. https://doi.org/10.30488/gps.2020.227234.3227 [In Persian]. 
  47. Zhu, X., Li, D., Zhou, S., et al. (2024). Evaluating coupling coordination between urban smart performance and low-carbon level in China’s pilot cities with mixed methods. Scientific Reports, 14, 20461. https://doi.org/10.1038/s41598-024-68417-4
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 29
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 24





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب